Eski çocuk oyunları ve köy seyirlik oyunları neler? Yozgat’ın eski çocuk oyunlarını sizler için derledik. İstop oyunu nedir?

Teknolojinin olmadığı yıllarda çocukların en önemli eğlencesi oyun ve oyuncaklardı. Çocuklar kadar yetişkinlerin de kendine has oyunlar ürettiği yılları geride bıraktık. Haberimizde teknolojinin olmadığı yılların eski çocuk oyunlarını bulacaksınız.

Yozgat gibi Anadolu şehirlerinde teknolojiden yoksun yıllardan günümüze gelmeyi başaramayan ancak çocukların hayallerini süsleyen oyunları Çamlık Gazetesi olarak sizler için derledik. Eski çocuk oyunları, yetişkinlerin dost sohbetlerinde köy odalarında oynadığı köy seyirlik oyunların renkli detayları haberimizde.

Çocuk oyunları ve köy seyirlik oyunları vardı

Uzun yıllar önce radyonun belli belirsiz anımsandığı, telefonun lüks olduğu, televizyonun henüz olmadığı dönemlerde yaşayan kişiler iyi bilirler ki, çocuklar kendi oluşturdukları oyun ve oyuncaklarla eğlenerek zaman geçirmeye çalışırlardı. Yetişkinler de uzun kış gecelerinde eğlenecek etkinlikler bulma peşindeydiler.

Bunların sonucunda birbirinden güzel çocuk ve yetişkin oyunları ortaya çıktı. Çocuklar mahalle aralarında çeşitli oyunlar oynar, yetişkinler de özellikle düğünlerde ilginç gösteriler düzenler ve hem kendilerini hem de çevrelerindekileri eğlendirirlerdi. Bu nedenle Yozgat’ta oynanan oyunları iki başlık altında toplayabiliriz: çocuk oyunları ve köy seyirlik oyunları.

Köy seyirlik oyunları köy düğünlerinde yaşatılıyor

Günümüzde teknolojinin hızla yaygınlaşmasının bir sonucu olarak kitle iletişim araçlarının çoğalması insanların eğlenceye bakış açısını değiştirmiş ve bunun sonucunda geleneksel oyun kültürü unutulmaya yüz tutmuştur. Her ne kadar yetişkinlerin “köy seyirlik oyunu” dediğimiz gösterileri köy düğünlerinde sergilenmeye devam etse de bu oyunlar da eski önemini yitirmiş bulunmaktadır. Halk kültürümüzün önemli ögelerinden birisi olan bu yöresel oyunlarımızın unutulmaması oldukça önemlidir. İşte bu yazıda onları size tekrar hatırlatmak amaçlanmıştır.

Çocuk oyunlarını ele alırken her yörede yaygın olan ve tüm ülkece bilinen saklambaç, körebe gibi oyunlara değinmedik.

Şimdi hep beraber yöresel oyunlarımıza bakalım.

Eski çocuk oyunları

Yozgat ve yöresinde oldukça çeşitli çocuk oyunları oynanır. Bunların pek çoğunun başka yörelerde de oynandığı görülmektedir. Bu tabii ki de kentler arası kültür alışverişinin doğal bir sonucudur. Ama yine de bazı yörelerin kendine özgü tipik oyunları bulunmaktadır. Bu yazıda çokça yaygın olan oyunlara değil daha çok yöresel niteliği daha fazla olan oyunlara değinilmiştir.

İstop

İstop, topla oynanan bir oyundur. Genellikle 7-8 veya daha fazla kişiyle oynanır. Oyuncular bir çember oluşturarak dizilirler. Oyunculardan biri sayışmaca yoluyla ebe olarak seçilir. Ebe, topu havaya fırlatarak herhangi bir oyuncunun adını söyler. Adı söylenen oyuncu, topu yere düşmeden yakalamaya çalışır. Bu sırada diğer oyuncular toptan uzaklaşmaya çalışırlar. Oyuncu topu yere düşmeden yakalarsa ‘’İstop!’’ diye bağırır. O anda bütün oyuncular oldukları yerde, oldukları şekilde donarlar. Adı söylenen oyuncu topu tuttuktan sonra oyuncular yeniden çember halinde dizilirler. Bu kez topu yakalayan oyuncu onu havaya fırlatır ve yine oyunculardan birinin adını söyler.

Adı söylenen oyuncu topu yere düşmeden yakalamayı başaramaz ve düştükten sonra yakalarsa yakaladığı noktada İstop! diye bağırır. Bu esnada yine toptan uzaklaşan bütün oyuncular oldukları yerde dururlar. Ebe gözüne kestirdiği bir oyuncuyu topla vurmayı dener. Oyuncu vurulmamak için yerinde sıçrama, eğilme hakkına sahiptir ama yerini değiştiremez. Bu oyuncu isterse topu tutmaya da çalışabilir. Oyuncu topu tutamaz ve vurulursa oyundan çıkar, fakat eğer topu tutmayı başarırsa bu kez ona topu atan oyuncu oyundan çıkar. Topu atan kişi vuramayıp ıskaladığı takdirde de oyun dışı kalır.