Emekli maaşlarına haciz ve bloke uygulanıp uygulanamayacağına ilişkin tartışmalar sürerken, İstinaf Mahkemesi’nden dikkat çeken bir karar çıktı.
Bankadan kullanılan kredi nedeniyle emekli maaşından yapılan kesintilere ilişkin açılan davada verilen karar, özellikle kredi borcu bulunan emekliler açısından yeni bir tartışmanın kapısını araladı.
Kararda, bankaya verilen sözleşmesel yetkiler kapsamında emekli maaşına bloke uygulanmasının mümkün olabileceği belirtildi.
Emekli maaşından yapılan kesintiler dava konusu oldu
Dosyadaki bilgilere göre emekli vatandaş, kullandığı kredi nedeniyle maaşından yapılan kesintilerin hukuka aykırı olduğunu savunarak dava açtı.
Emekli vatandaş, maaşından en fazla dörtte bir oranında kesinti yapılabileceğini belirterek, daha önce yapılan tüm kesintilerin iadesini talep etti.
Davaya konu süreçte emekli maaşının tamamının kesildiği ve borcun bu şekilde tahsil edildiği belirtildi.
Ticari kredi detayı dikkat çekti
Davalı banka ise söz konusu kredinin bireysel tüketici kredisi değil, ticari kredi kapsamında değerlendirildiğini savundu.
Banka tarafından mahkemeye sunulan savunmada, kredi sözleşmesinde emekli vatandaşın;
- Bankadaki hesapları
- Mevduatları
- Emekli maaşı
- Alacakları
üzerinde banka lehine mahsup, takas ve hapis hakkı tanıdığı ifade edildi.
Banka, bu nedenle yapılan kesintilerin sözleşmeye uygun olduğunu ileri sürdü.
Yerel mahkeme emekliyi haklı buldu
Davaya ilk olarak bakan Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, bilirkişi raporunu da dikkate alarak emekli vatandaş lehine karar verdi.
Mahkeme, maaştan yapılan kesintilerin iadesine hükmetti.
Ancak banka karara itiraz ederek dosyayı istinaf sürecine taşıdı.
İstinaf Mahkemesi’nden emsal karar
Dosyayı inceleyen İstinaf Mahkemesi, yaptığı değerlendirmede emekli maaşına bloke uygulanabileceğine hükmetti.
Kararda özellikle kredi sözleşmesindeki açık yetkilendirmelerin dikkate alındığı belirtilirken, bankaya verilen muvafakat ve sözleşme hükümlerinin önem taşıdığı ifade edildi.
Uzmanlar, kararın tüm emekliler için otomatik bir maaş haczi anlamına gelmediğini ancak sözleşmede yer alan maddelerin kritik hale geldiğini belirtiyor.
Emekli maaşına haciz uygulanabiliyor mu?
Türkiye’de mevcut mevzuata göre emekli maaşları genel olarak hacze karşı koruma altında bulunuyor.
Ancak bazı durumlarda:
- Emeklinin açık rızası
- Kredi sözleşmesindeki onay maddeleri
- Bankaya verilen muvafakat
gibi unsurlar nedeniyle maaş üzerinde bloke veya kesinti işlemleri uygulanabiliyor.
Özellikle kredi sözleşmelerindeki “mahsup ve takas yetkisi” maddelerinin son dönemde hukuki tartışmaların merkezinde yer aldığı belirtiliyor.
Uzmanlardan emeklilere kritik uyarı
Hukukçular ve finans uzmanları, kredi kullanacak vatandaşların sözleşme detaylarını dikkatle incelemesi gerektiğini vurguluyor.
Özellikle ticari kredi işlemlerinde verilen yetkilerin ilerleyen süreçte maaş hesapları üzerinde etkili olabileceği belirtilirken, imza atılmadan önce sözleşme hükümlerinin ayrıntılı şekilde okunması gerektiği ifade ediliyor.
Uzmanlar ayrıca, ödeme güçlüğü yaşayan vatandaşların icra ve bloke süreci başlamadan önce bankalarla yapılandırma görüşmesi yapmasının önemine dikkat çekiyor.
