25.01.2021, 09:18

Çocuk Oyunları

Çocuk, hareket ve oyun demektir. Oyun sözü çocukla ve insanla bütünleşmiştir.Anne karnında başlayan hareketleri, doğumdan sonra görsel nedenlere bağlı davranışlar izler ve çocuklar oyunla doğar ve büyürler. O nedenle çocuk oyunları önem taşırlar ve kültürel öğeler içerirler. Halk kültürünün temel izlerini çocuk oyunlarında bulabiliriz.

Oyunlarda ailenin gelenekleri ve görenekleri de önemli bir yer tutar.Oyun şekilleri, oyun araç ve gereçleri zamana  göre  değişim gösterir. " Ah nerede o eski günler !" ve "Keşke büyümeseydim, hep bir çocuk kalsaydım...” söylemlerinde  çocukluğa özlem vardır. Doyasıya oynanan oyunlar, insanların benliğinde, ruhunda, gönlünde, gözünde ve aklında derin izler bırakırlar.

Oyunlarda kıyafetler, oyun malzemeleri,oyun konuları, oyun şarkıları,masalları, deyimleri ve figürleri özel anlam içerirler. Bunları tahlil ve tarif ettiğimiz zaman , toplumun  kültür değerleri  çok yönlü olarak  ortaya çıkar. Toplumun ve halkın yaşam felsefesi, bütün derinlikleri ile çocuk ve halk oyunlarında, halk müziğinde ve halk çalgılarında görülebilir.

Kız ve erkek çocukların oyunlarında kendisine özgü özellikler bulunur. Oyun konuları ve oyun  malzemeleri farklı farklıdır. Kız ve erkek çocuklarının birlikte oynadıkları  karma oyunları da vardır. İçeriğinde aile kültürü ve yaşam felsefesi ile yaşam şekilleri, mekânları, kıyafetleri ve geleceğe bakış açıları görülebilir.

Eğitimde özel ve öncelikli bir yer tutan oyunların, özel bir anlamı ve önemi de bulunmaktadır. Oyunlar, eğitimin ve yaşamın büyük bir parçasıdır. Okullara, aileler ve öğretmenlere de bu alanda büyük sorumluluk düşmektedir.

Yıllar önce Kültür Bakanlığı HAGEM Genel Müdürlüğü folklor araştırmacıları Türk Cumhuriyetleri'ne yaptığı araştırmalarda çocuk oyunlarını da  belgeleyerek, arşivlemiş ve hepsini bir kitap bütünlüğünde  "Türk Cumhuriyetlerinde Çocuk Oyunları" (M.Özhan,Prof.Dr. Malik Muradoğlu- KB,1997) yayınlamıştır.

Bu oyunlarla, Türkiye'de oynanan çocuk oyunları karşılaştırıldığı zaman , aradan  geçen binlerce yıla rağmen, oyunların özü, sözü, konuları ve ruhu arasındaki öz ve söz birliği açıkça görülmektedir.

Azerbaycan'da çocuk oyun adları:  Bahar bayramı, dört taş,elma saklama,kovalamaca, on taş,şah vezir,saklambaç,köse,çizik,mendil attı,topu ver Vb.

Kazakistan: Ad koyma,aşık oyunu,atışmalı oyunlar,avuç vurma ,kör teke,tavşan, mendil Vb.

Kırgızistan : Akmek, beş taş, çıbık at, deve, elma yeme, kör teke,saklanmak, ip kesmek Vb.

Özbekistan:At,aşık vurdu,horoz, kavun, saka, taş vuruş, su dibinde taş al Vb.

KKTC : balık kaçtı,çakı, domuz, ender tuna, kırlangıç, güvercin uçtu Vb.

Uygurlarda: güreş, dönme salıncak,nişancılık,kaç kaç top, oğlak kaçırma-çevgan,kayak, top kaç,meydan,ceviz, ak terek-gök terek,ok yay,kayak Vb.

Türkiye: Aşık oyunları,birdirbir,dokuz taş, el el üstüne, horoz,ip atlama, çelik çomak,kaldıraç, postacı, beş  taş, tekerleme,sek sek, sandık başı, yattı kalktı,at oyunu ,cangoloz, happan Vb.

Orta Asya'dan Anadolu’ya bir kültür köprüsü kuran çocuk oyunları, halk kültürümüzün derin  ve renkli izlerini taşımaktadır.Geçen zamanlar, kültür değerlerinin özüne ve sözüne zarar vermemektedir. Kökleri derinliklerde olan halk kültürü ve çocuk oyunları, hepimizin kimliğinden, benliğinden , kişiliğinden derin izler taşımaktadırlar.

Çocukluk dönemini şiirle en güzel şekilde anlatan, ünlü şaire A.A.Akboğa şöyle demekte:

"Nerde o eski günler, eski oyunlar?/ Keşke büyümeseydim, hep bir çocuk kalsaydım,/Seksek, misket,dokuz taş geçmişte kaldı onlar,/Keşke büyümeseydim, hep bir çocuk kalsaydım.

 Kağıttan kayık yapıp,derede yüzdürürdüm,/Her gün çamur içinde annemi kızdırırdım,/ Sapanımla taş atıp, komşuyu kızdırırdım,/ Keşke hiç büyümeseydim,hep bir çocuk kalsaydım.

Zaman hayallerimi, öğütüp tek tek yerken,/'Göz yumup açmak' kadar yıllar geçiyor erken,/  Daha oynamadığım, nice oyunlar varken,/Keşke büyümeseydim, hep bir çocuk kalsaydım..."

Eski doğal oyunların yerini şimdi, dijital oyunlar aldı. şairin izniyle yazıma aldığım şiirinde dediği gibi, eski oyunlardan anılar kaldı. oyunlar da zamana uydular.Tatil geldi, haydı çocuklar oyuna,doyasıya oynayın!... 

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 03 Mart 2021
İmsak 05:42
Güneş 07:04
Öğle 12:58
İkindi 16:08
Akşam 18:41
Yatsı 19:59
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@