AZALMA, ÜRETİMİ ARTTIRDI

Kaz yetiştiriciliğin doğu da azaldığını dikkat çeken Mehmet Akif Boz, Batı’da kaz yetiştiriciliğinin arttığını söyledi.

Boz, “Kaz yetiştiriciliğinin önemi; ülkemizin yani varlığımızın var oluşundan beri insanlığın geleneklerinde olan bir üretim. Kaz üretiminin şöyle bir ayrıcalığı var. normal veya endüstriyel üretimin henüz ülkemizde konu olmamış ama geleneksel üretimde kırsalda yaşayan halkımızın endüstriyel üretime tezat şekilde kendi çabalarıyla ürettiği bir ürün olması, mevsime bağlı ve değişik yetiştirme yöntemi olmasıdır” dedi.

Bozok Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Akif Boz, Çamlık TV ekranlarında yayınlanan ve Murat Karataş’ın sunduğu ‘tarımda bugün’ programına konuk oldu.

Boz, kaz yetiştiriciliğini anlattı.

Türkiye’de özellikle Kars, Ardahan ve Muş yöresinde daha fazla kaz yetiştirildiğinin görüldüğüne dikkat çeken Mehmet Akif Boz, “Çünkü türkülerine işlemiş. Soğuk bölgelere daha rahat adapte olan bir kanatlı türümüz. Kış aylarında tüketiliyor. Kışların 6 ay olduğu yoğun kar bölgelerinin olduğu kaz eti içerdiği protein ve enerjisi ile beraber müthiş bir besin maddesi oluyor. Bunun yanı sıra geleneklerimizde kültürümüzde üstün bir hayvan olmasından dolayı özel bir menü oluyor. Yemeklerde normal yemek tüketilirken kaz eti tüketelim olmaz. Kaz eti tüketilirken özel bir misafir geleceği zaman veya misafir davet edilmesi lazım. Veya toplanma sebebi olarak kaz eti tüketiliyor. O yüzden geleneksel kültürümüzün içine çok farklı bir şekilde giriyor. Bu da gelenekselliğinden dolayı kazı üstün bir noktaya getiriyor. Bu yüzden ülkemizde sayısal olarak varlığı hızlı bir şekilde azalma gösteriyor. Varlık azalıp insanlar ulaşamayınca sıkıntı ve problemler oluşuyor. Son yıllarda gördüğümüzde de kaz üretimine yatırım veya buna ulaşma, üretimi yapma çalışmaları yapıyor. Azalma doğul illerimizde olduğu için ama göç de batı illere olduğundan üretimde batı illerine doğru ilerlemeye başladı. Çünkü Pazar orada. Tarihimizin her safhasında özel yerde sahip olduğu için bundan sonra aynı şekilde olacak. Kültürümüzün tam ortasında olan bir ürün. Ülkemizde sorunlar olduğu için Kaz tüyü ve kaz ciğeri üretimi bunlar da ticareti çok yoğun ve katma değeri fazla fiyatlarla satılan ürünler olduğu için bu da değerini ve önemini artırıyor” dedi.

Kırsal kesimlerde yaşayanların kazı yetiştirmek zorunda olduğunu vurgulayan Mehmet Akif Boz, “Kazlar ilginç hayvanlar. Kablolu mekanik sistemi olan makinelere karşı hevesi var. Cazip geliyor. Kazların önünde devamlı yem bulunmasına rağmen mekanizmalarla iplerle oynama özelliği oluyor. Mesela 100 bin liraya traktör alıyorsunuz. Kazlarınız geliyor kablolarını koparıyor. Devamlı yaz döneminde hayvanlarımızı içeride tutmuyoruz. Dışarıda otlatmaya gönderiliyor. Yeşil alana gittiği zaman kazlarda yeşilliklerden faydalanıyor. 10 tane kaz bir dönümlük araziyi 2-3 günde rahatlıkla tüketebilir. Bu da kırsalda yaşayan insanların kaz yetiştirilmesinden vazgeçiyor. Bu geleneksel bir üretim. Kırsal kesimler kesinlikle kazları yetiştirmek zorunda. Yetiştirmediklerinde satın almak zorundalar. Vazgeçen bir kısım var. Bizim için bu kısım için entegrasyon önemli. Tamamen kapalı ortamda değil. Artık yetiştirme sistemi çokça gelişti. Serbest gezinmeli sistemle hayvanları yetiştirerek refah seviyesini de yükseltmiş oluyoruz. Bu sistem olduğu sürece kırsalda yaşayan halkımızın bu ürününü etkilemeyecek. Rahatlıkla ürününü yetiştirecekler” diye konuştu.

Kaz’da kontrollü üretimin çok önemli olduğunu belirten Mehmet Akif Boz, “Herkes organik olsun diyor. Ama kırsalda yetiştirileni organik sanıyor. Böyle bir ortamda köyden gelen kırsaldan gelen her ürün sağlıklı mıdır? Diyemeyiz. Çünkü ne tükettiğini bilmiyoruz. Kontrollü bir sistem yok. O yüzden bakanlığımız kontrollü olmayan bir ürünü resmi olarak pazarlanmasına izin vermez. O yüzden bizim için kontrollü üretimler çok önemli. Bu üretimi yapmalıyız ki insanları sağlıklı ve garantili ürünler verebilelim. Ülkemizin ihtiyacını karşılamak için sağlıklı ürün ve sağlıklı üretim için bu sistemi n hiçbir zararı yok. Biz böyle yapmakla zaten kırsalda yaşayanların elinden ekmeğini almıyoruz. Zaten bir çoğu bunu kendi tüketimi için et tüketimi için kullanıyor” şeklinde konuştu.