Bugünkü Yozgat’ın Osmanlı dönemindeki adı “Bozok” olarak geçmektedir. İdari kayıtlarda uzun yıllar Bozok Livası ya da Bozok Sancağı şeklinde anılmıştır.
1831 yılı kayıtlarına göre Yozgat ve çevresi, Eyalet-i Sivas (Rum Eyaleti) sınırları içerisinde yer alıyordu. Bu dönemde Bozok Livası, Sivas’a bağlı idari bir birimdi.
1847’de Sivas’tan Ayrıldı
1847 yılında yapılan yönetsel düzenleme ile Bozok Livası, Sivas Eyaleti’nden ayrılarak müstakil bir eyalet haline getirildi. Bu gelişme, Yozgat’ın idari tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
Bu dönemde kurulan Bozok Eyaleti,
-
Merkez Liva
-
Kayseri Livası
olmak üzere iki ana bölümden oluşuyordu.
Bu düzenleme ile Yozgat, Sivas’tan ayrılarak doğrudan kendi eyalet yapısı içinde yönetilmeye başladı.
1867’de Ankara’ya Bağlandı
Osmanlı’da 1867 Vilayet Nizamnamesi ile birlikte idari sistem yeniden değiştirildi. Bu düzenleme sonrasında Yozgat kazasının içinde bulunduğu Bozok Sancağı, Ankara Eyaleti’ne bağlandı.
Bu dönemde Bozok Sancağı;
-
Yozgat Merkez
-
Çorum
-
Budaközü
-
Maden
kazalarından oluşuyordu.
1877’deki yeni idari düzenleme sonrasında ise sancak yapısı tekrar değişmiş; Yozgat merkez kaza, Akdağmadeni, Boğazlıyan, Çorum ve Sungurlu kazaları sancağa dahil edilmiştir.
Akademik Kaynaklar Ne Diyor?
Yaşar Öcal’ın “XIX. Yüzyıl Seyahatnamelerinde Yozgat ve Çevresi” başlıklı çalışmasında, Yozgat’ın 19. yüzyılda birçok kez idari değişikliğe uğradığı vurgulanmaktadır.
Ayrıca Yozgat, Osmanlı’nın son dönemlerinde çok sayıda Avrupalı seyyahın da dikkatini çekmiştir. Bölgeyi ziyaret eden isimler arasında:
-
John Macdonald Kinneir
-
Charles Texier
-
Frederick Burnaby
-
Vital Cuinet
gibi önemli gezginler yer almaktadır.
Yozgat, 1847 yılında Sivas Eyaleti’nden ayrılarak idari olarak bağımsız bir eyalet statüsüne kavuşmuş, 1867 reformu ile ise Ankara Eyaleti’ne bağlanmıştır.
Dolayısıyla tarihsel olarak Yozgat’ın ayrıldığı şehir Sivas olarak kayıtlara geçmiştir.
