'Bugünkü muhasebe sistemini oluşturdu'

Koçsoy, her iki medeniyetin de bugünkü muhasebe sisteminin gelişmesine katkı sunduğunu belirtti.
Bu yıl üçüncüsü düzenlenen Bozok sempozyumunda Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçsoy, ‘Yozgat ve çevresinde hüküm sürmüş uygarlıklarda ticari hayat ve muhasebe bulguları’nı anlattı.
MEDENİYETLERE
ETKİ ETTİ
Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçsoy, Yozgat’ın Sivas ve Ankara yöresine bağlı Bozok sancağı olduğunu, daha sonra Çorum ve Tokat’ın kendisine bağlanması ile eyalet olarak da tarihsel süreçte yer aldığını söyledi.
Koçsoy, Yozgat’ın, Asurlar, Hititler, Lidyalılar ve Friglere etki eden bir kültürel yapısı olduğunu belirtti. Asur ve Hitit medeniyetlerinin Yozgat’taki faaliyetlerini anlatan Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçsoy, “Asurlar Yozgat’ı da içine alan 40 tane ticari merkez kuruyor. Bunlarla Anadolu’da kalay ve kumaş getirip buralardan altın ve gümüş gibi maddeleri de kendi ülkelerini götürüyor. Yaptıkları ticaretin iyi işlemesi için Asurlular, yerel beylik ve krallıklara vergi ödüyorlar” dedi.
KORUMA ALTINDA
TUTULUYORDU
Ticaretin temelini Asur’dan Anadolu’ya getirilen kalay, keçi kılı, dokuma ürünleri, elbise kumaşı, süs eşyası, altın ve gümüşün oluşturduğunu dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçsoy, “Politik ve askeri amacı olmayan bu tüccarlar yaptıkları iş karşılığında kira ve vergi verdikleri için beylik ve krallıklar tarafından da koruma altında tutuluyordu” dedi.
PARA
KULLANILMIYORDU
O dönemde ticarette paranın kullanılmadığını aktaran Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçsoy, “Daha çok değiş, tokuş sistemi kullanılıyordu. Bununla birlikte özellikle gümüşün önemli bir yeri vardı. Altın ve tahıl ürünleri de değişim araçlarından bir tanesi idi” diye konuştu.
ZARARI
KARŞILANIYORDU
Yapılan ticaretler de hukuki bir alt yapının da olduğunu dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçsoy, “Yapılan ticaret antlaşmalarında sözleşme taraflarına uymayan taraf veya ortak karşı tarafından zararını ödemek zorundaydı. Böyle bir hukuki alt yapıda mevcuttu. Özellikle Ticaret Hukuku ve Borçlar Hukuku konusunda bugünkü anlamda hukukun temeli atılmış oluyordu” şeklinde konuştu.
MÜHÜRLÜ ZARFLAR
KULLANILMIŞ
O dönemde satın alınacak malların listesinin yer aldığı mektupların mühürlü zarflarla ulaştırıldığını dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçsoy, “Yoldaki her hangi bir yolsuzluğa, hırsızlığa engel olmak iletişimi sağlamak için. Bugünkü fatura veya irsaliye sistemi de diyebiliriz buna” dedi.
FAİZ KULLANILMIŞ
Birçok tüccarın işlerini yürütebilmek için borç almak zorunda olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçsoy, “Özellikle yerli halk, Asurlulardan yüklü miktarda borç alıyorlardı. Asurlularla, kendi aralarındaki borç alış verişinde daha düşük faiz ödüyorlardı ama yerel halktan daha fazla faiz istiyorlardı. Bugün faiz sisteminin o zamanlarda kullanıldığını böylelikle görmüş oluyoruz” ifadelerini kullandı.
SERBEST BÖLGELER
TİCARETİ
GELİŞTİRDİ
Asurlular döneminde Karum adı verilen serbest ticaret merkezlerinin ticareti geliştirdiğine vurgu yapan Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçsoy, “Ticarette karşılaşın sorunlara karşı ortaya konulan çözüm önerileri gerek gönümüzde borçlar hukuku, Ticaret Hukuku ve muhasebe uygulamalarının gelişmesine katkıda bulunmuş. Günümüzde de ticari hayatta kullanılmakta olan rehin, ipotek, tazminat, sigorta gibi uygulamalar o zaman ki uygulamaların bir uzantısıdır. Hititler ve Asurlular arasındaki ilk uluslar arası ticaretin hesaplaşma kayıtları, borç kaydı, mal alma, verme, vadeli satış, vadesinde ödenmeyen satışlara faiz uygulaması, düzenlenen çek ve envanter işlemleri muhasebe kültürüne ilişkin bulgularımız oluşturuyor” dedi.
KONTROL ALTINDA
TUTUYORLARDI
Hitit Medeniyeti hakkında bilgi veren Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçsoy, Hitit ekonomisinin temelinde de toprağa dayalı tarım ve hayvancılığın oluşturduğunu ifade etti.
Koçsoy, “Hitit döneminde de ticari hayat canlıydı. Akdeniz ve civarını kapsayan bir ticaret vardı. Hitit devletinin topraklarında diğer devletlerin ticaret yapmasına yapılan antlaşmalarla izin veriliyordu. İzin verilmeyenlerde vardı. Ticareti kontrol altında tutuyorlardı” dedi.