Türkiye'nin ilk kadın arkeoloğu olan Jale İnan, ülkenin arkeoloji dünyasında önemli bir yere sahip. Uzun yıllar devam eden programlı kazılarla Perge ve Side antik kentlerinin gün ışığına çıkarılmasına büyük katkı sağlamış ve çıkarılan eserlerin sergilenmesi için Antalya ve Side müzelerinin kurulmasında önemli rol oynamıştır. Ayrıca tarihi eser kaçakçılığına karşı gerçekleştirdiği çeşitli kurtarma kazılarıyla da dikkat çekmiştir.

Jale İnan Kimdir?


Jale İnan (1 Şubat 1914 – 27 Şubat 2001), Türk arkeologdur. Türkiye'nin ilk kadın arkeoloğudur ve ülkenin önemli arkeolojik kazılarına imza atmıştır. Türkiye'nin ilk arkeologlarından Aziz Ogan'ın kızı olan Jale İnan, önde gelen bilim insanlarından Mustafa İnan ile evlidir.

Hayatı ve Eğitimi


Jale İnan, 1914 yılında İstanbul'da doğdu. Babası müzeci ve arkeolog Aziz Ogan, annesi ise Mesture Hanım'dır. Lise öğrenimini Erenköy Kız Lisesi'nde tamamladıktan sonra babasının mesleki gezilerine katılarak arkeoloji ile genç yaşta tanıştı. 1934 yılında, arkeoloji okumak üzere Almanya'ya gitti. Berlin ve Münih üniversitelerinde klasik arkeoloji bilim dalında lisans ve doktora eğitimini tamamladı. 1943 yılında, "Kunstgeschichtliche Untersuchung der Opferhandlung auf römischen Münzen" adlı teziyle doktorasını tamamlayarak Türkiye'ye döndü.

Mesleki Kariyeri


Jale İnan, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eski Çağ Kürsüsü'nde Prof. Dr. Clemens Emn Bosch'un asistanı olarak göreve başladı. 1946 yılında İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Kürsüsü'nün kurulmasında görev aldı ve bu kürsünün ilk asistanı oldu. Aynı yıl Arif Müfid Mansel ile birlikte Side ve Perge antik kentlerindeki kazılara başladı. 1953 yılında doçent, 1963 yılında profesör oldu. Mansel'in ardından 1974-1980 yılları arasında Side, 1975-1987 yılları arasında Perge kazılarına başkanlık etti. Ayrıca Side Roma Hamamı'nın Side Müzesi'ne dönüşmesi için emek verdi.

Kazıları ve Yayınları


Jale İnan, Side ve Perge kazılarının dışında Kremna ve Pampfilya Seleukeiası antik kentlerinde de kurtarma kazıları gerçekleştirdi. Antik dönem heykeltıraşlık sanatı üzerine çok önemli eserler yayınladı. Yayınladığı kitaplar, Anadolu'nun Roma ve Erken Bizans dönemi portreciliği konusundaki önemli başvuru eserleri arasında yer aldı. 1991 yılında Side'deki Apollon Tapınağı kazısı ve onarımı, 1992-1993 yıllarında Perge tiyatro kazılarını gerçekleştirdi. 1995 yılında Türkiye Bilimler Akademisi'nin şeref üyesi oldu.

Yorgun Herkül Heykeli


1980 yılında Perge'de Jale İnan ve ekibi tarafından belden yukarısı olmayan bir Herakles heykeli bulundu. "Yorgun Herkül" olarak bilinen heykelin belden aşağısı Antalya Müzesi'nde sergilenirken, üst bölümü yıllarca bulunamadı. 1990'da gazeteci Özgen Acar, kayıp parçanın ABD'de olduğunu duyurdu. Jale İnan, Boston Güzel Sanatlar Müzesi'nde sergilenen parçanın Antalya Müzesi'ndeki heykelin üst kısmı olduğunu 1990 yılında kanıtladı. Heykelin üst kısmı, 2011'de Türkiye'ye getirildi.

Ölümü ve Mirası


Jale İnan, 2001 yılında hayatını kaybetti ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. Jale İnan, arkeoloji dünyasında bıraktığı derin izlerle ve Türkiye'nin kültürel mirasına yaptığı katkılarla anılmaya devam ediyor. Onun çabaları, Türkiye'deki arkeoloji çalışmalarının gelişimine önemli katkılar sağlamış ve genç arkeologlara ilham kaynağı olmuştur.