Ankara'nın Kayıp Mirası: Maarif Vekaleti Binası ve Yangın Hikayesi

Yozgatlı Yazar Memiş Okuyucu bu haftaki köşesinde, Maarif Vekaleti Binası Nasıl Yandı? sorusuna yanıt aradı. Okuyucu'nun köşesinden derledğimiz haber şu şekilde; 

Cumhuriyet dönemi Ankara'sının simgelerinden biri olan ve 1900 yılında Sultan Abdülhamit Han'ın tahta çıkışının 25. yılı anısına inşa edilen ilk Maarif Vekaleti Binası, tarihi bir hikayeye sahiptir. Ulus'ta yer alan bu bina, önce Sanat Mektebi olarak kullanılmış, ardından çeşitli eğitim ve devlet kurumlarına ev sahipliği yapmıştır. Ne yazık ki, 47 yıllık geçmişine rağmen, 23 Aralık 1947'de çıkan yangın sonucu kullanılamaz hale gelmiştir.

Maarif Vekaleti Binası'nın tarihi, yangının nasıl çıktığı, olay yerine ilk ulaşan yetkililer, görgü tanıklarının ifadeleri ve yangın sonrası yapılan tahkikat hakkında bilgileri bulacaksınız.

Maarif Vekaleti Binası'nın Tarihi

Ankara'nın Ulus bölgesinde yer alan Maarif Vekaleti Binası, 1900 yılında Sultan Abdülhamit Han'ın tahta çıkışının 25. yılı hatırasına, İstanbul’dan gönderilen ödenek ve Ankara halkının destekleriyle inşa edilmiştir. Dışı kesme Ankara taşı, içi ise tamamen ahşap olan bu yapı, sanat eğitimi veren bir mektep olarak kullanılmaya başlamıştır.

Yangın Nasıl Çıktı?

23 Aralık 1947 tarihinde çıkan yangın, bina tarihinde kara bir leke olarak kalmıştır. Görgü tanıklarına göre, yangın saat 18.10 sularında Teftiş Kurulu Başkanlığı Muamelat Kaleminin bulunduğu çatıda başlamıştır. Kuvvetli rüzgarın da etkisiyle alevler hızla yayılmış, itfaiye ekipleri saat 22.00 sularında yangını kontrol altına alabilmiştir.

Yangına İlk Müdahale

Yangın haberi alındığında, o sırada binada Beden Eğitimi Genel Müdürlüğü İstişare Heyeti toplantı halinde bulunmaktaydı. Ankara Valisi İzzettin Çağpar, Milli Eğitim Bakanı Reşat Şemsettin Sirer ve İçişleri Bakanı Münir Hüsrev Göle hemen olay yerine gelerek söndürme çalışmalarını takip etmişlerdir. 80 itfaiyeci, 14 hortum ve yetersiz yangın musluklarıyla alevlere müdahale etmiştir.

Yangın Sonrası

Yangın sonrasında bina büyük hasar görmüş ve kullanılamaz hale gelmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı, olayın ardından Gazi Lisesi'ne, daha sonra da Devlet Demiryolları'nın Ankara Garı'ndaki okul binasına taşınmıştır. Tahkikat neticesinde yangının elektrik kontağından çıktığı sonucuna ulaşılmıştır. Binadaki Talim Terbiye Dairesinin 10 bin kitabı zarar görmüş, personel sicil dosyaları ıslanmıştır.

Ankara'nın tarihine tanıklık eden Maarif Vekaleti Binası, ne yazık ki bir yangınla tarih sahnesinden silinmiştir. Yangın sonrası bina kullanılamaz duruma gelmiş, yerine Avlulu Ulus Çarşısı inşa edilmiştir. Bu olay, şehir ve ülke tarihi açısından önemli bir kayıptır.