Banka hareketleri, tapu kayıtları ve nüfus verileri eş zamanlı analiz edilerek riskli ev sahipleri otomatik olarak tespit ediliyor.
Yozgatlı ev sahiplerini ilgilendiren bir denetim süreci devreye girdi. Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında kira gelirlerine yönelik denetimlerde yeni bir dönemi başlattı. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından devreye alınan yapay zekâ destekli “akıllı denetim” sistemiyle birlikte, artık ihbar ya da şikâyet beklenmeden otomatik taramalarla mükellefler inceleniyor. Özellikle kira hareketliliğinin yoğun olduğu bölgeler sistem tarafından öncelikli risk alanı olarak belirleniyor.
Tapu, Banka ve Nüfus Verileri Aynı Anda İnceleniyor
Yeni denetim modelinde manuel incelemelerin yerini büyük ölçüde dijital analizler aldı. Akıllı sistem; tapu sicil kayıtları, banka hesap hareketleri ve nüfus kayıt sistemi verilerini eş zamanlı olarak karşılaştırıyor. Bu analizler sonucunda, bir konutta ev sahibi dışında bir kişinin ikamet ettiği, düzenli banka para girişleri bulunduğu halde kira beyannamesi verilmediği tespit edilirse, ilgili mülk sahibi otomatik olarak “riskli mükellef” olarak sınıflandırılıyor.
Sahada Denetim, Kapı Kapı Kontrol
Dijital taramaların yanı sıra vergi müfettişleri de sahaya indi. Özellikle büyükşehirlerde yapılan denetimlerde kiracılara kira ödemelerinin nasıl yapıldığı, sözleşmede yer alan tutar ile fiilen ödenen miktarın aynı olup olmadığı ve konutta ne kadar süredir ikamet edildiği gibi sorular yöneltiliyor. Kiracı beyanları ile ev sahibinin beyanları arasında uyumsuzluk tespit edilmesi halinde, ev sahibi hakkında geriye dönük 5 yıla kadar vergi incelemesi başlatılabiliyor.
Cezalar Ağır, Hak Kayıpları Büyük
Denetimlerde usulsüzlük tespit edilmesi durumunda sadece ödenmeyen vergi tahsil edilmiyor. Kaçırılan vergi tutarı kadar vergi ziyaı cezası, her ay için gecikme faizi ve ek idari yaptırımlar uygulanıyor. Ayrıca kira gelirini beyan etmeyen mülk sahipleri, ilgili yıl için geçerli olan kira geliri istisnasından da yararlanamıyor.
Günübirlik Kiralamalar da Takipte
Maliye’nin radarındaki bir diğer önemli alan ise Airbnb ve benzeri platformlar üzerinden yapılan günübirlik kiralamalar oldu. Ticari kazanç olarak değerlendirilen bu gelirlerin beyan edilmemesi halinde yüksek vergi cezaları uygulanırken, kimlik bildirim sistemi üzerinden bildirim yapmadan kiralama yapanlara emniyet birimlerince idari para cezaları kesiliyor. Vergi uzmanları, cezalı duruma düşmemek isteyen mülk sahiplerinin kira gelirlerini mart ayı sonuna kadar eksiksiz ve doğru şekilde beyan etmeleri gerektiğini vurguluyor. Aksi halde dijital denetim sistemi sayesinde kaçak gelirlerin gizli kalmasının artık neredeyse imkânsız olduğu ifade ediliyor.
