31.12.2019, 06:51 39

Libya’da Türkiye’yi bekleyen riskler

Libya Türk tarihi açısından her daim önemli bir ülke olmuştur. 16.yüzyılın ortalarından itibaren başlayan Osmanlı hakimiyeti ; Libya’nın İtalya tarafından 1911 yılında işgal edilmesine dek sürmüştür. 1911’de İtalyan işgali karşısında donanmadan yoksun olan Osmanlı Devleti gereken desteği sağlayamamışsa da Mustafa Kemal, Enver Bey gibi önde gelen Osmanlı Subayları İtalyanlara karşı Libyalı yerel güçleri örgütlemişler ve İtalyanlara karşı sert bir savaş yürütmüşlerdir.1912’de imzalanan Uşi anlaşması ile resmi olarak da Osmanlı vilayeti olmaktan çıkan Libya 1969’da krallığın devrilmesi sonrasında iktidara gelen Albay Kaddafi tarafından 2011 yılına dek 42 yıl boyunca demir yumrukla yönetilmiştir.  2011’de Kaddafi’nin devrilmesi ile sonuçlanan iç savaş  sonrasında  şu anda Libya’da iki temel güç odağının ortaya çıktığını görmekteyiz. Bu güç odağının birincisi Tobruk merkezli bir yönetim olan ve başında General Hafter’in bulunduğu yönetim; ikincisi ise başında Başbakan Sarrac tarafından yönetilen Trablus hükümeti. Libya’nın bugün %93’ü Hafter ve ona bağlı güçler tarafından yönetilmekte iken Trablus’ta bulunan hükümet şu anda sadece Trablus’a sahiptir ve ülke topraklarının sadece%7’sini yönetmektedir. Hafter güçlerini destekleyen ülkeleri sıralamak gerekir ise bugün için başta ABD ve Rusya olmak üzere Fransa, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır gelmektedir. Trablus Hükümetini ise Türkiye ve Katar dışında destekleyen hiçbir ülke bulunmamaktadır.                                                                                                                                               Hafter güçleri ile Trablus hükümeti arasında başlayan çatışmalar Nisan 2019’dan beri sürmektedir ve Trablus şu anda Hafter güçleri tarafından kuşatma altındadır. Tarafların askeri kapasitelerine baktığımızda Hafter güçlerinin askeri ve parasal yönden çok güçlü oldukları açıktır. Türkiye, Trablus hükümetine şu anda askeri ve teknik desteğin yanında maddi destekte de bulunmaktadır. Türkiye’nin Trablus hükümetine dönük bu derece geniş çaplı destek vermesinin temel sebebi ise Türkiye’nin Doğu Akdeniz bölgesinde kurmayı düşündüğü nüfuz alanı projesidir. Türkiye bugün itibariyle Doğu Akdeniz’de doğal gaz yataklarının çıkarılması noktasında yalnız kalmış durumdadır. Türkiye’nin Doğu Akdeniz politikasının karşısında bugün çok geniş bir karşıt blok oluşmuştur. Bu karşıt blok’u oluşturan ülkeler şunlardır: ABD, Rusya, Yunanistan, Mısır, İsrail, Kıbrıs Rum Kesimi, Ürdün, Suriye ve Fransa’dır. Doğu Akdeniz’de bu kadar geniş bir karşıt blok tarafından çevrilmiş olan Türkiye bu noktada Libya’da Trablus Hükümeti ile işbirliğine giderek hamle yapmak istemiş ve bunun sonucunda Trablus hükümeti ile geçen ay içinde ikili ekonomik münhasır bölge anlaşmasına imza koymuştur. Bu anlaşmanın imzalanması hukuki ve siyasi açıdan derin tartışmalara sebep olmuştur.                                                           Zira Trablus hükümeti Birleşmiş Milletler tarafından tanınan bir hükümet olsa da Libya’da bugün devam etmekte olan iç savaş sebebiyle ülkenin sadece %7 sine hükmedebilmektedir. Ayrıca uluslar arası bir anlaşmanın Libya açısından kabul edilebilmesi için bugün Tobruk’ta bulunan ulusal Meclis tarafından kabul edilmesi gerekmektedir. İmzalanan bu ikili  anlaşma  Meclis tarafından kabul edilmemiştir. Bu gelişmeler üzerine Türkiye bugün için daha ciddi bir adım atarak Trablus hükümeti ile askeri bir anlaşmaya imza atmıştır. Trablus hükümeti bu anlaşma üzerinden Türkiye’yi kendisine destek olması adına Libya’ya çağırdığını ilan etmiştir. Türkiye açısından bu noktadan sonra sormamız gereken temel soru Türkiye’nin Libya’ya asker göndermesi sonucunda ortaya çıkabilecek riskler neler olabileceği sorusudur. Türkiye’nin Libya’ya asker göndermesi ihtimali somut bir biçimde ortaya çıkar ise Türkiye’nin ilerleyen süreçte yaşabileceği riskler şunlardır: 1) Trablus hükümetine dönük açıktan askeri bir desteğin verilmesi ve asker gönderilmesi durumunda Türkiye sıcak bir iç savaşın içinde kendisini bulacaktır.2) Türkiye’nin Libya’da bir taraf olarak savaşa girmesi durumunda Hafter güçlerine destek veren ülkeler de Hafter güçlerine olan desteklerini arttıracaklar ve bunun sonucunda iç savaş çok daha kanlı ve sert bir hal alacaktır. 3) Türkiye’nin Libya’da böyle bir savaşa girmesi askeri açıdan büyük kayıplara sebep olabilir ve giderek bu askeri kayıplar artabilir. 4) Ekonomik açıdan zor bir dönemden geçen Türkiye için Libya’da yeni bir askeri cephe açmak ekonomik açıdan çok daha sıkıntılı süreçlerin yaşanmasına sebep olacaktır. 5)Başta Rusya, ABD ve Fransa gibi büyük güçlerin özellikle Suriye’de Türkiye’ye dönük hamle yapmasına sebep olacaktır. 6) Trablus’un düşmesi durumunda Türkiye askeri, ekonomik ve siyasi açıdan Libya üzerinde bulunan tüm çıkarlarını kaybedecektir. Yukarıda saydığımız tüm bu risklerin dışında Türkiye’ye dönük ilerleyen süreçte tahmin edilemeyen çok daha farklı riskler doğabilir. Suriye iç savaşının Türkiye açısından son 8 yılda ortaya çıkardığı insani, ekonomik ve siyasi maliyet ortada iken Türkiye’nin Libya’da yeni bir iç savaşa müdahil olması Türkiye açısından asla hayra alamet değildir. Türkiye Suriye politikasında olduğu gibi Libya’da da Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olma riski ile karşı karşıya kalacaktır. Suriye’de yaşanılanlardan ders çıkararak Libya meselesinde diplomatik yolları tercih etmek ve askeri çözüm yöntemlerinden uzak olmak  aklı selimin gereğidir. Umalım ki politika yapıcılar yani siyasetçiler bu yönde karar alırlar ve Türkiye’yi Libya ateşinden uzak tutma  yolunu  tercih ederler.  Bu gerçekleşmez ise korkarım ki aynen Suriye’de olduğu gibi bir kez daha Libya’da tarih tekerrür edecektir.

Yorumlar (0)
25°
açık
Namaz Vakti 14 Ağustos 2020
İmsak 04:10
Güneş 05:45
Öğle 12:50
İkindi 16:39
Akşam 19:46
Yatsı 21:14
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Ankara Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25
Günün Karikatürü Tümü
Arşiv

Gelişmelerden Haberdar Olun

@