Çocuklarda Yalan Davranışı

Sema YILDIRIM

Sema YILDIRIM

Sevgili Anne Babalar;

Bebeklikten, çocukluğa çocukluktan ilkokul çağına kadar çocuklarımızda birtakım yalan duyuyoruz. Çocuklarda bu dönemde söylenen yalanlarda endişelenmemeli yalan söylemlerini farkettirmeden değiştirmeliyiz.

Aslında bu dönemler (0-5 yaş) arasında duyulan yalan genelde çocukların uydurduğu, hayal gücüyle geliştirdiği söylemlerdir.

Örnegin; "Bahçede canavar gördüm, mikroplar bizi yerler" gibi vs.

Çocuklar bu dönemde (0-5 yaş) neden yalan söylerler?Çocuklar bu dönemde soyut kavramlarıda algılayamadığından dolayı, dogru olmayan şeyleri, gerçekmiş gibi söylemektedir. Çocuğun bu dönemlerde söylediği şeyleri yalan olarak adlandırmaktan kaçınılmalıdır. Doğru, yanlış kavramları üzerinde durulmalıdır.

Ayrıca çocuklar bu dönemde; yetişkinlerin dikkatini çekebilmek, onların tepkilerini yorumlamak amaçlı yalan söyleyebilmektedir, bu yüzden davranış pekiştirilmemelidir. Çocuk yedi yaşından sonra iyiyi kötüyü ayırt edebilmektedir. Soyut döneme geçmeye başlamıştır. Artık yalanı, gerçeği, ayırt edebilecek durumdadır.

Bu durumda söylenen yalanın ne için, nerede söylediği değerlendirilmeli, ve neden söylediği çocukla konuşulmalıdır. Yine bu dönemde (7 yaş) sorumlulukları artan bireyler ödevini yapmamak veya okula gitmemek için yalan söylerler. Aynı şekilde okulda öğretmenine ve arkadaşlarına yalan söylerler.

Çocuklarda ki yalanı önlemek için veya yalan söylediğinde ne yapmalıyız?

-Sözel veya fiziksel şiddet uygulamak, kızmak bağırmak çözüm değildir. Ancak çocuğa kendi payımıza düşeni anlatıp, sonrasında yaşanacak olumsuzluklar anlatılmalıdır.

-Çocuk yalan söylediğinde cezaya başvurulmamalı; özellikle dayak, hakaret, aşağılama gibi ağır cezalandırmalar yalanı sadece belirli bir süre durdurur.

- Çocukları yalana itecek sorular sormamalıyız;

Örneğin, Odanı topladın mı? yerine; odanı yemekten sonra mı toplamayı düşünüyorsun?” diye sorulmalı.

- Çocuğun mahremiyetine saygı gösterilmeli. Onun özelini anlatması için zorlamamalı. Gizlice çantası odası karıştırılmamalı.

- Çocuklara yalan söyleseler bile asla “yalancı” diye hitap etmemeli. Bu tür ithamlar, kendisini büyüklerin gördüğü gibi bir yalancı olarak görmesine neden olur.

- Çocuklarınızın yanında asla yalan söylemeyin. Bunlar beyaz yalanlar olsa bile bunu yapmayın.

- Çocuğunuz istenmedik bir davranışta bulunduğunda, ona bu durumla ilgili yalan söylememesi için yardımcı olun. Örneğin mutfakta kazara bir tabak kıran çocuğa “Bu tabağı sen mi kırdın?” diye sormak yerine, “Görüyorum ki kazara bir bardak kırmışsın, hadi birlikte cam kırıklarını toplayalım” deyin.

-Yalan söylediğin de cehenneme gideceksin gibi çocuğu isyana sürükleyen söylemlerden kaçınılmalı

- Çocuğunuza yaşamda doğru söylemenin ne denli önemli olduğunu öğretin. Doğru söylemediklerinde çevresindeki insanların onun hakkında olumlu şeyler düşünmeyeceklerini, artık doğruları söylese bile ona inanmayacaklarını öğretin.

Baskıcı aile tutumunda da çocuk yalana başvurmaktadır. Devam eden yalanlar patolojik yönden değerlendirilmeli; Dikkat eksikliği ve hiperaktivite veya dürtüsel kontrol bozuklukları gibi nedenler yalanı beraberinde getirmektedir. Yine ağır yaşanan travmalar, olaylar yalanı ortaya çıkarmaktadır.

Gerekli zamanlarda uzman desteği ve okulunuzun rehberlik servisinden yardım alarak çocuğunuzdaki istenmedik davranışların giderilmesine yardımcı olabilirsiniz.

Sağlıcakla ve takipte kalın.

13 Mart 2018 Salı tarihinde eklendi ve 649 kez okundu

Yazarın son yazıları...

tümü

YORUMLAR

0 yorum yapıldı
Üye girişi yapmak için tıklayınız