Gönülden Gönüle Tespih Sohbetleri, bu hafta tespih ustalarını ağırladı

Yozgat Bozok Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Mehmet Kara’nın hazırlayıp, sunduğu “Gönülden Gönüle Tespih Sohbetleri” programının bu haftaki konukları tespih ustaları oldu. Yozgat Çamlık TV’de canlı olarak yayınlanan programda ülkemizin birbirinden değerleri tespih ustaları atölyelerinden yayına katılarak tespih yapımına dair çok kıymetli bilgileri izleyicilerimiz ile paylaştılar.

SANATIN İCRASININ YAPILDIĞI YERDEN, SANATKÂRLAR İLE KONUŞTUK

Bu hafta ikincisi gerçekleştirilen programın kendileri için ayrı bir heyecan ve mana yükü bakımından ağırlığı olduğunu dile getiren Dr. Mehmet Kara, “İşin mutfağına yani atölyeye gittik, emeğin kıymetli emektarları ile konuşmaya çalıştık, sanata bakış açılarını öğrendik dedi. Taşa estetik katan, madenine ve malzemesine anlam yükleyen hünerli eller ile tespih sevdalılarını bir araya getirmeye çalıştıklarını ifade eden Kara, ustalarımızın hayal dünyasının, madde âleminde ne muhteşem eserlere dönüştüğünün hikâyelerini beraber dinledik” dedi.

İZLEYİCİLERİMİZİN DESTEKLERİ ARTARAK DEVAM EDİYOR

Programın ikinci yayını olmasına rağmen yoğun ilgi görmesinin kendilerini ayrıca memnun ettiğini dile getiren Kara, geçen hafta ‘Uzun soluklu bir program’ olacağı inancında olduğunu ifade ederek, ikinci yayında yanılmadıklarını, tespih sevdalılarının göstermiş olduğu ilgi ve alakanın artarak devam ettiğini görmenin ayrıca mutluluğunu yaşadıklarını kaydetti. Bu hafta gerçekleşen yayının, ülkenin genelinde tespih konusunda farkındalık oluşturma adına daha çok dikkat çektiğini ifade eden Kara, bundan sonra da bu ilgilinin artarak devam edeceğini umduğunu dile getirdi.

Kara, tespih ekspertizliği konusun özellikle etik ve ahlaki ticaretin bir programda ele alınması gerektiğini söyleyerek, Mardin ilimizde yıllarını tespihe adamış Ömer Öztep kardeşimizin uygun bir zaman diliminde programa davet edilerek bu hususta bilgilendirmelerin yapılabileceğini aktardı.

İLK DURAĞIMIZ ŞANLIURFA

Kara’nın hazırlayıp sunduğu programda ilk konuğumuz Şanlıurfalı tespih ustası Mehmet Aziz Atlıoğlu oldu. Harran Üniversitesi dış ticaret bölümü mezunu olana Atlıoğlu, 14 yıldır bu mesleği büyük bir zevk ile icra ettiğini söyledi. Hayatının vazgeçilmezlerinden birisinin tespih yapmak olduğunu ve tornanın başına oturup tespih yapmaya başlayınca büyük bir rahatlık ve huzur hissettiğini söyleyen Atlıoğlu, “Tespih bitince aldığım huzuru kelimeler ile ifade edemem” dedi.

“Tespih yapmak bir aşk onu kullanmak ise hastalıktır, yaparken size öğrettiği sabır bitince de elinizden bırakmama duygusunun ayrı bir yeri vardır” diyen Atlıoğlu, tespih sallama konusunda da Yılmaz’ın sorusuna şu şekilde cevap verdi. Namaz için, namazdan sonra, sabır için ve stres için tespih çekilebilir ve usulüne uygun çekilir ama gençlerden ricam tespihi sallamasınlar. Daha sonra tornasını tanıtan ustamız, tespihte estetik konusunda önemli açıklamalar yaptı. Estetiğin ip yollarından başladığını, habbelerin eşitliği ile devam ettiğini ve imame ile habbe uyumu sayesinde zirve yaptığını söyledi.

Hitamenin, imame tamamlayıcılığının ayrı bir yeri olduğunu dile getiren Atlıoğlu, imamenin üst kısmındaki model ile imzasını attığını ifade etti. Daha sonra Urfa ilindeki tespih kültüründen bahseden ustamız, bu sevdanın babadan evlada geçen bir sevda olduğunu kendisinin de geldiği bu seviyede babasının büyük emekleri olduğunu dile getirdi. Dedesinin tespihini severek başlayan yolculukta, babasının tespih ile dertleşmesini ve tespihin çıkardığı şakırtılar ile ona verdiği cevabın hikâyesini izleyiciler ile paylaşan Atlıoğlu, bundan sonrada severek ve büyük bir heyecan ile bu mesleği sürdüreceğini söyledi.

ŞİMDİKİ DURAĞIMIZ KAHRAMANMARAŞ

Selim Canlı, 1979 Kahramanmaraş doğumlu, evli ve üç çocuk babası 12 yıldır tespih sanatı ile uğraşan bir ustamız. Canlı, tespih yapımı konusunda ilk derslerini Ankara da Yusuf Güney ustadan aldığını ve tespih yapmanın pratik ve püf noktalarını öğrendiğini bildirdi. İlk zamanlarda bulunduğu yerde tespih konusunda kimsenin olmadığını her seferinde Yusuf Usta’dan destek aldığını ve sürekli telefon ile kendisini aradığını söyleyip artık bir şeylerin kendisi tarafından üretilmesine gerektiğine karar verdiğini ve çalışmalarını hızlandırdığını söyledi. Ustamız, bu süreçten sonra kendi ilinde bu işe meraklı diğer kişilere de tespih yapımı konusunda dersler vermeye başladı. Kahramanmaraş ilinde açılan kurslarda eğitmenlik yaparak bu konuya meraklı insanlarında yetişmesine katkı sağladı. Selim Canlı, tespih modelleri konusunda şu bilgileri aktardı. Tespihte birçok model vardır. En çok rağbet gören beyzi model olup bunun yanı sıra yuvarlak, kesme, kapsül ve şalgami modellerde kullanılmaktadır. Şalgami modelin çok yaygın olmadığını özellikle ağaç grubunda kullanıldığını söyleyen ustamız, kapsül modelin genellikle damla kehribar grubunda kullanıldığını ve çekiminin rahat olduğunu, beyzi modelin katalin ve Osmanlı sıkma kehribar grubuna daha çok yakıştığını, ifade etti. Ustamız bir soru üzerine bayan müşterilerinin çok fazla olmadığını, bayanların özellikle tespih malzemelerinden yapılan bileklik ve kolye tarzı ürünleri tercih ettiğini söyledi. Canlı, tespih çekme konusunda da tespih sevdalılarına, severek ve zevk alınarak tespih çekilsin, meşk etmek tespih sevgisidir bu bağlamda tespih sallanmamalıdır deyip hatta tespih sallayanları görünce ellerinden alasım geliyor diye de serzenişte bulundu. Ustamız tespihe imamenin uç kısmında bulunan lale motifi ile imza attığını ve tespih aşkının devam edeceğini bildirerek programa katılmaktan büyük bir zevk aldığını söyledi.

BATMAN TESPİH SEVDALISI BİR ÖĞRETMEN

Rıdvan Akçakoca, 42 yaşında öğretmen ve hobi olarak tespih yapımına başladı. Kendisini usta olarak görmüyor, henüz çırak yetiştirmediğini ve zamanı gelip çırak yetiştirince ve kendisine usta diyerek hitap edilince usta olacağını söyleyen mütevazı bir tespih ustası ve sevdalısı. Çok kıymetli eserlere imza atan ustamız, tespih yapımının matematiği olduğunu bunun yapım sürecine nasıl yansıdığını şu şekilde ifade etti. Elinize aldığınız bir malzemeden evvela yapacağınız hesaplar ile ne ölçüde tespih çıkar bunun için milimetrik ölçümler ve hesaplamalar yapıyorsunuz daha sonra simetri, harelerin dik ve yatay konumları habbelerde nasıl uyumlaştırılacak tabi malzemede fire, bunlar için matematik hesaplar çok önemlidir. Akçakoca daha sonra tespih yapımında kullanılan malzemeleri sınıflandırdı. Ağaç grubu; öd, kuka, narcıl gibi… Doğal ürünler; damla kehribar ve karaelmas dediğimiz Oltu gibi… Hayvansal grup; diş ve boynuz kullanılarak yapılır ama ben bu grubu hiç çalışmadım ve çalışmayı düşünmüyorum tabi ki kendi fikrim ve beni bağlar ve Sentetik grup; Osmanlı sıkma kehribarı, katalin, galalit ve günümüzde kullanılan yeni sıkma ve daha birçok ürün… olduğunu söyleyip kendisinin malzeme ayırt etmediğini ama katalin grubunu daha zevkle çalıştığını söyledi. Ustamız malzemenin eski ve sert oluşunun çalışmada kolaylık sağladığını vurguladı. Daha sonra bir usta olarak sizce tespihe neden saygı duyulmalıdır sorusuna ise şu şekilde cevap verdi. Bu durumun iki nedeni olduğuna inanıyorum evvela dua taneleri namaz ve namaz sonrasında tespihat için kullanılıyor ve her habbesinin içerisinde ustanın alın teri var bence bu iki durum tespihe saygı duyulması için yeter de artar dedi. Kıymetli ustamız program sonunda bir sonraki program için tespih sponsoru olacağını ve kendi imzalı ürününü tespih sever bir arkadaşımıza hediye edeceğini söyledi.

Çamlık Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Tarık Yılmaz ise, programın kendileri içinde beklenenin ötesinde verimli geçtiğini ifade ederek, bundan sonraki süreçte şartlar uygun olursa çekimlerin bizzat sahada yapılabileceğini bildirdi. Kendisinin de tespihe olan merakının her geçen gün daha da arttığını ifade eden Yılmaz, “Özellikle sokak röportajları ile halkımızın tespih konusunda ki görüşlerini de izleyicilerimiz ile buluşturacağız” dedi.

Yılmaz, tespih konusunda insanların çok kolay yanılabileceğini bu işin hilesinin maalesef yapıldığını dile getirerek tespih uzmanlığı konusuna değindi.

PROGRAMIN HEDİYESİ MARDİN’DEN

“Gönülden Gönüle Tespih Sohbetleri” programının gelenek haline getirdiği her programda, sorulan soruya doğru cevap verenler arasından yapılan çekiliş ile hediye edilen tespih için bu hafta, Mardin Tespih Sevdalıları, Bu Aşkı Çeken Bilir, Yusuf Tedik beyefendi sponsorluğumuzu üstlendi. Kendisine göstermiş olduğu nezaket ve kıymetli hediyeleri için ayrıca teşekkür ediyoruz.