06.05.2022, 02:22

Umuda Yolculuk

" Memleket evladını ekonomik ve toplumsal hayatta doğrudan etkili ve faydalı kılmak için gerekli olan ön bilgiler, iş içinde vermelidir. Atatürk-1 Mart 1922

"Dünyanın hiçbir yerinde böylesine yararlı ve anlamlı eğitim kurumları görmedim." G.Duhamel              

"Şöför durdu,  Enstitü Mektebi, dedi./Süleyman Edip bey  müdürün adı.

Ellerinde nasır,yüzlerinde nur,/Yarına ümitle yürüyenlere /Bir selam uçuralım."

Ünlü şair  Orhan Veli'nin  yüreği ve kalemi ile  dizelere aktarılan köy enstitülerine  ve    şiirde  yer alan Arifiye Köy Enstitüsünün müdürü  Süleyman Edip beyin şahsında ,  o dönemde görev yapan  tüm yönetici ve öğretmenlere  selam olsun.

Köy enstitüleri , eğitimin çağdaş ışığında, köye, köylüye ve  umuda  yolculuğun adıdır.

 "Ellerinde nasır,yüzlerinde  nur ,ümitle yarınlara  yürüyen"  köy çocuklarının  okulu , köy  enstitüleri ,  çağdaş  ,yeni bir Türkiye  yaratmak  düşüncesiyle,  17   Nisan  1940  tarihinde  3803 Sayılı Kanunla  kuruldu ve  birtakım  siyasi  baskılar  ve oyunlar sonucunda , 27 Ocak 1954 tarihli  6234  Sayılı Kanunla ,  dönemin iktidar partisi tarafından kapatıldı.Bu okulların programları  değiştirildi ve  adı ilk öğretmen okulu olarak  belirlendi. . 17 Nisanlar, Köy Enstitüleri Günü ve Bayramıdır.

İsmail Hakkı Tonguç'un, Milli Eğitim teşkilatına yolladığı ,Köy Enstitüleri'nde uygulanması gereken ilkeleri bildiren genelgesi:

"Köylerin kültürel ve genel hayatlarında ileri bir seviye yakalayabilmek yalnız klasik anlamda  öğretmenle mümkün olmaz. Köy hayatı bir bütün olarak ele alnımaz da,şimdiye kadar olduğu gibi yalnız klasik kültür bakımından  işlenmek ve bu vasıfta bir gelişme yaratılmak istenirse bu çalışmadan olumlu sonuç alınamaz. Köylere öğretmen yetiştirirken bir yandan  öğretmeni çok yanlı işler görebilecek biçimde eğitmek,diğer yandan da öğretmenle birlikte köye giderek diğer iş sahalarında çalışacak elemanı yetiştirmek için gerekli tedbirleri almak gerekir….

.Köye yollanacak öğretmenin bu gerçeklere göre hazırlanması gerekir. …Bu okullarda öğrenciye köy genel hayatının ilerlemesine yarayacak birkaç meslek birden öğretilmelidir…”

1936' da eğitmenlik sistemiyle başlayan ve  1937- 1946  yılları arasında  8 bin eğitmenin yetiştiği ve eğitimde görev aldığı   süreç , 17 Nisan 1940 'da  yasayla kurulan  Köy enstitüleri ile devam etti. On dört yılda  18.200  öğretmen yetişerek yurt hizmetine koştu.Köyden gelerek yetişen çocuklar ,öğretmen olarak köylere umut ve ışık olarak döndüler.

Bir yanda ikinci dünya savaşı ve bir yanda cehalet savaşı devam ederken , bilim, akıl ve çağdaşlık  yolunda ulusumuzu kalkındırmak ve aydınlatmak üzere umutla, heyecanla, özveriyle, azim ve kararlılıkla yurdumuzun  kırsal kesiminde 21 ayrı bölgede kurulan  Köy Enstitüleri , eğitim tarihine damgalarını vurmuşlardır. Türkiye' ye özgü ve özgün olarak kurulan ,  uygulamalı  eğitim ve öğretimi  esas alan ve dünyaya örnek bir eğitim uygulaması  ile köy enstitüleri,  Türkiye ve  dünya eğitim tarihinde  derin izler  bırakan eğitim kurumları olarak kaldı. Türk ve dünya eğitim tarihinde seçkin ve özgün yerini korumakta.

Tarım derslerine  öğrenciler ,ZİRAAT MARŞI  ile başlamaktaydılar:

"Sürüp eker biçeriz, güvenip ötesin /Milletin her kazancı, milletin kesesine

Toplandık baş çiftçinin, Atatürk'ün sesine /Toprakla savaş için, ziraat cephesine,

Biz ulusal varlığın temeliyiz, köylüyüz…"

Köy Enstitülerinde uygulanan iş  ve meslek eğitiminin amacını  en  doğru biçimde anlatan  Ziraat Marşı, yurdumuzu insanı ve toprağı ile kalkındırmayı, geri kalmışlıktan kurtarmayı sağlayacak eğitici önderleri yetiştirmek için  çalışmaktaydı.

Köy Enstitüleri Marşı da çarşamba günleri  öğle yemeğinden sonra söylenmekte ve devamında öğrenciler  çalışma kollarına göre guruplara ayrılarak iş ve meslek uygulamalarına, atölyelerde, uygulama alanlarında, müzik, resim, el işi, tiyatro  salonlarında devam etmekteydiler:

"Alnımızda bilgilerden bir çelenk  /Nura doğru can atan Türk genciyiz,

Yer yüzünde yoktur olmaz Türk'e denk /Korku bilmez soyumuz.

                Candan açtık cehle karşı  bir savaş /Ey bu yolda ant içen genç arkadaş

                Öğren öğret hakkı halka ,gürle coş  durma durma koş.

Şanlı yurdum, her bucağın şanla dolsun /Yurdum seni yüceltmeye antlar olsun."

 Kırsal kesimde  kurulu  39.000 köyden 35.000'ninde  okul ve öğretmen bulunmayan ve halkın büyük çoğunluğunun okuma -yazma bilmediği ülkemizi, eğitim çıkmazından kurtarmak üzere kurulan köy enstitüleri, ne yazık ki  çağ dışı düşüncelere ,siyasi entrikalarla , karanlık  oyunlara  kurban edilmiştir.

Değerli yazar Yaşar Kemal şöyle demiş: " Ben, üç şeyle övünmesini isterim Türkiye'nin: Atatürk'ün gerçekleştirdiği kendine dönüş ve bağımsızlık politikası, Hakkı Tonguç'un gerçekleştirdiği demokratik eğitim ve Nâzım Hikmet'in getirdiği insancıl,ulusal şiir."

Köy Enstitüsü mezunu ünlü şair Mehmet Başaran"TONGUÇ BABA" şiiri:

"Adın bir destan şafağı işte /Umudu, sevinci büyütüyorlar okullar /Halk babası köyler babası

Ha desen horona kalkar milyonlar /Sen Anadolu'sun , halksın, köylersin."

Teorik ve uygulamalı eğitimin yanında, atölyelerde iş meslek kazanmayı da  öğreten bir eğitim sistemini esas alan köy enstitülerinden mezun olan öğretmenler  arasından  çok sayıda  yazar,şair, ressam, müzisyen, tarımcı, sağlıkçı, siyasetçi ve devlet adamı çıkmıştır.Âşık Veysel, Ruhi Su, Sabahattin  Eyüboğlu gibi ustaların dersler verdiği, her öğrencinin  yılda en az 25 dünya klasiği okuduğu,  tüm öğrencilerin saz, mandolin, keman, mandolin, fülüt çalmayı bildiği, dersleri arasında arıcılık, el işleri,kitap ciltleme,,demircilik, marangozluk,inşaat  gibi zenaatları  öğrendiği,  ülkenin  acil  ihtiyacı olan konularda  uygulamalı eğitim yapılmıştır.

 CİLAVUZ DESTANI

“Tarih sürecinde altın bir sayfa/Adın dilden dile destan Cilavuz/Katmer katmer cehaletin üstüne

Doğdun güneş gibi Kars’tan Cilavuz/Cumhuriyet kurduğumuz günlerde/Çareler arandı ilk senelerde

İlim yaymak için bütün köylerde/Eğitmenler verdin kurstan Cilavuz/Kurs evrildi oldu koca enstitü…

Halk Ozanı Âşık Selahattin DÜNDAR-“ Cilavuz Köy Enstitüsü’nün 50. yılı (1990) anısına

Yabancı devlet adamları ve eğitimcilerin köy enstitüleri hakkında görüşleri bulunmakta:

"...Enstitüler, kuruluşunda veya işleyişinde bulunan bir sakatlıktan dolayı değil,dışarıdan gelen  amiller yüzünden çökertilmiştir." Fay Kırby

"Köy  Enstitülerinde kız ve erkek öğrencilerin oluşturduğu bir müzik topluluğu, bize verdiği batı müziği konserinde,  Beethoven ve Mozart'ın  parçalarını hatasız çaldılar."Prof.S.Kessler

Yurt içinde ve dışında büyük ilgiyle karşılanan köy enstitüleri hakkında, kitaplar çıkmış ve  tezler hazırlanmıştır.Colombia Üniversitesi'nde  Fay Kirby, "Köy enstitüleri ve Tonguç'un fikirleri ve  eğitimle ilgili görüşleri " üzerinde  doktora tezi  hazırlamış ve onun, " Türkiye 'nin eğitim tarihinde değil, dünya eğitim hareketleri içinde de çığır açıcı, büyük bir eğitimci olduğunu" belirtmiştir.

Pazarören Köy Enstitüsü mezunu  Hamdi Ünal ve Mehmet Ayyıldız öğretmenlerimiz, Boğazlyan Oğulcuk köyüne gelerek çok sayıda   başarılı öğrenci yetiştirmiş ve  UNESCO  tarafından dünyaya  örnek olarak  gösterilmiş olan  bir uygulama bahçesi  kurmuştur. Bütün  köy enstitüsü mezunu öğretmenleri onların  şahsında saygı ile selamlıyorum.

Köşe yazılarına, kitaplara, belgesellere sığmayacak köy enstitüleri için Türkiye Cumhuriyeti'nin  bir  vefa  borcu olarak yapacağı en önde gelen işlerden birisi de, 1941   yılında  600 dönüm arazi üzerinde kurulan, 120 binası ve 3000 ağacı ile  Başkent yakının bulunan ,"HASANOĞLAN KÖY ENSTİTÜSÜ" eski yerleşkesinin " DÜNYAYA ÖRNEK BİR EĞİTİM  UYGULAMASI -KÖY ENSTİTÜLERİ MÜZESİ"  olarak  düzenlenmesi ve  açılmasıdır.

ABD  İndiana  bölgesinden , yıllar önce sürülen kızılderililere ait  tüm yerleşkelerin  korunarak bir açık hava  müzesi olarak korunmakta olduğuna  tanık oldum.

Bir köşe yazısına, kitaplara, belgesellere sığmayacak kadar derinliği ve görkemi olan  köy enstitüleri için, Eğitim tarihine ışık tutmak üzere  öğretmen yetiştiren eğitim fakültelerimizde araştırma enstitüleri  ve kürsüler kurulmalıdır.

KÖY ENSTİTÜLERİ

“Sanat  ve üretim kültür devrimi /Köy Enstitüleri can oldu bize

Eğitimde çağdaş yolun evrimi /Köy Enstitüleri kan oldu bize

Köyün geleceğe açılan gözü /Halk çocuklarının cevherden sözü

İlim ışığının aydınlık yüzü/Köy Enstitüleri yön oldu bize

Ustalık zanaat herkesin işi/Yoktur öğrenmenin zamanı yaşı

Bilginin güneşi mücevher taşı /Köy Enstitüleri tan oldu bize

Köylüye kılavuz olan eğiten /Kardeş okullara yardım seyirten

Üretirken aynı anda öğreten /Köy Enstitüleri fen oldu bize

Gülüm Ana der ki bilime koşan /Yeni reformlarda aşkla buluşan

Atatürk yolunda insan yetişen /Köy Enstitüleri şan oldu bize.” / Gülüm Ana-Songül Dündar

Kendi tarihimize ve  değerlerimize sahip çıkmasını bilmeliyiz.Umuda yolculuk hep vardır. üreten, yaratan, paylaşan, insana ,toprağa ve ülkeye sahip çıkan Köy ve köylü olmadan ülke , vatan olmaz."Milletin efendisi çiftçidir, köylüdür" diyen Atatürk eğitime hep öncelik vermiştir.

Kırsal kesimde köy toplumunun aydınlanması ve kalkınması güncelliğini hep korumakta… KÖY ENSTİTÜLER BAYRAMI  kutlu olsun… Akıl ve bilim ışığında çağdaş,laik ulusal eğitim esastır.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Boğazlıyan Belediyesi’nin çalışmalarından memnun musunuz?
Boğazlıyan Belediyesi’nin çalışmalarından memnun musunuz?
Namaz Vakti 01 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@