Hürriyet Gazetesi köşe yazarı Doğan Hızlan, Yozgat'ı yazdı

Hürriyet Gazetesi köşe yazarı Doğan Hızlan, Yozgatlı Hafız Süleyman’ı yazdı.

KÜLTÜR-SANAT 22.08.2021, 17:09 Murat Karatekin
Hürriyet Gazetesi köşe yazarı Doğan Hızlan, Yozgat'ı yazdı

Hürriyet Gazetesi köşe yazarı Doğan Hızlan, Yozgatlı Hafız Süleyman’ı yazdı. Hızlan dünkü köşe yazısını, Yozgatlı Hafız Süleyman’a ayırdı. Bayram Bilge Tokel’in hazırladığı Hafız Süleyman CD’sine anlatan Doğan Hızlan yazısında Anadolu’nun çeşitli illerindeki müzisyenlerin icralarını toplamanın önemli bir çalışma olduğuna dikkat çekti.

Hızlan’ın ‘Yozgatlı Bir Gazelhan: Hafız Süleyman’ başlıklı köşe yazısı ise şöyle:

“Bayram Bilge Tokel’in hazırladığı Hâfız Süleyman CD’sinin tam adı şöyle: Cânân Eli Yozgatlı Hâfız Süleyman.

Anadolu’nun çeşitli illerindeki müzisyenlerin icralarını toplamak, müzik zevkimizin farklılıklarını ortaya koymak açısından çok önemli bir çalışmadır. Bu kayıtlar sadece müziği anlamakta kaynak özelliğini taşımıyor. Yaşama biçimini, toplumsal ilişkileri, tercihleri de öğrenmemizi sağlıyor. Batı ile Doğu’nun buluştuğu ülkemizde, müzik tarihi birçok konuda yorumlayıcı özellik taşıyor.

Bu kaynakları her dinlediğimde, o şehri, o yöreyi tanıyorum. Cumhuriyet rejimi Anadolu’nun zevk haritasını çıkarak araştırmacılara malzeme sundu. Önce Toker’den albümün kısa hikâyesini okuyalım.

“Hem bir Yozgatlı hem de müzik sanatı ve özellikle halk müziği ile yıllardır ilgilenen biri olarak Hâfız Süleyman adını ilk defa 1989 yılında, Maryland Üniversitesi (ABD) Etnomüzikoloji Bölümü’nde misafir öğretim görevlisi olarak bulunduğum günlerde duymuştum. Üniversite bünyesinde faaliyetlerini sürdüren Center of Turkish Music (Türk Müziği Direktörü) müzikolog Prof. Karl Signell; merkezi tanıtmak amacıyla müzik arşivini gezdirirken, bir ara, etnik müzikler bölümünde bulunan çok sayıda plak arasından, kapağında ‘Masters of Turkish Music’ (Türk Müziği Üstatları) yazan bir uzunçaları pikaba koyarak bana dinletmeye başladı. Plağın kapağından, eski taş plak kayıtlarından yapılmış titiz bir derleme olduğu hemen anlaşılıyordu. Sırayla dinlemeye başladık: Safiye Ayla, Hâfız Şaşı Osman, Münir Nurettin, Hafız Burhan, Hafız Kemal... filan derken, altıncı eserde klasik sazlar, uzun hava açışını hatırlatan oldukça tanıdık müzik cümlelerinden oluşan kısa bir ezgi çalmaya başladı. Bu kısa ‘yol gösterme’nin ardından adeta çığlık gibi, tiz, parlak, içli bir tenor sesi yükseldi:

‘Hasta düştüm bî-mecâlim Bafra’da

Yetiştir selâmım yâre turneler

Gariplik hasretlik gurbet ellerde

Bir de bizi için ötün turnalar’

Bir an Mr. Signell ile göz göze geldik.

Şaşkınlığımı gizleme ihtiyacı duymadan ‘Bu bir bozlak, fakat okuyan kim tanıyamadım’ dedim. Muzipçe gülümseyerek, ‘Bilmen lâzım hemşehrin olur; Yozgatlı’ dedi. İlk defa dinliyordum ve kim olduğunu gerçekten bilmiyordum. Mahcubiyet içinde ‘Cehaletimi bağışlayın, bilemedim’ derken bir taraftan da düşünüyordum: Evet bu, her ne kadar geleneksel halk ağzı bozlak okuma tavır ve üslubunun dışında bir yorum ise, tam manasıyla bir bozlak; fakat okuyan kim?

Merak ve heyecanla, plağın kapağında yer alan altıncı esere ait şu ifadeleri okuduğumda gözlerime inanamadım:

‘Yozgatlı Hafız Süleyman Bey: Bozlak and Halay.’ Keman, kanun, ut üçlüsünün eşlik ettiği bu eserle ilgili olarak, müzikolog dostumun sorusuna tanımadığım yanıtını verdim.”

HASAN SALTIK’A TEŞEKKÜR

Tokel, kitapçıkta rahmetli Hasan Saltık’a da teşekkür ediyor.

“Müzik kültürümüze ait ses ve saz külliyatımızın kayda geçirilerek gelecek kuşaklara aktarılmasındaki önemli hizmetleri ile bilinen değerli dost Hasan Saltık, ticari bir amaç gözetmeksizin bu kayıtların size ulaşmasını sağladı.

S.Burhanettin Kapusuzoğlu da albüm kitapçığında ‘Hafız Süleyman’ın hayatını anlatıyor: “Hâfız Derelizâde Süleyman Turgut Efendi, Yozgat’ın Yenicami-i Şerif mahallesinde 1886’da dünyaya gelir. Babası Derelizâde Mehmet Ragıp Efendi’dir.

Mahalli ve anonim nitelikteki bozlak ve türküleri de taş plaklara okuyarak, ‘dindışı müzik’ alanına girmeye cesaret eden bir sanatçı kimlik sergilemektedir. Başta döneminin moda türü olan gazel olmak üzere, klasik Türk müziği formunda şarkılar ve ayrıca ince-sazla icra edilen türkü formunda Anadolu şehir müziği örneklerinden oluşan çok sayıda taş plak yapmıştır. 1930’lu yıllarda doldurduğu bu taş plaklarda yer alan Yozgat yöresine ait türkü ve bozlaklar ile yöre mahalli musikisini ilk defa taş plaklara okuyan kişi unvanını kazanmıştır.

Hâfız Süleyman’ın gazel okuma üslup ve tavrındaki olağanüstü güzellik bir tarafa; gazel okurken sergilediği ses ve yorum yeteneği ile bir makamın asıl karakterini veren seyir konusuna hâkimiyeti, gazelin “sesle yapılan taksim” şeklindeki tarifiyle bire bir örtüşen tam bir ustalık gösterisidir.

Uzun ve yorucu bir çalışmanın ardından ilk defa derlenip bir araya getirilen elinizdeki albümde altı gazel, beş türkü, iki bozlak, bir şarkı ve bir de divan formunda eser bulunmaktadır.”

CD’de yer alan parçalar:

Bari Teşrif Eyle/Hicaz Divan

Aşk Ehline Âlemde/Uşşak Gazel

Bir Selam Gönderdim Canan Eline/Bozlak

Müştakım Efendim/Nihavent Gazel

Karşıda Kürt Evleri/Türkü

Seni Kim Görse/Acemaşiran Gazel

Âlemde Hicr ile Firkat Benim Olsun/Hicazkarkürdi Gazel

Sarı Kız/Türkü

Gönül Mağlub-u Aşk Olmuş /Uşşak Gazel

Turnalar Bozlağı

Yine Cüda Düştüm/Hüseyni Divan

Kapının Önünde Taş Ben Olayım/Türkü

Pembe Gül/Şarkı

Ayvaz Methiyesi

Yozgat Sürmelisi” Murat KARATEKİN

Yorumlar (0)
16
açık
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimle karşı karşıya mıyız?
Olası bir erken seçimle karşı karşıya mıyız?
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak 03:27
Güneş 05:14
Öğle 12:42
İkindi 16:37
Akşam 20:01
Yatsı 21:40
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@