22.01.2021, 08:23

Hukukun Anlam Arayışı...

İhkak-ı hak, tüm hukuk sistemlerinde yasaklanan, kişinin kendi hakkını kendisinin alması şeklinde tanımlayabileceğimiz bir kavramdır. Eski Ceza Yasası’nın 308. maddesinde “bir kimse hükümete müracaata muktedir olduğu ahvalde iddia eylediği bir hakkı istihsal maksadiyle eşya üzerinde kuvvet sarfiyle kendiliğinden hakkını ihkak ederse... mahkum olur” denilerek bu hususun altı çizilmişti. Tabi teknik anlamda ceza hukukundan bahsetmeyeceğiz burada. Konuya farklı bir pencereden bakalım; Devletin bir toplum sözleşmesiyle varlık kazandığı kabul edilirse, toplumu oluşturan bireyler bu sözleşmenin tarafı olarak güç kullanma ve hak arama/alma yetkisini devlet denilen aygıta teslim etmişlerdir. Devlet, bireylerin (toplum sözleşmesi öncesinde)sahip oldukları bu hakkı hukuk mekanizmasını işleterek yerine getirir, ikame eder.

İşleyen bir hukuk mekanizmasının bulunduğu bir düzende bireylerin hukuk dışı yollara tevessül etmeleri ve kendi haklarını kendilerinin almaları söz konusu olmayacaktır. Kişiler hukuka ve işleyen mekanizmaya güvendikleri için bu yola başvurmayacaklardır.

Hukuk kamu vicdanını tatmin etmeli, toplumun yarasına merhem olmalı ve en önemlisi hukukçu, yaptığı sosyolojik ameliyatlarda neşteri yanlış organa vurmamalıdır. Profesör Yasemin Işıktaç “Pasajlar” dergisinin ilk sayısındaki makalesinde, hukukun üç temel fonksiyonundan söz eder; Adalete yönelmiş olmak, toplumsal ihtiyaçları karşılamak, normatif tipikliğe sahip olmak. Bu üç fonksiyon kümülatif olarak düşünülmelidir elbette. Yani bu fonksiyonlardan biri, karşımıza çıkan ve “hukuk” olarak nitelenen bir metinde çalışmıyor ise söz konusu metnin “hukuk” olmadığına kanaat getirebiliriz. 

Bu cümlelerden olarak; kamu vicdanı hukuk eliyle tatmin olmazsa, yargı organlarının eliyle adalet tecelli etmezse, sosyolojik travma yaratan olay ve eylemlerde bir yargıç cerrah titizliğiyle hareket etmezse; hukukun maksadı hasıl olmayacak, toplum sözleşmesi devlet eliyle ihlal edilmiş olacaktır.

Tabi burada hukuk derken, sadece yasa koyucunun vaaz ettiği normatif kurallardan söz etmemeliyiz. Yasa koyucunun ortaya koyduğu kurallar, hukukun içindedir elbette. Ama hukuk diye ifade ettiğimiz şey daha çok, yasanın(mevzuatın) bir yargıcın yorumuyla topluma adapte edilmesi şeklinde vücut bulan hükümlerdir. Hukukun bu anlamı daha toplumsal, daha sorun çözücü ve daha gerçekçidir. Buradan hareketle bir yasaya ya da normlar hiyerarşisine tabi her hangi bir mevzuata hukukçunun nazarı, eli değmeden, bir mevzuat hukukçunun yorumuyla buluşmadan hukukun varlığı dahi tartışılabilir.

Sizi daha fazla hukuk felsefesi tartışmaları ile sıkmadan toparlayacak olursak; bireylerin kendi haklarını kendilerinin almalarına dair talepleri (ihkak-ı hak) ancak işleyen bir hukuk mekanizmasıyla tatmin edilebilir. İşleyen bir hukuk mekanizmasının saydığımız temel fonksiyonları içermesi gerekmektedir. Ve bu hukuk mekanizmasının iyi hukukçular eliyle topluma sunulması hukukun yaygınlaşması için de anlamını bulabilmesi için de elzemdir.

Yorumlar (3)
İdönmez 1 ay önce
Ne kadar yalın bir anlatım olmuş Yüreğinize sağlık
Şefik Sevim/Batman 1 ay önce
Çok özgün bir yaklaşım.Tebrikler sayın savcım.
Feylesof 1 ay önce
Bu kadar netameli bir konuyu bu kadar açık ve net bir şekilde okumak çok güzel. Harika bir yazı. Elinize, fikrinize sağlık. Yazılarınızın devamını bekliyoruz. Fikfik.
Namaz Vakti 03 Mart 2021
İmsak 05:42
Güneş 07:04
Öğle 12:58
İkindi 16:08
Akşam 18:41
Yatsı 19:59
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@