Son yıllarda, İsrail’in Gazze'ye yönelik askeri operasyonları ve buna bağlı olarak uluslararası kamuoyunda gündeme gelen savaş suçları iddiaları, birçok ülkede büyük tepkilere yol açtı. Bu tepkilerin bir sonucu olarak, İsrail menşeli bazı markalar boykot edilmeye başlandı. Hem İsrail hükümetine doğrudan destek veren şirketler hem de İsrail’e yatırımlar yapan firmalar, boykot listelerinde yer alıyor. Bu yazıda, dünya genelinde tepki toplayan ve boykot edilen bazı İsrail malı ürünlere ve markalara göz atacağız.
Gıda Sektöründe İsrail Malı Ürünler
İsrail’in gıda sektöründe birçok tanınmış markası bulunuyor. Bu markalar, dünya çapında geniş bir müşteri kitlesine sahip ve bazıları doğrudan İsrail’e katkı sağlayan işletmelerdir. İşte en çok bilinen İsrail menşeli gıda markalarından bazıları:
Meyve Suyu ve İçecekler
-
Tropicana: Meyve suyu sektöründe önde gelen markalardan biri olan Tropicana, İsrail'e bağlı bazı şirketler ile işbirliği yapmaktadır.
-
Schweppes: Dünya çapında popüler olan Schweppes markasının bazı ürünleri, İsrail'de üretiliyor ve dolayısıyla boykot edilen ürünler arasında yer alıyor.
-
Pepsi Co: Pepsi’nin yanında Lays, Doritos, Cheetos gibi markaları da kapsayan PepsiCo, İsrail ile işbirliği yapan şirketlerden bir diğeri.
Süt Ürünleri ve Şekerleme
-
Tnuva: İsrail’in en büyük süt ürünleri üreticisi olan Tnuva, dünya çapında pek çok süpermarkette yer alıyor.
-
Strauss: Yine büyük bir İsrail süt ve gıda markası olan Strauss, çikolatalı atıştırmalıkları ve diğer ürünleriyle bilinir.
-
Elite: İsrail’in önde gelen çikolata ve şekerleme markalarından biridir.
Dondurma ve Alkollü İçecekler
-
Ben & Jerry’s: Dondurma sektöründe dünya çapında tanınan Ben & Jerry’s, İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim alanlarında faaliyet gösterdiği için boykot edilen markalar arasına girmiştir.
-
Walls: Ünlü dondurma markası Walls, İsrail ile bağlantılı olduğu için boykot edilen bir diğer markadır.
-
Mey-İçki ve Carmel Winery: İsrail menşeli alkol üreticisi Mey-İçki ve şarap markası Carmel Winery, bu kategoriye örnek gösterilebilir.
Temizlik Ürünlerinde İsrail Markaları
Temizlik sektöründe de İsrail menşeli birçok ürün bulunuyor. İsrail şirketlerinin ürettiği temizlik malzemeleri, kişisel bakım ürünleri ve ev temizlik ürünleri de boykot edilen markalar arasında yer alıyor. İşte en bilinen bazıları:
Kişisel Bakım ve Temizlik Ürünleri
-
Ariel: Çamaşır deterjanı sektörünün büyük isimlerinden biri olan Ariel, İsrail menşelidir.
-
Dove ve Lux: Kişisel bakım ürünleri denildiğinde, Dove ve Lux da en yaygın kullanılan markalar arasında. Her ikisi de İsrail'den ithal edilmektedir.
-
Head & Shoulders, Pantene ve Omo: Diğer ünlü temizlik ve kişisel bakım markalarından olan bu isimler de İsrail’in pazarlama ve üretim işbirlikleriyle gündemde.
Diğer Temizlik Ürünleri
-
Ajax, Cif, Palmolive: Bu markalar, temizlik sektöründe yaygın şekilde kullanılan ürünlerdir ve bazıları İsrail merkezli şirketlerle işbirliği yapmaktadır.
-
Max Factor, Nivea, Oral-B, Gillette: Kozmetik ve kişisel bakım alanındaki büyük isimler arasında yer alan bu markalar, aynı şekilde İsrail ile bağlantılıdır.
Giyim ve Spor Markaları
İsrail’e yatırımları olan veya İsrail ile ticaret yapan bazı büyük giyim ve spor markaları, boykot çağrılarıyla karşı karşıya kalmıştır. Bu markalar, geniş bir küresel pazara sahip olmalarına rağmen, İsrail ile ilişkileri nedeniyle sıkça eleştirilmektedir.
Popüler Giyim Markaları
-
Nike: Dünyanın en büyük spor giyim markalarından biri olan Nike, İsrail ile olan iş ilişkileri nedeniyle boykot edilen markalar arasında.
-
Adidas: Bir diğer global spor markası olan Adidas da benzer şekilde İsrail ile işbirliği yapan markalardan biridir.
-
Tommy Hilfiger ve Calvin Klein: Ünlü giyim markaları, İsrail menşeli ürünleri ve şirketlerle işbirliği yapmaktadır.
Açıktan İsrail’e Destek Veren Markalar
Bazı markalar ise açıkça İsrail’e destek verdiklerini ifade etmişlerdir. Bu tür açıklamalar, özellikle boykot çağrıları yapanlar tarafından tepkiyle karşılanmaktadır. İşte açıkça İsrail’e destek veren bazı büyük markalar:
-
HP (Hewlett-Packard): Teknoloji devi HP, İsrail’deki şirketlere destek veriyor ve bu sebepten boykot edilen markalar arasında yer alıyor.
-
Starbucks: Dünyaca ünlü kahve zinciri Starbucks, İsrail ile işbirliği ve destek ilişkisi nedeniyle zaman zaman eleştirilmektedir.
-
McDonald’s ve Burger King: Bu fast-food devleri de İsrail menşeli bazı yatırımları ile boykot edilen markalar arasında.
Boykotun Küresel Yansıması ve Tepkiler
İsrail’e yönelik boykot hareketleri, dünya genelinde pek çok ülkede halk hareketleri tarafından destekleniyor. Boykot, genellikle İsrail’in Gazze’deki politikalarına karşı bir tepki olarak görülüyor ve markaların bu durumu göz önünde bulundurarak tavır almaları bekleniyor.
