EYT Sürecinde Yeni Hukuki Dönüm Noktası
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında milyonlarca kişiyi ilgilendiren önemli bir yargı kararı gündeme geldi. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 1999 öncesinde yapılan tarım ürünleri satışlarından kesinti yapılmasına rağmen SGK’ya yatırılmayan primlerle ilgili emsal niteliğinde bir karara imza attı.
Karar, özellikle elinde resmi kesinti makbuzu bulunan vatandaşlar için emeklilik yolunu yeniden açabilecek nitelikte değerlendiriliyor.
Makbuz Emeklilik İçin Belirleyici Hale Geliyor
Yeni içtihatla birlikte, tarım ürünlerinden yapılan prim kesintisini gösteren belgelerin emeklilik sürecinde kritik delil olabileceği belirtiliyor. Buna göre, SGK’ya aktarılmamış olsa bile kesinti yapıldığını gösteren resmi makbuzlar, sigortalılık başlangıcı için esas kabul edilebilecek.
Bu durum, özellikle 1999 öncesi dönemde çalışan ancak kayıt dışı kalan çok sayıda çiftçiyi doğrudan ilgilendiriyor.
Mahkeme Sürecinde Çarpıcı Görüş Ayrılıkları
Dosya sürecinde farklı yargı mercilerinin farklı değerlendirmeleri dikkat çekti. İlk derece mahkemesi, sosyal güvenlik hakkının anayasal bir hak olduğunu vurgulayarak kesinti yapılan vatandaşın sigortalı sayılması gerektiğine hükmetti.
Ancak istinaf mahkemesi, kesilen paranın SGK’ya yatırılmaması halinde hizmet tespiti yapılamayacağı görüşüyle kararı bozdu.
Yargıtay: Sorumluluk Vatandaşa Yüklenemez
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ve sonrasında Hukuk Genel Kurulu, dosyayı detaylı inceleyerek kritik bir sonuca vardı. Kararda öne çıkan temel değerlendirme, vatandaşın kurumlar arası işlem takibini yapmakla yükümlü olmadığı yönünde oldu.
Kararda öne çıkan ilkeler:
- Sigortalı, primin SGK’ya yatırılıp yatırılmasını takip etmek zorunda değil
- Kesinti yapan şirket de SGK’ya karşı sorumludur
- Makbuz, sigortalılık iradesinin kanıtıdır
- Kurumun denetim sorumluluğu bulunmaktadır
Bu gerekçelerle, kesinti yapılmış olması sigortalılık başlangıcı için yeterli kabul edildi.
EYT Kapsamını Genişletebilecek Emsal Karar
Söz konusu karar, 08.09.1999 öncesinde tarım ürünlerinden kesinti yapılmış ancak SGK kaydı bulunmayan vatandaşlar için önemli bir emsal oluşturuyor.
Uzmanlara göre bu karar, gerekli şartları sağlayan çok sayıda kişinin yaş şartı aranmaksızın EYT kapsamında emekli olmasının önünü açabilir.
Sosyal Güvenlik Sisteminde Yeni Tartışma
Karar, sosyal güvenlik sisteminde sorumluluk zincirinin kimde olduğu tartışmasını da yeniden gündeme taşıdı. Yargı, denetim yükümlülüğünün SGK’da olduğunu vurgularken, vatandaşın bu süreçte mağdur edilemeyeceğini ortaya koydu.
Tek Makbuzla Emeklilik Kapısı Açılabilir
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kararı, EYT kapsamındaki emeklilik hesaplamalarını doğrudan etkileyebilecek nitelikte değerlendiriliyor. Elinde tarım ürün kesinti makbuzu bulunan binlerce vatandaş için erken emeklilik ihtimali yeniden gündeme gelmiş durumda.
