03.01.2022, 02:27

Takvimler

"Bilmem güneşin dilini, aydınlığı nur anlatsın." Ünlü şair Şevki Akar

 “Dünya durmayan bir salıncaktır:Orada her şey toprak, Kafkas’ın kayalıkları ,Mısır’ın piramitler,hem çevresiyle birlikte,hem de kendi kendine sallanır.” Montaıgne

Uygarlık tarihi uzun bir süreci içine almakta , yazının bulunmasından önceki zamana tarih öncesi denmekte ve üç dönemde incelenmekte( Mezozoik zaman,Paleozoik zaman ,Senozoik zaman.) Ve  yazının icadından sonra tarihi devirler olarak çeşitli dönemlere ayrılmaktadır.Tarih, yazının icadı ile başlatılmakta.Kültür varlıkları ,gelenek ve görenekler ile sözlü kültür değerleri tarih öncesine ve tarihî zamanlara ışık tutmaktadır.

Zaman ve mekân içinde insanlar ve uygarlıklar incelendiğinde çok değişik inançlar, felsefeler,toplumlar ve kültür değerleri  karşımıza çıkmaktadır.

Copernicus'tan Keplere,Galile'ye ,Ali Kuşçu,İbn-i Sina  ve gök yüzü üzerine bilimsel çalışmalarını hayatı ile ödeyen Uluğ Bey'e kadar bilim ve matematikle  güneş sistemi üzerinde çalışan bilginler canları pahasına çok ağır koşullar ve baskılar altında çalışmalarını sürdürdüler.

Pencere yerine mazgal deliği ve çatı yerine kubbesi bulunan Mezopotamya mimarlığında önemli bir yer tutan,Sümerlerin ve Akadların tapınak olarak ve gökyüzünü gözlemek üzere piramit şeklinde yaptıkları kule-Ziggurat'ların tepesindeki düzlükte gökyüzünü gözlemleyen rahip-müneccimlerin olduğu tarihi bilgiler arasında yer almıştır.

Bilim insanları her alanda  durmadan çalışmaktalar. CoRot 7b adı verilen ve dünyaya 489 ışık yılı uzaklıkta, güneş sisteminin çok ötesinde, Monekeros Takımyıldızları içinde yer alan, yarısı güneşi gören diğer yarısı hiç güneş görmeyen  "Lav Gezegeni"nden söz etmekteler.

Uluslar sahip oldukları özelliklerini,yüzyıllar boyunca yaşattıkları ve geliştirdikleri kültürlerine borçludur.

Türk Edebiyatı tarihine  destanları ile damgasını vuran  Dede Korkut hikâyelerinde  durgun ve sakin olmayan coşkun tabiat ve  Türklerin atlı bozkır medeniyetinin temel unsuru  olan tüm hayvanlar taşıdıkları özelliklerine göre, bir yıl on iki aya bölünerek 12 hayvanlı Türk takvimine  yansıtılmıştır.On iki hayvanlı takvimin esası baharın başlangıcı ile  başlayan olaylara ve bazı varlıklara  dayalı olarak anlatılmakta.

Yılın ilk günü 22 mart  olarak kabule edilmiş ve ilk ay fare diğerleri ,sığır,pars,tavşan,ejder,yılan,at,koyun,maymun,tavuk,köpek,domuz  ayı dönüşümlü olarak sıralanmıştır.

Baharın gelişini " Nevrûz- Yeni gün" olarak niteleyen anlayış  doğu ve Orta Asya uygarlıklarında hakimdi. Gök cisimleri, göksel olaylar,doğa olayları gelişen bilim ve teknoloji ışığında zaman ölçümlerinde ve  yaşamın felsefesinde derin etkiler yaratmaya devam etmiştir.

Sümerler’in  21 aralık gün dönümünü –GÜNTOGAN BAYRAMI olarak kutlamalarına dair bilgi ve belgeleri ünlü Sümerelog Muazzez İlmiye Çığ anlatmakta. Bilgin HESIODOS “İşler ve Günler-Tanrıların Doğuşu” eserinde tarihe ışık tutmaktadır.

Cihannümâ eserinde, Selçuklu sultanı Melik Şah'ın 1074 'de Halep'i aldığı ve Güneş Koç Burcu'na girince NEVRÛZ ilân etmeye karar verdiği ve gezegenleri gözetlettiği ifade edilmekte.Doğu uygarlıklarında  gök-ay-güneş ,yıldızlar ,yer, su ve ateş kültü uygulamalara yansıdı.”Gök Tengri” inancı hakimdi.İnsanların inançlarında belirleyici unsurlardı.

Uygarlık tarihinde öncelikli ve önemli bir yer tutan  medeniyetler beşiği Akdeniz, Mezopotamya,Roma, Bizans, Mısır ve Anadolu inançları,efsaneleri, destanları ve halk kültürleri, gökyüzü-yeryüzü ve insanlar arası ilişkiler bakımından tarihe ışık tutmaktadır.

Gezegenler, inançlarla yakından ilgili olup  bu anlayış takvimlere de yansımış bulunmakta.Dünya üzerinde bugün " 72 millet" dediğimiz  her  inançtan  ve ırktan  sekiz milyarlar insan yaşamakta.Dinler ve sanat tarihi yanında sosyal ve kültürel dünya tarihinde yer alan bilgi ve belgelerde ,dünyanın merceğinde insanı görmekteyiz.

Maya ve Aztek uygarlığında zaman ayarı  evrendeki güneş,yıldızlar ve gezenlerin hareketlerine göre düzenlenir ve tapınakların yapım felsefesinde esas alınırdı.

Tarihi bilgilere göre eski Roma'da günlerin sayılması konusunda kargaşa yaşanması üzerine  imparator Jül Sezar, yeni yılın başlangıcını olarak 1 ocak kabul eden "Jülyen Takvimi"ni M.Ö. 45 yılında uygulamaya koydu.

1582 yılında Papa Gregoriyus, yeni yıl başlangıcını 25 Mart olarak kabul eden ve yılı on iki aya bölen "Gregoryen Takvimi"ni (Miladi takvimi) düzenledi. Bu takvim 1572 yılında yeniden düzenlenerek yıl başı 1 Ocak tarihine alındı.

Hicretin 17'nci yılında Halife Ömer zamanında uygulamaya konulan " Hicrî Takvim" Müslüman ülkelerde benimsendi. Bu takvimde Hazreti Muhammed'in(S.S.) Mekke'den Medine'ye göç yılı olan 622 yılı başlangıç yılı olarak benimsendi.

Gelişen teknoloji ile birlikte  küçülen dünyada ,mobil cihazlara yüklenen programlarla " GPS- Küresel Konumlama Sistemi" ile  günümüzde gezegenlerin yerlerinin  belirlenmesi dahil birçok konum belirleme işlemi yapılabildiği ifade ediliyor.

Saniye G.Yıldırm,”Zaman İlaç Yaşanılana” şiirinde şöyle demekte: “…Yanlışlar doğrular kol kola/Hangi gözle bakarsan bak/Zaman ilaçmış yaşanılana.”

Sevginin bilge şairi Fikret Sezgin, zamanı, insanı, neyi ve sevgiyi  bir dörtlükte harmanlamış:"Zaman yaşamıyorsa saat isterse dursun,/Yaşam gönül harmanı, seni seven savursun./Sevgi kamıştan değil,seven nefesten gelir./Sevdiğinin elinde severek ney olursun."

 İstatistiklerden çıkan sonuca göre,dünya nüfusunun takriben dörtte üçünün  az gelişmiş olarak değerlendirildiği "Dijital Dünya"da,yeni buluşlar ve uygulamalar günümüzü ve geleceği etkili bir şekilde yönlendirmekte.Bu gerçeği içselleştirecek insanı yetiştirmek durumundayız.Takvim yaprakları, ömür yaprakları oldular.

Uzaya ilk giden ve döndüğünde"Gezegenimizin güzelliğini koruyalım” diyen Sovyet kozmonot Yuri Gagarin ve ”Tozlar ve dumanlar olmasaydı adem oğullar bin yıl yaşardı” diyen İbni Sina gibi bilginleri ve Nasrettin Hoca’nın “insanların hepsi bir tarafa ve hep bir yöne giderse dünyanın dengesi bozulur..." sözünü unutmadan bütün alanlarda dengeleri koruyarak, salgın hastalıklarla mücadele eden dünyada,yeni bir yaşam anlayışıyla, sağlık ve huzur içinde yeni yılı ve yılları kutlayalım.

Şair Arif Eren’in dediği gibi:” Sorguya çekmeli kendini insan/Vicdanıyla baş başa kalınca/Hatanın tekrarına izin yok/Kafesten uçan bir kuştur zaman…/Bir salıncakta geçmiş zaman sallanır/Vefalı günler mevsim mevsim hatırlanır…” Bu duygu ve düşüncelerle yeni yılınız kutlu, sağlığınız ve mutluluğunuz sonsuz olsun…

Yorumlar (0)
5
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimle karşı karşıya mıyız?
Olası bir erken seçimle karşı karşıya mıyız?
Namaz Vakti 24 Mayıs 2022
İmsak 03:25
Güneş 05:12
Öğle 12:43
İkindi 16:38
Akşam 20:03
Yatsı 21:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@