Eşini ve babasını kaybeden yurttaşların en çok merak ettiği konulardan biri olan “çift maaş” meselesinde yargı süreci tamamlandı. Hem eşinden dul aylığı hem de babasından yetim aylığı almak isteyen bir vatandaşın Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)’ya karşı açtığı dava, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararıyla sonuçlandı.
Karar, benzer durumda olan binlerce kişi için emsal niteliği taşıyor.
SGK Reddetti, Süreç Yargıya Taşındı
Olayda, eşinin vefatının ardından ölüm aylığı bağlanan bir kadın, daha önce hayatını kaybetmiş olan babasından da yetim aylığı talebinde bulundu. SGK bu talebi reddetti.
Bunun üzerine dava açıldı. Yerel mahkeme SGK’yı haklı bularak talebi kabul etmedi. Ancak İstinaf Mahkemesi, davacıyı haklı bularak çift maaşın mümkün olduğuna karar verdi. SGK’nın temyizi sonrası dosya Yargıtay’a taşındı.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Ne Dedi?
Dosya, nihai karar mercii olan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nda görüşüldü. Kurul, İstinaf Mahkemesi kararını bozarak SGK lehine hüküm verdi.
Kararda şu kritik ilkeye yer verildi:
“Sigortalıya ilişkin şartlar ölüm tarihinde; hak sahibine ilişkin şartlar ise hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir.”
5510 Sayılı Kanun Belirleyici Oldu
Davacının eşinin 1 Ekim 2008 tarihinde vefat ettiği belirtildi. Yargıtay, hak sahipliği sıfatının da bu tarihte kazanıldığını değerlendirdi.
Bu nedenle olayda, 1 Ekim 2008’de yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun uygulanması gerektiğine hükmedildi.
5510 sayılı Kanun’a göre:
-
Hem dul hem yetim aylığı aynı anda alınamaz
-
Hak sahibi yalnızca yüksek olan aylığı tercih edebilir
Bu düzenleme, 2008 sonrası hak sahipliği doğan durumlarda çift maaş uygulamasına izin vermiyor.
Kimler Çift Maaş Alabiliyor?
Uzmanlara göre 1 Ekim 2008 öncesi mevzuata tabi bazı durumlarda istisnai uygulamalar bulunabiliyor. Ancak 5510 sayılı Kanun kapsamındaki dosyalarda genel kural net:
Aynı kişi hem eşinden hem de babasından ölüm aylığı alamaz; yalnızca yüksek olan maaş bağlanır.
Emsal Niteliğinde Karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kararı, benzer davalar için bağlayıcı içtihat niteliği taşıyor. Bu karar sonrası SGK uygulamalarında çift maaş taleplerine ilişkin değerlendirmelerin 5510 sayılı Kanun çerçevesinde yapılacağı ifade ediliyor.
Sonuç olarak, 1 Ekim 2008 sonrası hak sahipliği doğan durumlarda “çift maaş” mümkün değil. Hak sahipleri yalnızca yüksek olan aylığı tercih edebilecek.
