SGK Emeklilik Maaş İptalinde Hız Kesmiyor! Tespit Edilen Emekliler İçin Risk Büyük

Yıllarca çalışıp prim ödeyen ve emeklilik hayali kuran veya halihazırda emekli maaşı alan binlerce vatandaş, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) geçmişe dönük denetimleriyle büyük bir şok yaşıyor. Çalışma hayatına 18 yaşından küçükken kendi anne veya babasına ait iş yerinde adım atan sigortalılar, SGK'nın "sözleşme onayı" engeline takılıyor.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Nergis Şimşek'in gündeme taşıdığı çarpıcı detaylara göre; kurum, fiili çalışmayı yok sayarak sigorta başlangıçlarını ve prim günlerini siliyor. Bu durum, sadece emeklilik yaşını ve tarihini ötelemekle kalmıyor, yıllardır ödenen emekli aylıklarının bir anda kesilmesine ve yersiz ödeme adı altında faiziyle geri istenmesine (borç çıkarılmasına) yol açıyor.

18 Yaş Altına "Hâkim Onayı" Tuzağı

Mevcut 506 ve 5510 sayılı kanunlarda, 18 yaşından küçüklerin aile işletmelerinde çalışmasını engelleyen veya özel bir şarta bağlayan kısıtlayıcı bir madde bulunmuyor. Ancak SGK, 2013 yılında çıkardığı 2013/11 sayılı genelgeyi gerekçe göstererek yasal boşluğu kendi lehine kullanıyor.

Kurum, anne veya babasının iş yerinde sigortalı gösterilen bir çocuğun vasisi (ebeveyni) ile arasında "hâkim onaylı yazılı bir iş sözleşmesi" olmadığını tespit ettiğinde, o döneme ait tüm sigorta dökümünü tek kalemde iptal ediyor. Bu iptal, özellikle sigorta başlangıcını geriye çekerek EYT'den yararlanan veya erken emekli olanlar için adeta bir kabusa dönüşüyor.

Yan Yana Çalışan İki Çocuğa Farklı Muamele

Uygulamanın yarattığı adaletsizliğe dikkat çeken Sosyal Güvenlik Uzmanı Nergis Şimşek, durumu çok çarpıcı bir örnekle gözler önüne seriyor:

Bir iş yerinde 16 yaşında iki çocuğun yan yana aynı işi fiilen yaptığını düşünün. Çocuklardan biri iş yeri sahibinin kendi evladı, diğeri ise dışarıdan gelen akraba olmayan bir çalışan. SGK denetimlerinde, akraba olmayan çocuğun sigortası geçerli sayılırken; iş yeri sahibinin kendi çocuğunun 2 yıllık alın teri "hâkim onaylı sözleşme yok" denilerek çöpe atılıyor. Uzmanlar, bu durumun Anayasa'nın eşitlik ilkesine tamamen aykırı olduğunu vurguluyor.

Yargıtay'dan SGK'ya Emsal Tokat: "Fiili Çalışma Esastır"

SGK'nın iptal işlemleri sonrasında maaşı kesilen vatandaşlar soluğu mahkemelerde alırken, Türk yargısından vatandaşın yüzünü güldüren emsal kararlar çıkmaya devam ediyor.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ve Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), kurumun bu genelge dayatmasına karşı çıkarak şu tarihi tespitlerde bulunuyor:

"Sosyal Güvenlik Hakkı Engellenemez:" Mahkemeler, çocukları korumak amacıyla Türk Medeni Kanunu'nda yer alan sözleşme kurallarının, çocuğun sosyal güvenlik hakkını elinden alacak şekilde 'çocuğun aleyhine' yorumlanamayacağına hükmediyor. Yargıtay, 18 yaş altı bildirimlerde kağıt üzerindeki sözleşme biçimine değil, çalışmanın gerçek ve fiili olup olmadığına bakılması gerektiğini belirterek SGK'nın iptal işlemlerini haksız buluyor.

Vatandaşa Çağrı: "Hakkınızı Yargıda Arayın"

Açılan yüzlerce davanın SGK aleyhine sonuçlandığını belirten uzmanlar, kurumun gereksiz mahkeme masraflarına ve yeni mağduriyetlere yol açmamak adına bu iptal uygulamasından derhal vazgeçmesi gerektiğini belirtiyor.

Anne-baba yanında sigortalı olduğu için primleri silinen ve emekli maaşı tehlikeye giren vatandaşların ise pes etmemeleri, emsal Yargıtay kararlarını emsal göstererek haklarını hukuki yollardan aramaları tavsiye ediliyor.