Yozgat’ın Sorgun ilçesinde 31 yıl önce meydana gelen grizu patlaması sonucu hayatını kaybeden 38 maden şehidi, dualarla anılıyor. Türkiye'nin en büyük maden facialarından biri olarak tarihe geçen olayda, yer altındaki zorlu kurtarma çalışmaları ve yaşanan dramlar bugün hala tazeliğini koruyor.
26 Mart 1995 Pazar günü, saatler 15.30’u gösterdiğinde Sorgun’daki Matsan (Madsan) Madencilik’e ait kömür ocağında büyük bir grizu patlaması meydana geldi. Patlamanın şiddetiyle oluşan göçük ve ardından başlayan yangın, o sırada ocakta bulunan 45 madenciyi yerin yüzlerce metre altında mahsur bıraktı.
Grizu Patlaması ve 6 Günlük Bekleyiş
Olayın hemen ardından başlatılan arama kurtarma çalışmalarında 7 işçi ağır yaralı olarak kurtarılmayı başarırken, 38 madenciye ulaşmak için zamana karşı amansız bir yarış başlatıldı. Ancak yer altındaki patlamanın ardından galerilere sızan metan gazı ve yer altı sıcak suları, çalışmaları imkansız hale getirdi. Maden ocağı, patlama sonrası saniyede 200 litreye varan 100 derece sıcaklıktaki suyla dolmaya başladı.
Günlerce süren bekleyişin ardından, yurt dışından gelen uzman ekiplerin de desteğiyle farklı noktalardan delikler açılarak su tahliye edildi. Patlamadan tam 6 gün sonra 38 madencinin cansız bedenine ulaşılabildi. Yapılan incelemelerde, madencilerin 33’ünün patlama anındaki yüksek ısı nedeniyle, 5’inin ise göçük altında kalarak can verdiği tespit edildi.
Zonguldak’tan Sorgun’a Uzanan Acı
Faciada hayatını kaybedenlerin büyük çoğunluğunun, madencilik tecrübesi nedeniyle Zonguldak’tan Sorgun’a çalışmaya gelen "gurbetçi" madenciler olması, acının coğrafyasını daha da genişletti. Sorgun Devlet Hastanesi morgu önünde günlerce süren hüzünlü bekleyiş, tabutların minibüslerle memleketlerine uğurlanmasıyla bir ilçenin ortak hafızasında derin izler bıraktı.
İhmaller ve Kapatma Cezası
Facianın ardından hazırlanan müfettiş raporları, olayın sadece bir kaza değil, ihmaller zinciri olduğunu ortaya koydu. Dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan raporlarda, maden ocağının daha önce 19 kez teftiş edildiği ve 22 ay kapatma cezası verildiği ancak eksikliklerin giderilmediği belirtildi. Bu durum, maden güvenliği ve işçi sağlığı konusundaki tartışmaları yıllarca gündemde tuttu.
