Fikret Türkmen, 1945 yılında Yozgat’ın Boğazlıyan ilçesinde doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Boğazlıyan’da, lise eğitimini Bursa Işıklar Askerî Lisesi’nde tamamladı. 1967 yılında Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olarak akademik hayatına adım attı.
Akademik Kariyerin Başlangıcı ve Doktora Süreci
Türkmen, meslek hayatına Konya Erkek Lisesi’nde edebiyat öğretmeni olarak başladı. 1968 yılında Atatürk Üniversitesi’nde halk edebiyatı asistanı olarak akademiye döndü. Aynı yıl İstanbul Üniversitesi’nde Prof. Dr. Mehmet Kaplan danışmanlığında doktora eğitimine başladı.
1972 yılında “Âşık Garip Hikâyesi Üzerinde Mukayeseli Bir Araştırma” başlıklı teziyle doktor unvanını aldı.
Fransa Sorbonne Üniversitesi’nde Akademik Gelişim
1974-1976 yılları arasında Fransa’da Sorbonne Üniversitesi bünyesinde Prof. Dr. Pertev Naili Boratav ile folklor metodolojisi ve teorileri üzerine çalışmalar yaptı. Bu dönem, Türkmen’in uluslararası akademik birikimini güçlendirdi.
Ege Üniversitesi ve Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü
1978 yılında Ege Üniversitesi’ne geçen Türkmen, 1980’de doçent, 1986’da profesör oldu. “Tahir ile Zühre” ve “Nasrettin Hoca Fıkraları” çalışmalarıyla akademik yükselişini sürdürdü.
1992 yılında Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü’nü kurarak 20 yıl boyunca müdürlüğünü yürüttü.
Türk Dünyası Destanlarına Büyük Katkı
Türkmen’in en önemli projelerinden biri, Devlet Planlama Teşkilatı destekli “Türk Dünyası Destanlarının Tespiti ve Yayınlanması” projesi oldu. Bu kapsamda 60 ciltlik dev bir külliyat ortaya çıkarıldı.
Ayrıca Anadolu’nun sözlü kültür mirasını kayıt altına alarak halk bilimi arşivine büyük katkı sağladı.
Bilim Dünyasında Saygın Bir İsim
Prof. Dr. Türkmen, 70’ten fazla yüksek lisans ve doktora tezi yöneterek çok sayıda akademisyen yetiştirdi. Türk Dil Kurumu ve çeşitli uluslararası kuruluşlarda görev aldı.
Ayrıca Türk Dil Kurumu bünyesinde uzun yıllar yürütme kurulu üyeliği yaptı.
Ulusal ve Uluslararası Ödüller
Prof. Dr. Fikret Türkmen’in aldığı önemli ödüller arasında şunlar yer aldı:
- Manas-1000 Nişanı (Kırgızistan)
- Mahdumkulu Ödülü (Türkmenistan)
- Kazakistan Bilimler Akademisi üyeliği
- ELGİNKAN Vakfı Türk Kültürü Ödülü
- Türk Dil Kurumu Türk Diline Hizmet Ödülü
- Ege Üniversitesi Üstün Hizmet Ödülü
İhtisas Kütüphanesi ile Bilime Kalıcı Miras
Türkmen, 20 binden fazla kitap ve nadir eseri Ege Üniversitesi’ne bağışladı. Bu koleksiyonla 2012 yılında “Prof. Dr. Fikret Türkmen İhtisas Kütüphanesi” kuruldu.
Türkolojiye Damga Vuran Bir İlim İnsanının Mirası
Türk halk bilimi, destan araştırmaları ve kültürel miras alanındaki çalışmalarıyla Prof. Dr. Fikret Türkmen, Türkoloji dünyasında kalıcı izler bırakan önemli bir bilim insanı olarak anılmaktadır
