Yurtlu’ya göre ailenin kökenindeki isim “Cebbaroğulları” olabilir.
Yozgat üzerine yaptığı onomastik (ad bilimi) ve toponimik (yer adları bilimi) çalışmalarla bilinen araştırmacı yazar Hakkı Yurtlu, kentin tarihine dair önemli bir iddia ortaya attı. Yurtlu, halk arasında yaygın şekilde kullanılan “Çapanoğulları” adının, Osmanlıca metinlerin hatalı okunmasından kaynaklanmış olabileceğini savundu.
Osmanlıca Okuyuş Hatalarına Dikkat Çekti
Yurtlu’ya göre yalnızca aile isimlerinde değil, Yozgat’taki birçok il, ilçe, köy, kasaba ve mahalle adında da benzer okuma hataları bulunuyor. Bu hataların çoğunlukla: Harflerin üzerindeki nokta işaretlerinin eksik ya da fazla okunmasından, Arapçadan Osmanlıcaya geçen kelimelerdeki harf dönüşümlerinden, Şedde (çift okuma) kurallarının yanlış uygulanmasından kaynaklandığı belirtiliyor.
“Çapan” İsmi Nasıl Ortaya Çıktı?
Hakkı Yurtlu, Çapanoğulları ailesinin kökenindeki ismin Abdülcebbar olduğunu, buradaki “Cebbar” adının zamanla yanlış okunarak değişime uğradığını ifade etti. İddiaya göre: “Cebbar” kelimesindeki çift ‘b’ harfi tek okunarak “Cebar/Çapar” biçimine dönüştü. Son harfteki “r” harfine nokta eklenerek “n” gibi okunmaya başlandı. Bu değişim sonucunda “Çapan” kelimesi türetildi.
Yurtlu, “Çapan” kelimesinin o dönemlerde yaygın bir anlam taşımadığını, buna karşılık “Cebbar” isminin güçlü bir tarihi karşılığı bulunduğunu belirtti.
Yazılı Kaynaklarda Farklı Kullanımlar
Araştırmacı yazar, arşiv belgelerinde aynı aile adının Cebbar, Çapan, Çapar ve hatta Çopur şeklinde farklı yazılış ve okunuşlarla geçtiğini vurguladı. Bu durumun da okuma ve yazım hatalarını desteklediğini ifade etti.
“Galat-ı Meşhur” Vurgusu
Yurtlu, gelinen noktada halk arasında yaygınlaşan kullanımın “galat-ı meşhur” yani yaygınlaşmış yanlış olduğunu belirterek, ailenin aslında “Cebbaroğulları” olarak anılması gerektiği görüşünü dile getirdi.
Bu iddia, Yozgat’ın köklü tarihine dair isimlerin kökeni konusunda yeni bir tartışma başlatırken, yer adları ve aile adlarının doğru okunması konusunu da yeniden gündeme taşıdı.
