Yozgat’ta ekonomik şartların değişmesiyle birlikte alışveriş alışkanlıkları da dönüşüyor. Bir tarafta uygun fiyat avantajıyla öne çıkan zincir marketler, diğer tarafta mahalle kültürünün önemli temsilcileri olan küçük esnaflar bulunuyor. Ancak son dönemde yaşanan ekonomik daralma, artan maliyetler ve tahsilat sorunları nedeniyle mahalle bakkallarında yıllardır süren veresiye sistemi giderek zayıflıyor.
Kentte faaliyet gösteren küçük işletmeler, vatandaşların ekonomik durumuna göre alışveriş tercihlerini değiştirdiğini belirtirken, özellikle güven sorununun eski mahalle kültürünü olumsuz etkilediğini ifade ediyor. Esnafa göre artık herkes için veresiye defteri açmak mümkün olmuyor.
“Parası Olan Zincir Markete Gidiyor”
Yozgat’ta işletmecilik yapan Yakup Yozgatlı, geçmişte mahalle kültürünün vazgeçilmezlerinden biri olan veresiye alışkanlığının artık eski işleyişini kaybettiğini söyledi.
Vatandaşların ekonomik durumuna göre hareket ettiğini belirten Yozgatlı, “Parası olan zincir markete, olmayan bakkala geliyor” sözleriyle dikkat çekti. Artık daha dikkatli davranmak zorunda kaldıklarını ifade eden esnaf, yalnızca uzun yıllardır tanıdığı ve güven duyduğu müşterilere veresiye verdiklerini dile getirdi.
Küçük esnafın ayakta kalma mücadelesi verdiğini söyleyen Yozgatlı, yaşanan sıkıntının yalnızca market sektöründe değil, konfeksiyon ve ayakkabı gibi farklı alanlarda da hissedildiğini vurguladı. Ekonomik şartların vatandaşların alışveriş alışkanlıklarını doğrudan etkilediğini belirten esnaf, tercihlerin artık büyük ölçüde fiyat odaklı yapıldığını söyledi.
Zincir Marketler Rekabeti Artırıyor
Kentte hizmet veren Hedef Kuruyemiş çalışanı Burak Yüksel ise küçük marketlerin tamamen yok olacağı düşüncesine katılmadığını ifade etti.
Mahalle bakkallarının onlarca yıldır toplumun önemli bir parçası olduğunu belirten Yüksel, zincir marketlerin ise geniş ürün yelpazesi ve güçlü tedarik ağı sayesinde fiyat avantajı sunduğunu söyledi. Vatandaşların daha uygun fiyat nedeniyle büyük marketleri tercih ettiğini belirten Yüksel, buna rağmen küçük esnafın samimiyet ve güven açısından hala önemli bir yere sahip olduğunu dile getirdi.
Geçmişte mahalle bakkalları ile vatandaş arasında güçlü bir güven bağı bulunduğunu ifade eden Yüksel, bugün ise insanların birbirine olan güveninin eskiye göre azaldığını söyledi. Eskiden veresiye defterlerinin mahalle yaşamının doğal bir parçası olduğunu belirten esnaf, artık kendi işletmelerinde veresiye uygulamasının bulunmadığını kaydetti.
Vatandaş Güven Arıyor
Yozgatlı vatandaş Halil Atakan ise alışverişte küçük esnafı tercih ettiğini belirtti. Büyük markette yaşadığı bir olayın bu kararında etkili olduğunu söyleyen Atakan, alışveriş sırasında kasada farklı bir ürün geçirildiğini sonradan fark ettiğini anlattı.
Yaşadığı olay sonrası mahalle esnafına yöneldiğini ifade eden Atakan, küçük işletmelerle daha samimi ilişkiler kurulabildiğini söyledi. Uzun yıllardır aynı çevrede hizmet veren esnaflarla güven ilişkisi oluştuğunu belirten vatandaş, zaman zaman küçük işletmelere destek olmaya çalıştığını da dile getirdi.
Mahalle Kültürü Değişiyor
Uzmanlara göre Türkiye genelinde olduğu gibi Yozgat’ta da değişen ekonomik koşullar mahalle kültürünü doğrudan etkiliyor. Büyük zincir marketlerin yaygınlaşmasıyla birlikte küçük esnafın rekabet gücü azalırken, mahalle bakkallarının yıllardır sürdürdüğü veresiye sistemi de riskli hale geliyor.
Buna rağmen küçük esnafın samimiyet, güven ve sosyal dayanışma açısından önemli bir rol üstlenmeye devam ettiği belirtiliyor. Ancak artan maliyetler ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle veresiye defterlerinin önümüzdeki yıllarda tamamen kapanabileceği değerlendiriliyor.
