Boğazlıyan ilçesinde üreticiler, maliyetini karşılayamayan patatesleri değerlendirecek pazar bulamayınca çareyi hayvan yemi olarak kullanmakta buldu.
Besici Özgür Özkan, kilosunu yaklaşık 70 kuruşa satın aldığı patatesleri aynı maliyetle taşıdığını belirterek, toplamda bir tır patatesin ahıra maliyetinin 40 bin lirayı bulduğunu ifade etti. Özkan, yüksek yem maliyetleri karşısında bu yöntemin zorunluluk haline geldiğini söyledi.
Üretici Zarar Ediyor mu?
Patates üretiminde tablo oldukça çarpıcı. Üreticilere göre:
- Ton başına maliyet: 8-11 TL
- Satış fiyatı: 3,5-7 TL arası
- Vadeli ödeme: 50-60 gün
Bu şartlar altında çiftçinin ciddi zarar ettiğine dikkat çekiliyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
Ziraat mühendisi Deniz Altıntaş, yaşanan durumun temelinde plansız tarım politikalarının olduğunu vurguladı.
Altıntaş’a göre:
- Girdi maliyetleri (tohum, gübre, mazot) sürekli artıyor
- Üretici peşin ödeme yapıyor
- Ancak ürününü değerinde satamıyor
Bu durumun “büyük bir servet transferi” anlamına geldiğini belirten Altıntaş, tarımda planlama eksikliğinin tüm ürünlerde benzer sorunlara yol açtığını ifade etti.
Dekar Başına Büyük Zarar
Uzman hesaplamalarına göre:
- Bir dekar patatesin maliyeti yaklaşık 20 bin TL
- Ortalama verim 3-4 ton
- Elde edilen gelir yaklaşık 2.500 TL
Bu da dekar başına yaklaşık 17 bin 500 TL zarar anlamına geliyor. Büyük ölçekli üretimde zarar milyonlarca liraya ulaşabiliyor.
Siyasilerden Tepki Geldi
CHP Boğazlıyan İlçe Başkanı Mert Ertekin de duruma tepki göstererek, marketlerde patatesin 15 TL civarında satıldığını ancak üreticinin ürününü maliyetine bile satamadığını belirtti.
Ertekin, yaşanan tabloyu “plansız ve projesiz tarım politikalarının sonucu” olarak değerlendirdi.
Market Fiyatı ile Tarladaki Fiyat Neden Farklı?
Uzmanlara göre üretici ile tüketici fiyatı arasındaki farkın temel nedenleri:
- Aracı zincirinin uzun olması
- Depolama ve nakliye maliyetleri
- Piyasa düzenleme eksikliği
Bu durum hem üreticiyi hem de tüketiciyi olumsuz etkiliyor.
Tarımda Alarm Zilleri Çalıyor
Yozgat’ta patatesin hayvan yemi haline gelmesi, tarım sektöründe yaşanan yapısal sorunları bir kez daha gözler önüne serdi.
Uzmanlar, sürdürülebilir bir tarım politikası için üretim planlamasının, maliyet kontrolünün ve pazar dengesinin sağlanması gerektiğini vurguluyor.
