Şebekesiz mesajlaşma, termal tarama ve akıllı geri dönüş sistemiyle afetlerde hayat kurtarmayı hedefleyen genç mucit, Gençtek Zirvesi’nde büyük ilgi gördü.
Yozgat’ın Yerköy ilçesinden çıkan genç bir fikir, afet teknolojileri alanında umut veren projeler arasına adını yazdırdı. Rabia Koyunbaşoğlu Anadolu Lisesi 11. sınıf öğrencisi Efendi Açıkgöz, “Küçük Odam Büyük Hayallerim” diyerek başladığı teknoloji yolculuğunda geliştirdiği DERMAN isimli robotla, enkaz altındaki insanlara ulaşmayı ve kurtarma ekiplerine rehberlik etmeyi amaçlıyor.
Henüz lise sıralarında olmasına rağmen kendi kendine öğrendiği yazılım, kodlama ve üç boyutlu tasarım bilgilerini bir araya getiren Açıkgöz, Türkiye’nin afet gerçeğine çözüm olabilecek yerli bir sistem geliştirmesiyle dikkat çekiyor.
Küçük Bir Odada Başlayan Büyük Bir Teknoloji Hikayesi
Yerköy’de mütevazı çalışma ortamında aylar süren denemeler yapan Efendi Açıkgöz, teknolojiyi yalnızca bir okul projesi olarak değil, doğrudan insan hayatına dokunacak bir çözüm olarak ele aldı.
“Küçük Odam Büyük Hayallerim” sözünü çalışma masasının mottosu haline getiren genç mucit, sınırlı imkanlara rağmen arama kurtarma teknolojilerinde kullanılabilecek bir robot üretmeyi başardı. DERMAN adını verdiği sistem, özellikle deprem sonrası insanın giremediği dar ve riskli alanlarda görev yapmak üzere tasarlandı.
DERMAN Robotu Enkazda Tank Gibi İlerliyor
DERMAN’ın en dikkat çeken yönlerinden biri, paletli hareket sistemi sayesinde zorlu arazi koşullarına uyum sağlayabilmesi.
Deprem sonrası oluşan beton parçaları, cam kırıkları, eğimli moloz yığınları ve çukur alanlar tekerlekli araçlar için büyük sorun oluştururken, DERMAN tank benzeri palet sistemi ile bu engelleri aşabiliyor. Robot, dar koridorlarda ilerleyebiliyor, dik yüzeyleri tırmanabiliyor ve çökme riski olan alanlarda kontrollü şekilde hareket edebiliyor.
Bu özellik, arama kurtarma ekiplerinin ulaşamadığı ilk noktalara hızlı erişim anlamına geliyor.
Telefon Şebekesi Olmasa Bile Enkaz Altıyla Mesajlaşabiliyor
Afet anlarının en büyük sorunlarından biri iletişim altyapısının çökmesi. Efendi Açıkgöz’ün geliştirdiği DERMAN ise baz istasyonu veya internet bağlantısı olmadan kendi haberleşme ağı üzerinden çalışıyor.
Robot, enkaz altına ulaştığında içerideki kazazede ile dışarıdaki ekip arasında kısa mesaj tabanlı iletişim kurulmasına imkan sağlıyor. Böylece mahsur kalan kişi sağlık durumu, konumu veya yanında kaç kişi olduğu gibi kritik bilgileri iletebiliyor.
Bu sistem, özellikle ilk saatlerde sessiz kalan enkazlarda yaşam belirtisinin tespiti açısından büyük önem taşıyor.
Sinyal Kesilirse Geldiği Yolu Unutmuyor
DERMAN’ın teknoloji meraklılarını etkileyen bir diğer özelliği ise akıllı geri dönüş kabiliyeti.
Robot ilerlerken geçtiği rotayı hafızasında tutuyor. Kumanda bağlantısı koptuğunda veya sinyal zayıfladığında sistem otomatik devreye giriyor ve DERMAN başladığı güvenli noktaya kendi kendine geri dönebiliyor.
Bu sayede hem cihazın enkaz içinde kaybolması önleniyor hem de yeniden müdahale için kullanılabilir halde kalması sağlanıyor.
Tüm Parçaları Yerli Tasarım, Üretim Genç Mucidin Elinden
Efendi Açıkgöz, robotta hazır kalıp gövde kullanmak yerine bütün parçaları bilgisayar ortamında tek tek çizdi. Gövde yapısı, elektronik devre yuvaları, sensör bağlantıları ve taşıyıcı mekanizma 3D modelleme ile oluşturuldu.
Ardından kendi imkanlarıyla ulaştığı 3D yazıcı desteği sayesinde bu parçaların üretimi gerçekleştirildi. Böylece DERMAN yalnızca bir fikir değil, aynı zamanda yerli üretim anlayışıyla ortaya çıkan somut bir mühendislik ürünü haline geldi.
Kurtarma Ekiplerine Öncü Göz Olacak
DERMAN’ın temel amacı, insan için tehlikeli olan alanlara önce robotun girmesi. Robot üzerinde bulunan termal kamera ve sensörler, enkaz altında bir canlı tespit ettiğinde dışarıdaki operatöre veri gönderiyor.
Bu sayede kurtarma ekipleri rastgele kazı yapmak yerine doğrudan yaşam belirtisinin olduğu noktaya yoğunlaşabiliyor. Hem zamandan tasarruf sağlanıyor hem de ikinci göçük riskleri azaltılıyor.
Genç mucit Açıkgöz, DERMAN’ı “kazazede için dış dünyaya açılan umut hattı, ekipler için ise yön gösteren dijital göz” olarak tanımlıyor.
Gençtek Zirvesi’nde Yozgat’ın Gururu Oldu
Yozgatlı genç mucit, geliştirdiği proje ile Gençtek 2. Zirvesi’nde Yozgat’ı temsil etti. Zirvede teknoloji çevrelerinin ilgisini çeken DERMAN, yerli afet teknolojileri arasında dikkat çeken projelerden biri olarak gösterildi.
Projenin TRT Spor yayınlarında da anılması, Efendi Açıkgöz’ün adını daha geniş kitlelere duyurdu. Genç mucit şimdi ise 4 Mayıs Pazartesi günü düzenlenecek “Bozkırın Mucitleri” yarışmasında yeni başarılara imza atmaya hazırlanıyor.
“Bir Öğretmenin İnancı, Bir Öğrencinin Azmi”
Efendi Açıkgöz, projenin ortaya çıkışında danışman öğretmeni Duygu Çiftçi’nin desteğinin belirleyici olduğunu ifade etti.
Teknik sorunların zamanla çözüldüğünü ancak asıl önemli olanın manevi motivasyon olduğunu vurgulayan genç mucit, öğretmeninin her aşamada kendisine “yapabilirsin” diyerek yol açtığını söyledi. Açıkgöz, bugün ulaştığı noktanın bir öğretmenin inancı ile öğrencinin kararlılığının birleşmesi olduğunu belirtti.
Destek Bekliyor: “Bu Proje Türkiye İçin Büyüyebilir”
Yerköy’den çıkan bu dikkat çekici teknoloji girişimi, şimdi daha büyük destek arıyor. Efendi Açıkgöz, eğitim, teknik ekipman, malzeme ve finansal destek sağlanması halinde DERMAN’ı çok daha gelişmiş seviyeye taşıyabileceğini ifade ediyor.
Genç mucit, özellikle afet teknolojileri, savunma sanayi, AR-GE kurumları ve eğitim kuruluşlarının projeye ilgi göstermesini bekliyor.
