Yozgat Çamlık Tv

Akran baskısı- zorbalığı

Okullarda artık sıkça dile getirilen bir konu aslında akran baskısı…

Sebebi çok net bir konu açıkçası. Günü, çağı olduğu zamanda değerlendirecek olursak BEN yaşamına giden bu günlerde çocuklarımızın dahi başkalarının yaşama hakkı olmadığı düşüncesi okullarımızda aynı yaş grubundan olan arkadaşlara baskı uygulaması kaçınılmaz olacaktır. Baskı genelde şiddet olarak algılanır ama baskının birden fazla türü olabilir; bedensel, sözel, maddiyat, aile vb gibi devam eder…

Akran baskısını nedir diye soracak olursak ?Akran baskısı; kişinin kendi isteğinden bağımsız olarak, bir şekilde davranması için zorlanması olarak tanımlanabilir. Bu kavram; ergenlerin arkadaşları tarafından kabul edilme ve onaylanma gereksinimlerinden doğar. Akran baskısı, ergene bir arkadaşı tarafından ne yapması ya da nasıl davranması gerektiğinin direkt söylenmesi şeklinde olabileceği gibi ergenin bir gruba katılmak ya da içinde bulunduğu grupta etkinliğini devam ettirebilmek için belirli bir davranışı, kendini zorunlu hissederek gerçekleştirmesi biçiminde de görülebilir.

Ergenlik döneminde çocuklarımızda ne gibi değişkenler meydana geliyor ilk önce ona bakalım;

Bu dönemde yaşam tarzından giyim-kuşama, dünya görüşünden hayattaki seçimlerine kadar, arkadaşlarının düşünceleri ergen için çok önemlidir.

Ergenlik döneminde arkadaş gruplarının öne çıkmasıyla beraber genç, bir gruba dahil olma, bu grubun üyeleri tarafından onaylanma ve kabul görme ihtiyacı içerisinde olur.

Ergenlik dönemi ile beraber gençler ailelerinden uzaklaşarak arkadaşları ile daha yakın ilişkiler içerisine girerler. Bu uzaklaşma ve yakınlaşma süreci bireyin bağımsızlığını kazanması, sağlıklı kişilik gelişimi ve ileride ayakları üzerinde durabilen bir yetişkin olabilmesi için gereklidir.

Doğru bir arkadaş çevresi ergenin kendisiyle ilgili sağlıklı geri bildirimler almasına, sosyalleşmesine, sorumluluk duygusunu pekiştirmesine, adaptasyon ve baş etme becerilerini geliştirmesine yardımcı olur.

Kişi, bir arkadaş grubuna girdiğinde zaman zaman kendi isteklerine ters düşen beklentilerle karşılaşabilir. Bu noktada genç, kendi doğruları ile grubun istekleri arasında kalır.

Bir grup içersinde farklı davranmak zordur, kişi gruptan dışlanma, istenmeme, alay edilme, küçümsenme gibi olumsuz yaşantılarla karşı karşıya kalabilir. Bazı durumlarda ergen, bu gibi olumsuz olayları yaşamamak için grubun sesli ya da sessiz baskısına boyun eğer ve kendi davranışlarında değişikliğe gider.

Yapılan araştırmalar özellikle sigara ve madde kullanımı gibi olumsuz alışkanlıkların edinilmesinde akran baskısının en önemli unsurlardan biri olduğunu ortaya koymaktadır.

 Bu durumun nedenine bakacak olursak;

"Hayır" diyebilme becerisinden yoksunluk

Özgüven eksikliği

Kabul görme ve onaylanma ihtiyacı

Reddedilme, dışlanma, alay edilme korkusu

Yakınlık, bir gruba dahil olabilme gereksinimi

"Adam yerine konma", sözünü dinlettirme ihtiyacı

Sosyalleşme becerilerinde eksiklik

Çatışma ve çözüm bulma becerilerinde eksiklik

Aşırı baskıcı ya da aşırı rahat aile tutumları

Aile içi iletişim eksikliği

Eksik ya da yanlış yetişkin rehberliği

Ev ortamının tutarsızlığı, dengesizliği

Sağlıksız rol modelleri

İlgi ve sevgi eksikliği

Bu nedenler ile aslında koruduğumuzu zannettiğimiz çocuklarımız bizden uzaklaşmakta ve hiç beklenmedik davranışlar sergilemektedir. Bu durum ile karşılaşan veliler neler yapmalı;

Bazı aileler ben çocuklarımla arkadaş gibiyim der… Yanlış, sebebi ise her çocuk arkadaş bulabilir ama anne-baba tektir ve seviyesini iyi bilmelidir.Gencin hayatında, bir sorun yaşadığında konuşabileceği, sorunlarını paylaşabileceği bir yetişkinin olması çok önemlidir. Bu kişi, aileden biri olabileceği gibi güvendiği bir öğretmeni de olabilir. Böylece ergen yaşadığı ikilemleri daha sağlıklı şekilde atlatabilir. Kafası karıştığında danışabileceği, onu yargılamadan dinleyecek ve yol gösterecek birisinin olması genci güvende hissettirir

HAYIR  deme davranışını öğretebilme.

Ergenlik dönemi özelliklerini aile iyi bilmeli ve iletişim kanallarını sürekli açık tutmalıdır.

Sorumluluklar vererek aldığı kararlar sonucunu tahmin etmesine izin verilmeli.

Özgüven sağlanmalı bağımsız hareket edeceğini bilmeli. Bu durum tamamen bağımsızlık olarak algılanmamalı. Ailenin kırmızı çizgileri olan halka içerisinde sadece bağımsız hareket etmesine izin vermeli. Gerektiğinde aile kurallarını aşan bir durumda uyarılmalı.

Okul ortamında sosyal aktivitelere katılımını takip etmeli ve destek olunmalı.

Akran baskısına maruz kalıp ses çıkarmayan çocuklarda göze çarpan sebepler,  kabul edilme, takdir görme ve sevilmeye duyduğu ihtiyaçtır. Bu ihtiyaçlarını hayatlarındaki başka ilişkilerde karşılayamayan gençler olumsuz arkadaş çevrelerine büyük bir hızla yakınlaşmaktadır. Bu sebeple; öncelikle aile ortamından başlayarak gençlere sevilip sayıldıkları, saygı gördükleri, yargılanmadan dinlenebildikleri, kabul gördükleri, desteklendikleri ortamlar sağlanmalıdır. Bu gibi ihtiyaçları karşılanan ergenler olumsuz akran gruplarından daha kolay kopabilmektedirler.

Bu gibi durumlarda her anne baba karşı karşıya kalabilir önemi olan çözüm basamakları ve iletişim dilidir. Çocuklarımızın seviyesine inerken anne-baba olduğumuzu unutmadan onlar üzerindeki etkimizi yok etmeden yaklaşılmalıdır. Yoksa geri dönülmez davranışlar ile karşı karşıya kalma durumumuz olabilir.

21 Aralık 2018 Cuma tarihinde eklendi ve 1090 kez okundu

Yazarın son yazıları...

tümü

YORUMLAR

0 yorum yapıldı
Üye girişi yapmak için tıklayınız