Yozgat’ın Türkiye’deki yerine mercek tutmadan önce tarihteki yerine bakalım.
Yozgat’ın Türkiye’deki yerini tek başına devlet ve siyaset kademesindeki etkinliği bakımından mı değerlendirmeli.
Bana sorarsanız siyaset ve devlet kademesinde etkin olmak Yozgat adına yeterli bir vasıf değil.
Devlete sadakati şiar edinmiş bir şehrin mensubu olmak elbette ki apayrı bir gurur vesilesi.
Devlete sadakat makamı, beraberinde siyasette aktif rol almamızı sağlamış.
Yozgat’ın devlet ve siyaset kademesindeki etkinliği aslında Osmanlı’dan günümüze söz konusu olan bir durum.
Çapanoğulları döneminde 1728’de Çapanoğullarından Ahmet Ağa, Yeniil Has Mütesellimliği’ne getirilmesi başlamış bir süreç var.
İsterseniz Yozgat adına kısa bir tarih yolculuğu yapalım:
- Ahmet Ağa, görevinde üstün başarı gösterdiğinden dolayı da, 1732’de de Mamalu Türkmenlerin mütesellimliği görevine yükseltilmiş, 1741 yılında ise, BOZOK Mütessellimliği görevine atanmış. Osmanlı Devleti’nce 1745’de “Kapıcıbaşılı” payesiyle ödüllendirilen Ahmet Ağa, Yozgat ve yöresinde bazı bayındırlık hareketlerine girişerek, halkın desteğini kazanmaya özen göstermiş.
Çapanoğulları, merkezi yönetimle uyum içinde olmayı sürdürmüşler; 1755’de İstanbul’da ortaya çıkan et sıkıntısını gidermek üzere koyun göndermeleri karşılığında BOZOK Sancağı malikâne olarak Çapanoğlu Ahmet Ağa’ya verilmiş.
1768’de mütesellim olan Çapanoğlu Mustafa Bey ise, merkezle iyi geçinmeye çalışarak, yapılan savaşlar sırasında devlete asker ve malzeme yardımında bulunmuştur. Çapanoğulları 1772’den sonra Yozgat ve yöresinde yeniden söz sahibi olmaya başlamış, çevredeki diğer ayanlarla mücadeleye başlamışlardır.
1782’de BOZOK Sancağı Mütesellimliği kardeşi Süleyman Bey’e verildi. Osmanlı Padişahları 1. Abdulhamit ve 3. Selim ile iyi ilişkiler kuran Süleyman Bey, 1783’de Çankırı Sancağı Mutasarrıflığı’nı da almıştır.
* * *
Bunun gibi Çağanoğullarının devlet yönetiminde etkinliğini ortaya koyan pek çok durum.
Cumhuriyetle birlikte siyaset ve devlet yönetiminde Yozgatlılar her daim etkin pozisyonlarda yer almışlar.
Tüm bu gerçekler ışığında Yozgat ‘Türkiye’nin neresinde, sorusuna yanıt arayacak olursak:
Devlet ve siyaset kademesinde etkin rol almış ama bu durumu ne hikmetse şehrin ekonomik, sosyal hayatı başta olmak üzere pek çok alanda hissettirememiş bir Yozgat var.
Ülkenin asayiş, vatanseverlik gibi konularında sigortası olmuş ama karşılığında beklentisizliğinden olsa gerek memleket topraklarına yansıması olmamış.
Bireysel olarak Yozgatlılar devlet ve siyaset kademesinde etkin-yetkin ve zengin olmuşlar.
Ama tesir noktasında Yozgat’a dönüş olmamış.
Ve düzen Yozgat’a bakış açısının nasırlaşmasına neden olmuş.
Yozgat’ın Türkiye’deki yerini konuşurken Yozgatlılar’ın yeri ile değil şehrin topyekun tesiri ile olaya bakmak gerekiyor.
Dünü hatırlamak yarınlara tesir etmek adına önemli.
Yozgat’ın Türkiye’deki yerini tahlil ederken sadece Yozgatlıların bulunduğu konumu düşünmek bizi duygusallıktan öteye götürmüyor.
Hal böyle olunca gururdan öteye gitmiyor Yozgat’ın Türkiye’deki yeri.