Çapanoğlu Camii, Yozgat’ın İstanbulluoğlu Mahallesi’nde, şehrin merkezî konumunda yer almaktadır. Halk arasında Büyük Cami veya Ulucami olarak anılmaktadır.

Kesme taştan inşa edilen yapı iki ayrı evreden oluşmaktadır:

  • İçeri Cami (Güney Bölüm): 1193 (1779) yılında Bozok Sancağı Valisi Çapanoğlu Mustafa Bey tarafından yaptırılmıştır.

  • Dışarı Cami (Kuzey Bölüm): 1208 (1793-94) yılında kardeşi Süleyman Bey tarafından eklenmiştir.

Vakfiyeler de bu tarihleri doğrulamaktadır.

Mimari Plan ve Yapı Özellikleri

İçeri cami dikdörtgen planlıdır ve harimin büyük kısmı 15,15 metre çapındaki büyük bir kubbe ile örtülüdür. Kubbe, iki kalın fil ayağı ve üç duvara oturmaktadır. Geçiş elemanı olarak tromplar kullanılmıştır.

Kuzey bölümde mahfil katı bulunur. Dışarı cami ise üç bölümlü planıyla iki kubbe ve ortada aynalı tonozla örtülüdür.

Yozgat'ta dikkatsizlik Mezarlığa Uçurdu
Yozgat'ta dikkatsizlik Mezarlığa Uçurdu
İçeriği Görüntüle

Caminin:

  • Tek şerefeli minaresi batı cephesindedir.

  • Doğu cephesinde Çapanoğulları ailesine ait türbe yer alır.

  • Kuzey cephesinde son cemaat yeri ve revak daha sonraki dönemde eklenmiştir.

Türk Baroku ve Süsleme Sanatı

Çapanoğlu Camii, Anadolu’daki Türk barok mimarisinin en önemli örneklerinden biridir. İstanbul’daki barok camilere göre daha sade olsa da iç mekânda Batı etkisi belirgin şekilde hissedilir.

Taçkapıda:

  • Akantus (kenger) yaprakları

  • İstiridye nişleri

  • “C” ve “S” kıvrımlı bezemeler

  • Oval kabaralar

yer almaktadır.

Mihrab ve minber, renkli mermer işçiliğiyle dikkat çeker. İç mekânda kalem işi süslemeler, barok tarzda çiçek motifleri ve peyzaj tasvirleri bulunur.

Harim duvarlarında lacivert zemin üzerine beyaz nesihle yazılmış Feth Suresi, üç duvar boyunca şerit halinde uzanmaktadır.

Avlu ve Çevre Düzenlemesi

Cami geniş bir avlu içerisinde yer alır.

  • Şadırvan kuzeybatı köşededir.

  • Abdest muslukları kuzey duvarına bitişiktir.

  • Hazîre, içeri camiyi üç yönden kuşatır.

Bugün yapı bakımlı durumda olup ibadete açıktır.

Sanat Tarihindeki Yeri

Çapanoğlu Camii, Osmanlı’nın Batılılaşma dönemindeki mimari dönüşümünü Anadolu’da temsil eden nadide eserlerden biridir.

Barok etkili taş işçiliği, kalem işleri ve mimari kompozisyonuyla hem Osmanlı hem de Anadolu sanat tarihi açısından büyük önem taşımaktadır.

Yozgat’ın simge yapılarından biri olan Çapanoğlu Camii, mimarisiyle şehrin kültürel hafızasında özel bir yere sahiptir.

Kaynak: Haber Merkezi