Türkiye genelinde ticari araç sahiplerini yakından ilgilendiren yeni denetim dönemi başladı. SGK ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında yürütülen veri paylaşımı uygulaması 2026 itibarıyla çok daha sıkı şekilde uygulanıyor. Artık trafik çevirmeleri sadece ehliyet ve ruhsat kontrolü değil, aynı zamanda kayıt dışı istihdam denetimi anlamına geliyor.
Uzmanlar, ticari araç sahiplerinin en büyük riskinin artık aracı sigortasız şoföre kullandırmak olduğunu vurguluyor.
Trafik Denetimi Artık SGK Denetimi Anlamına Geliyor
2021’de başlayan SGK–Emniyet veri paylaşımı protokolü, 2026 yılında genişletilmiş uygulamayla sahada aktif şekilde yürütülüyor. Yeni sistemle birlikte trafik ekiplerinin yaptığı her kontrol, aynı zamanda bir istihdam denetimi haline geldi.
Denetim süreci şu şekilde ilerliyor:
-
Trafik ekipleri ticari aracı durduruyor
-
Araç şirket adına kayıtlıysa sürücünün kimliği alınıyor
-
Sürücünün SGK kaydı anlık sorgulanıyor
-
Sigorta kaydı yoksa tutanak hazırlanıyor
-
Tutanak SGK’ya gönderiliyor
-
SGK ihlali resmileştirerek cezayı kesiyor
Bu sistemde “başkasına kullandırma” kavramı kritik önem taşıyor.
Başkasına Kullandırma Ne Anlama Geliyor?
Şirket üzerine kayıtlı bir ticari aracın;
-
SGK kaydı bulunmayan
-
İşe giriş bildirgesi yapılmamış
-
Bordroda görünmeyen
bir kişi tarafından kullanılması, doğrudan sigortasız işçi çalıştırma olarak kabul ediliyor.
Bu tespit tek bir trafik kontrolünde yapılabiliyor.
2026 Ceza Tarifesi: Tek Denetimde Birden Fazla Ceza
5510 sayılı kanun kapsamında uygulanan cezalar asgari ücret üzerinden hesaplanıyor.
Güncel ceza tablosu:
-
İşe giriş bildirgesi verilmemesi: 66.060 TL
-
Aynı ihlalin tekrar edilmesi: 198.180 TL
-
Aylık prim belgesi eksikliği: 66.060 TL
-
Bordroda isim bulunmaması: 16.515 TL
-
Kayıt geçersizliği: 16.515 TL
Tek bir denetimde birden fazla ihlal tespit edilmesi halinde toplam ceza yüz binlerce lirayı bulabiliyor.
En Büyük Risk: Trafik Kazasında Tüm Sorumluluk İşverende
Uzmanlara göre para cezası bu sürecin yalnızca başlangıcı.
Sigortasız şoförün kazaya karışması halinde şirketleri bekleyen riskler:
-
SGK’nın ödediği tüm tazminatların işverene rücu edilmesi
-
Yüksek maddi tazminat davaları
-
Milyonları bulabilen manevi tazminatlar
-
Ceza davaları ve hukuki sorumluluk
Bu durum şirketlerin mali yapısını ciddi şekilde sarsabiliyor.
Hangi Durumlarda Ceza Uygulanmıyor?
Düzenleme bazı istisnalar içeriyor.
Ceza uygulanmayan durumlar:
-
Araç başka firmaya kiralanmışsa
-
Yazılı kira sözleşmesi varsa
-
Şoförün sigortası kiralayan firma tarafından yapılmışsa
Bu durumda sorumluluk aracı kiralayan tarafa geçiyor.
İşletmeler İçin Kritik Uyarılar
Uzmanlara göre ticari araç sahipleri şu kontrolleri mutlaka yapmalı:
-
Araç kullanan herkesin SGK kaydı bulunmalı
-
İşe giriş bildirgesi zamanında yapılmalı
-
Bordro kayıtları güncel tutulmalı
-
Araç kiralama sözleşmeleri yazılı olmalı
Yeni uygulama ile trafik denetimleri kayıt dışı istihdamın en güçlü kontrol mekanizmalarından biri haline geldi.
Bu nedenle ticari araç sahipleri için sigortasız şoför kullandırmanın bedeli artık çok daha ağır.