Ekonomik istikrar programı sürerken, geçim sıkıntısı yaşayan emeklilere yönelik yeni bir sosyal destek modeli gündeme geldi. “Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Programı” adı verilen çalışmanın, özellikle dar gelirli emekli hanelerini hedef alacağı belirtiliyor.
Ankara kulislerine yansıyan bilgilere göre sistem, doğrudan maaş artışı yerine hane bazlı gelir analizine dayalı tamamlayıcı destek modeli üzerine kurulacak.
Maaşlar 28 Bin TL’ye Nasıl Tamamlanacak?
Yeni modelde devletin veri tabanındaki kayıtlar üzerinden kapsamlı bir gelir incelemesi yapılacak. Değerlendirme kriterleri arasında:
-
Haneye giren toplam gelir
-
Mülkiyet durumu
-
Kira gideri
-
Diğer sosyal destekler
yer alacak.
Belirlenecek eşik tutarın (örneğin net asgari ücret seviyesi olan 28 bin TL gibi bir rakam) altında kalan emekli hanelerine, aradaki fark nakdi sosyal destek olarak ödenecek.
Bu durumda, geliri 20 bin TL olan bir emekli hanesinin geliri 28 bin TL’ye tamamlanabilecek.
“İhtiyaç Sahibi Emekliler Hedeflenecek”
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz konuyla ilgili yaptığı açıklamada, emeklilerin homojen bir grup olmadığını belirterek, özellikle sıkıntı yaşayan kesime yönelik hedefli bir yaklaşım benimseneceğini ifade etti.
Yılmaz, ekonomide oluşacak mali alanın dar gelirli kesimler için kullanılacağını vurgulayarak, insan odaklı bir ekonomi anlayışı benimsediklerini dile getirdi.
Prim Adaletsizliğine Çözüm İddiası
Mevcut sistemde en düşük emekli maaşının kök maaş fark etmeksizin yükseltilmesi, yüksek prim ödeyenlerle düşük prim ödeyenlerin benzer maaş almasına neden oluyordu. Bu durum “prim adaletsizliği” tartışmalarını beraberinde getiriyordu.
Yeni modelde ise:
-
Emekli maaşı prim gününe göre hesaplanmaya devam edecek
-
Düşük hane gelirine sahip emeklilere sosyal destek eklenecek
-
“Ne kadar prim, o kadar maaş” ilkesi korunacak
Böylece hem sistemin aktüeryal dengesi hem de sosyal adalet hedefi gözetilmiş olacak.
Kimler Yararlanabilecek?
Taslak çalışmaya göre destek, yalnızca geliri belirlenen eşik seviyenin altında kalan hanelere verilecek. Hali vakti yerinde olan veya ek gelir sahibi emekliler bu kapsamın dışında kalabilecek.
Programın detaylarının önümüzdeki dönemde netleştirilerek kamuoyuna duyurulması bekleniyor.
Resmi Karar Var mı?
Şu aşamada “28 bin TL’ye tamamlama” formülü bir çalışma ve değerlendirme aşamasında bulunuyor. Henüz yasalaşmış bir düzenleme bulunmuyor. Nihai kararın bütçe dengeleri ve ekonomik koşullar doğrultusunda şekillenmesi bekleniyor.
Emekliler ise olası düzenlemeye ilişkin resmi açıklamaları yakından takip ediyor.
