Göz Üzerine

Yahya AKSOY

Yahya AKSOY
  • camlikgazetesi@gmail.com

 

"Her şeyi gören ancak kendisini göremeyen tek organ gözdür." Yaşamanın temel kaynağı,ruhun ve kalbin aynası, düşüncenin ışığı gözlerdir...

"Yüzün süsü gözdür,dilin süsü sözdür" diyen Uygur atasözü ile "Gözlerimizin rengi ne olursa olsun,gözyaşlarımızın rengi hep aynıdır" atasözü  bize gözün yeri, önemi ve özlelliği hakkında fikirler vermektedir.

Hayatın  ögelerinden önde geleni ve sevgi kaynağı, gönlün aynası olanı gözdür. "Göz görür, gönül sever."

Göz üzerine söylenmiş  çok sayıda deyim, terim,atasözü, benzetme,öğüt ve fıkra bulnumktadır. İyi ve kötü, güzel ve çirkinlik yönlerinden  anlamlar ifade eden sözlerde hayatımızı görürüz.Hayat gözdür, göz hayattır.

Bedduanın en ağırı "Gözün kör olsun" söyleminde  ve  mutluluğu paylaşma da " Gözünüz aydın olsun"  sözünde gizlidir. "Gözümün nuru,canımın içi, Semerkant -Buhara'y ı değer gözlerin" söyleminde güzel ve önemli  kentler en değerli ve en önemli organ olan gözlere benzetilir ve  gözlerin güzelliği ve özelliği vurgulanmak istenir. "Ela gözleini sevdiğim dilber..." diye türküler yakılır. Özdeyişler söylenir,öyküler, masallar anlatılır,kitaplar yazılır...

Göz-kulak olmak,göz ardı etmek, gözü gibi bakmak,göz gezdirmek,göz atmak,kem gözlü,acı sözlü, gözün -kulağında bende olsun, gözün çıksın,göz değmek, göz boyama,göz önünde bulundurmak gibi söylemlerin içeriğinde derin anlamlar,felsefe ve hep göz vardır.

Göz işareti ile anlaşmakta bazı bölgelerimizde yaygındır. Hindistan dizilerine yansıyan göz işareti ile anlaşma da ilgi çekicidir.Islıkla, gözle, el -kol işareti ile,beden dili ile haberleşme- anlaşma yolları da bulunmakta ve uygulanmaktadır.

Göz'ün yaşamda önceliği ve önemi öykülere, türkülere,romanlara, destanlara ve masallara  da yansıtılmakta.Filmlere ve belgesellere konu olmakta.

Görme enli olmasına rağmen gönü gözü ve diğer duyargaları ile hayatı çok daha iyi, anlayan ve yorumlayan, türkülere aktaran Ünlü ozan Veysel'i ve diğerlerini tanıdıkça hayranlığımız artmakta...Sevdiğimiz şeylere "gözün gibi bak,gözün gibi esirge,gözün gibi koru..." deriz.

Kuşların, kedilerin,köpeklerin  ve diğer canlıların gözleri de anlşamlı ve değerlidir. İki ayı gözü iki ayrı renkte olan Van kendileri ünlüdür.Geceleri gözleri ışık gibi yanan böcekler çevrelerini aydınlatmakta ve insanlara ders vermekteler. İnsanlar, kekliklerin, ceylanların ve diğer canlıların  güzel gözlerini hayranlıkla  izler ve imrenerek  gözetlerler.

Göz ve söz üzerine çok anlamlı deyişler vardır.İnsanı ve hayatı gözlerden okuyabilirsiniz.

Suyun çıktığı kaynak  göze  "suyun gözü" denmektedir.

"Gözler kara/Gözler kara/Sürmeli gözler kara/Öyle bir göz gördüm ki/Sürmesi gözden kara."

 Gönlünüzün aynası olan gözünüze iyi bakın,İnsanlara derin bakın, gözlerinden görebilirsiniz.

11 Temmuz 2019 Perşembe tarihinde eklendi ve 550 kez okundu

Yazarın son yazıları...

tümü

YORUMLAR

0 yorum yapıldı
Üye girişi yapmak için tıklayınız