06.05.2021, 06:09

Dilin anlamı üzerine

İnsanın ait olduğu bir sosyal sınıf gerçeği vardır. Bu sosyal sınıf günlük hayatta çok belirgin olmasa da, insanın düşünce dünyasını, hayata bakışını, kavramlarını, dilini etkilemektedir. Bu bahsini ettiğim “sosyal sınıf” tam anlamıyla ekonomik bir ayrımı içermiyor. Yani gelir dağılımıyla çok bağlantılı değil ve fakat anılan gelirin nasıl elde edildiği ile epeyi bağlantılı.

Şunu söylüyorum; köyde doğup büyüyen ve köyün kültürünü, yaşam standartlarını benimsemiş birisi tarım toplumunun bir üyesi olarak düşünmeyi, hayata bakmayı, hayatı o pencereden okumayı bilir. Hayatı programlaması da bu standartlara göredir. “Harmanı kaldırdıktan sonra”, “ ekinleri biçince”, “nohutlar yolununca” kavramlarının şehirlinin literatüründe pek bir karşılığı yoktur. Oysa bunlar zaman ifadeleridir ve bir durumla bağlantılı olarak geliştirilmiş ve çoğu zaman da ticari ilişkilerde alacak veya verecek zamanı olarak tayin edilen bir mühleti ifade ederler. Şehirde doğmuş, büyümüş ve şehrin yaşam tarzıyla hayata bağlanmış birisi için de “şehirli” gibi düşünmek ve hayata bakmak normaldir. Her ayın 15’i onun için bir anlam ifade etmektedir mesela. Ya da bir yerden bir yere giderken navigasyon denilen aleti çalıştırmak ve gideceği yerin trafiğini kontrol etmek bir şehirli standartıdır. Çoğu zaman navigasyonu gideceği yeri bilemediği için çalıştırdığı hesaba katıldığında, “gideceği yeri bilememek” bir şehirli sorunudur. Geçen gün izlediğim bir programda Dücane Cündioğlu  yağmurun rahmet olmasından, bereket olmasından söz etti. Yağmurun rahmet ve bereket olarak ifade edilmesini bir sosyal sınıf ayrımına dayandırdı fevkalade anlamlı olarak. Şehirli için yağmur rahmet değildi, şehirli için yağmur bereket olarak da nitelendirilemezdi. Hatta çoğu yerde bir eziyet ve meşakkat demekti. Çünkü yağmur, trafik demekti, çünkü yağmur şemsiyesini evde unutmuş bir “şehirli”nin tiril tiril giyindiği takım elbisesinin ıslanması anlamına geliyordu. Oysa köyde yaşayan, geçimi tarıma dayanan muhtar amcam için yağmur bereketti, yağmur rahmetti; yağmur olmadan ekinleri boy vermezdi, bahçesi yeşermezdi, köyün suyu kesilirdi sonra.  Bir doğa olayının hayatımızı ne kadar ilgilendirdiği ve bu doğa olayına hangi anlamları yüklediğimiz ait olduğumuz sosyal sınıfı ele veriyordu dolayısıyla. Bu karşılaştırmayı bir sınıfa eksiklik ya da fazlalık izafe etmek için yapmadığımın altını çizmeliyim. Bunun gibi bir doğulu için yani benim için(batılı olmadığıma göre) bir “baba” kavramının ifade ettiği anlam ile bir Avrupalının “father”ı aynı anlamı taşımamaktadır sanırım.

Aynı dili konuşan ve fakat farklı kültürlere sahip, farklı yaşam tarzlarını benimsemiş, ekonomik anlamda gelirlerini farklı yollardan sağlayan bu anlamda farklı sosyal sınıflara dahil kimselerin dilin kelimelerine farklı anlamlar yüklemeleri çok garip değil mi? Bir kelimenin her yerde aynı anlama gelmemesi oldukça enteresan bir durum bence. Yaşayan bir organizmaya benzetilmesi boşuna değil dilin. Farklı iklim koşullarında, farklı normal şartlar altında birbirinden ayrı sonuçlar vermesi bu yüzden sanırım.

Hayata yüklediğimiz anlam da zamana, hayat standartlarına, sosyal sınıflarımıza, coğrafyamıza göre değişmiyor mu? Mutlu olmak istiyorduk, huzurla yaşam sürmek arzusundaydık hepimiz. Kavgalarımız bu yüzdendi, çekişmelerimizin sebebi buydu, en çok da kendimizle kavgalarımızın. İnsanın kendiyle kavgalı olması bir durumdur, bunu fark edip kendinin de farkına varması apayrı bir durumdur. Hayatı ben şehirden (hele hele kentten) uzakta bir yerde arıyorum, toprağa değmenin anlamını biliyorum, dalından meyve koparmanın tadını biliyorum, tarla sürmenin terini biliyorum. Daha gerçek geliyor bütün bunlar.

“Toprağın sesini duyabiliyor musun kulağını verdiğinde” dedi meczup, “kalabalığın gürültüsünden zorlanıyorum” dedi öteki.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 24 Haziran 2021
İmsak 03:11
Güneş 05:06
Öğle 12:48
İkindi 16:46
Akşam 20:20
Yatsı 22:07
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@