Hüznî Baba, 1879 yılında Yozgat’ın Aşağı Nohutlu Mahallesi’nde dünyaya geldi. Asıl adı Mehmed Bahaeddin olan şair, şiirlerinde “Hüznî” ve “Hizbî” mahlaslarını kullandı. Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren hakkında iki yüze yakın kaynakta bilgi yer alan Hüznî Baba, Yozgatlı şairler arasında en tanınan isimlerden biri olarak kabul ediliyor.
Keşşâfzâde ailesine mensup olan Hüznî, Mehmed Derviş Efendi’nin oğludur. Dört yaşında babasını kaybetmesi üzerine akrabalarının himayesinde eğitim hayatına devam etti. İbtidaî ve idadi mekteplerinde öğrenim gördükten sonra Sağır Mustafa Ağa Medresesi’ne kaydedildi. Burada dört yıl eğitim aldı; Arapça ve Farsça öğrendi.
Geçim sıkıntıları nedeniyle medreseden ayrılarak Yozgat Mahkeme-i Şeriye’de zabıt kâtibi olarak görev yaptı. Bu süreçte askere çağrıldı ve uzun askerlik yıllarında Anadolu’nun farklı bölgelerini görme imkânı buldu. Askerlik dönüşü imamlık mesleğini sürdürerek Yozgat’ın çeşitli köylerinde görev yaptı. 1936 yılında vefat eden Hüznî Baba’nın mezarı Yozgat Çamlığı’nın alt kısmındaki mezarlıktadır.
Kaç Eseri Var?
Hüznî Baba’nın iki divanı ve bir şiir defteri bulunmaktadır. Bu eserlerde yaklaşık 700 şiir yer aldığı belirtilmektedir. Divanlarından biri M. Öcal Oğuz, diğeri ise Mustafa Güneş tarafından akademik çalışma kapsamında incelenmiş ve yeni harflere aktarılmıştır.
Şiirlerinde Hangi Konuları İşledi?
Hüznî Baba, medrese eğitimi alması ve imamlık yapması nedeniyle şiirlerinde dinî ve tasavvufî temalara ağırlık verdi. Bektaşîlik, Nakşibendîlik, Hacı Bektaş Veli, Hz. Ali, Hz. Hüseyin ve On İki İmam gibi konuları coşkulu bir dille işledi. Kerbelâ hadisesi üzerine yazdığı şiirler de dikkat çekmektedir.
Şiirlerinde hem aruz hem hece veznini kullanan Hüznî, halk şiiri nazım şekilleri ile divan şiiri üslubunu bir arada değerlendirdi. Aruzla yazdığı şiirlerde özellikle Fuzulî etkisi görülürken, nazire geleneğini sürdürerek Nesimî gibi şairlere de göndermeler yaptı.
Hiciv Yönü Var mı?
Hüznî Baba yalnızca tasavvufî şiirler kaleme almamış, koşma tarzındaki eserlerinde keskin hiciv örnekleri de vermiştir. Toplumsal meseleleri ve dönemin sosyal yapısını eleştiren şiirleri, onun çok yönlü bir şair olduğunu göstermektedir.
Hüznî Baba’nın Kültürel Mirası
Kültür Bakanlığı tarafından 1991 yılında anıt mezar yapılması programa alınmış ve Yozgat Belediyesi iş birliğiyle tamamlanmıştır. Ayrıca Yozgat Belediyesi tarafından restore edilen evi, “Yozgatlı Şair Hüznî Baba Tarih, Edebiyat ve Musiki Konağı” adıyla hizmete açılmıştır.
Hüznî Baba, hem halk edebiyatı hem divan edebiyatı geleneğini bir arada taşıyan, Yozgat kültür tarihinde önemli bir yere sahip şair olarak anılmaya devam etmektedir.
