09.11.2021, 04:42

Atatürk'ün Son Ayları

“Beni görmek demek mutlaka yüzümü görmek değildir. Benim fikirlerimi, benim duygularımı anlıyorsanız ve hissediyorsanız bu kâfidir.” ATATÜRK

Balkanlarda, Kafkaslarda, Ortadoğu’da, Suriye ve Trablusgarp cephelerinde önemli başarılar elde eden Mustafa Kemal,gün geldi 19 Mayıs 1919'da  Samsun'a çıkıp Anadolu’ya geçerek halkla birlikte yeni mücadele başlattı.Büyük zaferler sonucunda kurtarıcı baş komutan ve kurucu devlet adamı olarak durmadan gece gündüz çalıştı.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve devamında sürdürülen yoğun  devrimleri  kısa sürede hayata geçirmek üzere, içeride ve dışarıda büyük engellere rağmen kararlılıkla başarıdan başarıya koştu.

Atatürk, 25 Ağustosta kurmaylarıyla  birlikte Şuhut kasabasında bir evde geceyi geçirdi. Burada kumandanlarına taarruz emrini bildirdi.300 top Afyon cephesine yerleştirildi. 26 Ağustos gecesi  yaverin elinde bir mum feneri olduğu halde taşlık bir araziden Kocatepe’ye çıktı. Burada kurulan ve üzerine Başkumandanlık bayrağı asılan  bir çadırda kurulmuştu. Fecirle beraber top ateşi başladı . Atatürk,” Türk Milleti ne imiş, düşman  anlasın!” diye söyleniyordu. Düşman siperleri yanıyor,topçular durmadan  mermilerini atıyordu. Yer gök inliyor,siperler yanıyordu. Bu esnada Atatürk sordu:

“Topçunun cephanesi ne vaziyettedir?” Aynı şekilde bir saat devam etmez Paşam” dediler.Paşa: “Son mermiye kadar aynı şekilde devam ediniz.Çünkü iki saat sonra cephaneyi düşmandan ikmal edeceğiz.”Bu ne iman ve kararlılıkla kısa sürede düşman yenilecek ve cephaneleri de elimize geçecekti. Biraz sonra da Mehmetcik süngü takıp siperlere taarruza geçti…Kendinden emin, kararlı,yılmaz bir asker olan Atatürk’ü , Falih Rıfkı “Çankaya’dan” kitabında anlatır: “… Atatürk, hiçbir taviz zafiyeti göstermeyen bir idealisttir.Bu tarafı çağdaşlarından hiç kimseye benzemez ve hiçbir türlü tenkit edilemez…”

30 Ağustos Zaferi’nin 16.yıl dönümü bütün yurtta  Atatürk’ten mahrum kalınsa da büyük bir coçku ile kutlandı. Atatürk, manevi kızı Sabiha Gökçen’e gazeteleri okutarak,heyecan ve mutluluk içinde  dinledi.

28 Ağustos 1938

Atatürk, Doğu Manevraları’nın bitişi nedeniyle kendisine Genel Kurmay Başkanı  Mareşal Fevzi Çakmak tarafından çekilen telgrafa cevap verir: “Türk ordusunun yarattığı zaferin bu yıl dönümü günlerinde kalbim orduya karşı  takdir ve şükran  hisleriyle doludur.Sizin ve tercüman olduğunuz aziz silah arkadaşlarımın hakkımda gösterdikleri samimi ve asil duygular, o  günlerdeki hatıralarımı canlandırdı.heyecanlanmamı artırdı.(C.29.8.1938;U. 29.8.1938)

Atatürk ,Dolmabahçe  Sarayı’nda Sabiha Gökçen’i kabul eder ve ona şunları söyler: “ 30 Ağustos’u bensiz kutlayacaklar! Oysa o kadar isterdim ki törene katılmayı…Çocuklarımızı görmeyi, modern araç ve gereçlerle donanan ordumuzun gelişini görmeyi…Biliyor musun Gökeçen, bayrağımızı da özledim. Onun şöyle anlı şanlı dalgalanışını, göklerle bütünleşmesini…(A.I.B.O.,s.407)

Gazi Mustafa Kemal'de 1937 'de karaciğer yetmezliği uzun aralıklarla sıkça görülmeye başladı.  23 Ocak 1938 Ocak ayında  kendisini muayene eden Dr.Neşet Ömer,Yalova'da Atatürk'ü muayene etmiş ve Dr  Reşat Belger ile birlikte  hastalığın karaciğer büyümesi  ve sertleşmesi olduğu sonucuna varmıştır. 1938 Ocak  ayında kaplıca tedavisi için  Yalova'ya gider. Hükümet mart ayı içinde Fransa'dan Dr. Fissenger'i getirir.teşhin doğru olduğu görülür.

Atatürk bu rahatsızlığı sırasında Hatay sorunu ile çok ilgilenir. 19 Mayıs 1938'de hasta hasta  Mersin'e veİskenderun'a gider. Adana'da güneş altında  Türk ordusunun geçit töernini izler. Ankara'ya gider ve kısa süre sonra İstanbul'a geçer. 31 temmuzda Viyana'dan gelen  Prof. Dr. Eppinger,1 ağustos'ta  Prof.Dr. Berkman ,Dolmabahçe'de Atatürk'ü muayene ederler.Sonraki günlerde Dr.Mim Kemal Öke'de muayeneye devam eder.  Doktorlara göre Atatürk'ün hafızasında  bir zayıflama görülmemiştir.

  Atatürk,hasta yatağında Dolmabahçe Sarayı’nda 5 Eylül 1938 günü vasiyetini yazdırır…Vasiyetnâme, 6 Eylül 1938 günü Dolmabahçe Sarayı’na çağrlan İstanbul  Altıncı Noteri’ne teslim edilir. Vasiyetnâme, 28 Kasım 1938’de Ankara Onuncu Sulh Hukuk Hakimliği’nce açılır…(Atatürk Araştırma Merkezi Arşivi Dos.78)  

!6 Ekim 1938'de Atatürk'ün durumu ağırlaşır. Dolmabahçe Sarayı yerine  bir süre Savarona'da, arkadaşları  Ali Fuat Cebesoy ve Fethi Okyar'la birlikte kalırlar. Bu arada Romanya Kralı ıı. Carol Atatürk'ü Savarona'da ziyaret eder.

ABD’den yazılan mektup( Hartford-22.10.1934):“Mustafa Kemal Paşa Hazretleri/Türkiye Cumhurreisi

Birleşik Devletlerden ihtiyar bir kadının bir devlet başkanına mektup yazması saygısızlık sayıçlırsa once yüce şahsınızdan özür dilerim. Şu dünyada bir kaçyıllıkömrüm kaldığından dolayı duyduğum alâka ve şükranı ifade etmek istiyorum.

Büyük harbin sonlarına doğru Türkiye’nin parçalanmakta olduğu yıllarda,resimli bir mecmuada sizing ve jJön Türklerden  birkaç kişinin fotoğraflarını gördüm. Enver ve Talat’I evvelce de görmüşştüm. Fakat sizing simanız yeniydi. Onun tesiri altında kaldım. Onda bir başkalık vardı. Onda ,kudret sahibi,disiplinli bir karakter  müşahade ettim. Ve bana Püriten ecdadımı hatırlattı. Vatanımın tarihindeki Waşhington ve Linkoln gibi  sizing de  bu buhran anında bir millet önder olacağınızı hissettim.Bunun oluşması için  dua ettim. Ve millî fırkanın doğuşu,Unanlıların kovulması,Mecli’in  teşkili ve  bunları takip eden bir çok reform için duuaya devam ettim. Resminiz masamın yanında. Bugün kilisemde başımı eğmiş bir vaziyette sizin için yeniden dua ettim. Yaşım doksana yakın olduğundan belki de Türkiye’de  daha fazla devrimler görecek kadar yaşamayacağım. Fakat Allah’a ,size vermiş olduğu akıl,kudret ve çok büyük sorummluluğu yüklenmek hususunda cesaretten dolayı müteşekkirim. Dilerim Allah ‘tan  göreceğiniz ödül de o oranda büyük olsun..”(Sixteen Atvord Street- Anna M.Perry-Çankaya Köşkü-Atatürk Arşivi.D:86/1*114,s.42-43)

Cumhuriyeti’in onuncu yıl dönümü’nde coşkun  gösterilerle kutlandığı günlerde Atatürk’e yurt dışından teprik telgrafları  ve mektupları yağıyordu.

“Reisicumhur Hazretleri,Türkiye Cumhuriyetinin Onuncu Yıldönümü vesilesiyle Zat-I Devletlerine ve Türk milletine benim ve Alman milletinin yürekten duyulmuş tepriklerini arz ederim.

Benimle beraber bütün Alman millet,yüksek rehberliğiniz altıda modern Türk Devleti’nin  temelleştiğini derin bir ilgi ile takip etti. Türk milliyetçiliğini nasıl uyandırdığınızı, nasıl kuvvetledirdiğinizi,çalışkan ve ilerlemeyi sever milletiinize,bütün dünyada takdirler çeken siyasi ve iktisadi yükseliş için  tetbirli bir elle nasıl  yol açtığını büyük hayranlıkla ve takdirle gördük…Yükselen milletinizin barışsever bir ilerleme ve metin bir devlet iradesiyle ileride daha mutlu bir geleceğe ermesini dilerim. Bu nedenle şahsi saadetiniz hakkında en en büyük temennilerde bulunur ve büyük takdirlerimle candan dostluğumun kabulünü rica ederim.”( Alman Cumhurbaşkanı- Mareşal  Von Hiindenburg- Berlin-29.10.1933)

Dumont Paul “Mustafa Kemal “kiatabında şöyle demekt: “ Modern Türkiye’nin gelecekteki kurucusu çocukluğundan beri kendi kaderine yön vermesini bilmiştir… Mustafa Kemal  tecrübeli bir generalden daha üstün vasıflara sahiptir. Daha ilk yıllarında  üstün nitelikli bir insan yöneticisi olduğunu göstermiştir. “( 13 Eylül 1938- s. 27-28)

Atatürk, ünlü denizcimiz Barbaros’u anmak için 28 Eylül 1938 de İstanbul Valiliğnce denizde düğzenlenen ışık oyunları törenini Dolmabahçe Sarayıı’nın penceresinden izlemiş ve İstanbul Valisi Muhittin Üstünda’ın halkın saygı ve bağlılık duygularını bildiren telgrafına teşekkür cevabı vermiştir.”(A.T.T.,s.45)

1 Kasım 1938,Atatürk’ün TBMM V.Dönem IV: Toplantı Yılı’nın açış konuşmasının Başbakan Celal tarafından okunması: …Cumhurreisimiz Atatürk’ten aldığımm emir üzerine bu seneye aait söylevlerini okuyorum: Memleketimizi her gün daha çok kuvvetlendirmek,her alanda her türlü ihtimallere karşı koyabilecek bir halde bulundurmak  ve dünya olaylarının bütün safhalarını büyük bir uyanıklıkla izlemek, barışsever siyasetimizin dayanacağı esasların başlanlangıcıdır.” (Z.C., Devre:cilt: 28,s.3-7)

İlk bahar mevsiminde hastalığı ilerleyen fani Atatürk, o yılın son bahar yapraklarıyla beraber toprağa düştü.Tabiat kanunları,Tanrı’nın buyruğu bu yolda idi.

Onun ilk hastalık aylarında Çankaya’da istirahat ettiği günlerden birinde idi.Keçiörenden’den bird al badem çiçeği getirmişlerdi.Bir vazo içinde odasına konulduğu zaman, yorgun ve hasta yüzünde bir neşe belirdi. “Bahar gelmiş,ne güzel” dedi ve hemen ilave etti:”Fakat bu güzel çiçekler meyve vermeden solacak ve sadece bi,izim birkaç günlük göz zevkimizi tatmin edebilecek,ne yazık.” Kokusunu alabilmek için çiçeklere eğilmişti ve “Oh,hayatın gençliği ne nefis”demekten kendini alamamıştı. Onun Türk millet için dilekleri,daima bizimle beraber olsun ve ideallaeri tahakkuk etsin.”(s. 131-132)

Atatürk’ün ölümü üzerine sürekli ve  danışman hekimlerinin ölüm tutanağı: “…8 Kasım 1938 Salı günü bir kere daha beliren ve bütün bakım ve tedaviye rağmen ilerlemesine mâni olunamayan ve büyük bir süratle gelişen ikinci bir büyük koma içinde 10 Kasım 1938 Perşembe sabahı sabahı,saat dokuzu beş  geçe,çok muazzez ve büyük hasta terk-I hayat etmiştir.”(A.S.H. s.39-41.S.G.A.,s.63)

Prof.Dr.Afet İnan’ın “ Bahar Çiçeklerinden Hazan Yapraklarına” başlıklı yazısından -1 Ekim 1938):

“Atatürk, son uykusundan uyanmadan, huzur içinde bir son bahar gününde 57 yıllık ömrünü bitirmişti. Yıllar onun fani vücudunun ebediyete intikal edişi üzereinde yığılıyor.Onun ölümüne,tabiata solan yaprakları ve nemli havası bütün milletle beraber ağladı…

Yalnız tek bir şeye ihtiyacımız vardır, çalışkan olmak.” diyen  Kurtarıcı ve kurucu büyük önder Atatürk’ü rahmet, minnet ve özlemle anarken, Onun “Manevi mirasım dediği bilim v e akıl” yolunda  milletçe sorumluluklarımızı ve görevlerimizi hep hatırlayak ilerleyeceğiz..Ruhu şâd olsun.

Yorumlar (0)
10
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimle karşı karşıya mıyız?
Olası bir erken seçimle karşı karşıya mıyız?
Namaz Vakti 24 Mayıs 2022
İmsak 03:25
Güneş 05:12
Öğle 12:43
İkindi 16:38
Akşam 20:03
Yatsı 21:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@