MMO Yozgat İl Temsilcisi İhsan Salman: Salgına karşı büyük önem arz ediyor

Makine Mühendisleri Odası Yozgat İl Temsilcisi İhsan Salman, havalandırma sisteminin önemi ve korona virüse etkisi ile ilgili bir açıklama yaptı. Kısa Sürede tüm dünyayı saran korona virüs salgının ülkemizi de çok ciddi bir şekilde etkilediğini anlatan Salman, “Maalesef son günlerde Ülkemizdeki ve Dünyadaki vaka-vefat sayılarının artması ile bütün vatandaşlarımızın devletimizin belirlediği hijyen ve izolasyon kurallarına harfiyen uyması gerektiğini bir kez daha göstermiştir” dedi.

Havalandırma sistemlerinin salgına karşı büyük önem arz ettiğini aktaran Salman, “ Makine Mühendisleri Odası olarak, mesleki alanlarımızdan biri olan havalandırma sistemlerinin sağlıklı bir şekilde kurulması ve çalıştırılması, Koronavirüs (Covid-19) salgının etkilerini azaltabilmek adına ciddi bir önem arz ettiğine dikkat çekmek istiyoruz. Kapalı bir alanda özellikle havalandırma sisteminin zayıf olduğu bir mahalde virüslerin ortama yayılma etkisi çok yüksek olmaktadır” ifadelerine yer verdi.

Salman, havalandırma sistemlerinin önemine vurgu yaptığı açıklamasını şöyle sürdürdü; “Bir kişinin kapalı bir ortamda konuşması, öksürmesi ve hapşırması esnasında ortama binlerce damlacık yayılmaktadır. Bu damlacıkların büyük olanları en yakın yüzeye (zemin, koltuk, masa vs.) yapışmakta, geri kalan küçük damlacıklar ise havada uzun bir zaman asılı kalmaktadır. Eğer ortamda hava sirkülasyonu yoksa küçük damlacıklar hareket etmeyerek havada kalmaya devam edeceklerdir. Özellikle koronavirüsün yayılma yollarında birkaçı irdelemek istersek; Konuşma, öksürme ve hapşırma esnasında ortama dağılan büyük damlacıkların (droplet) yakın temasta doğrudan solunması

Konuşma, öksürük ve hapşırma ile oluşan büyük damlacıkların düşerek yüzeylere yapışması, bu yüzeylere elle temas ve ellerin yüze (ağız, burun, göz) sürülmesi

Konuşma, öksürük ve hapşırma ile oluşan küçük damlacıkların (aerosol) hava hareketleri ve akımlarıyla uzaklara taşınması ve bu havanın solunması şeklinde sıralayabiliriz.

Korona virüsün havada asılı kaldığı ve uzun bir süre hava da etkisini kaybetmediğine dair henüz kesinleşmiş bir bilgi bulunmamaktadır. Fakat bu salgın dönemimde tedbiri elden bırakmamak adına, pencereleri açmak ve hava sirkülasyonunu artırmak korumanın etkili bir yolu olarak görünmektedir. Pencereyi açtığınızda damlacıklar hızlı bir şekilde ortamı terk edeceklerdir. Önemli olan temiz havanın içeri gireceği sirküle olacağı bir hava akımı (cereyan) oluşturmaktır. Bu nedenle evlerimizde yapabilirsek her saatte bir 15 dakika pencerelerimizi açarak ortamı havalandırmamız gerekmektedir. Uluslararası iklimlendirme konusunda söz sahibi dernek ve federasyonlar bu kritik dönemlerde havalandırmanın önemini vurgulayan haberler ve belgeler yayınlamaktadırlar.

Optimum sıcaklığı, nemi ve personelin ve hastaların sağlığını koruyacak özellikte bir hava akımını sağlamalıdır.

⦁ Herhangi bir binanın havalandırma sistemi düzenlenirken havalandırma kanallarının ve fanların büyüklüklerinin ve kanallardaki hava akım hızlarının doğru hesaplanması büyük önem taşır.

⦁ Isıtma-soğutma düzenekleri, gürültüyü azaltıcı düzenekler ve partikül tutucu filtreler havalandırma sistemlerinin diğer önemli bileşenleri uygun şekilde oluşturulmalıdır.

⦁ AVM, İş Merkezleri, Rezidans, Otel, Sinema gibi merkezi klima sistemi kullanılan binalarda, ısı ekonomisi açısından karışım havası(Egzoz havası ile taze havayı karıştırarak sisteme gönderen) kullanılmaktadır. Bulaşıcı ve salgın hastalık vb. riskler nedeniyle bu tür konfor klima ve havalandırma sistemlerinde %100 taze havayla çalışacak şekilde uygulama yapılmalıdır.

⦁ Klima santralının iç temizliği güvenlik tedbirleri alınarak yapılmalı, daha sonra alkol veya başka dezenfektanlar ile dezenfekte edilmelidir.

⦁ Hastane ve sağlık tesislerinde ise; bulaşıcı ve salgın hastalık durumunda hava sirkülasyonu boyunca, hava içindeki gaz kontaminasyonu (*9) giderek artacaktır.

Havanın temizlenebilmesi için sadece filtrasyon yeterli olmayabilir. Sistemin ozon ya da UV(UV ışınları canlı mikro organizmaları öldürür, ancak bu mikro organizmaların protein yapıları hava içinde kalır. Bunlar HEPA filtrelerde tutulur. HEPA filtreler, canlı olsun olmasın bütün partikülleri tutar) ile desteklenmesi de düşünülmelidir.

içindekilerin sağlığını korumak ve konforunu sağlamak amacıyla gerekli havanın tamamı % 100 taze hava alınarak sağlanmalıdır. Bilindiği üzere santrallarda geri kazanımlı sistemler varsa belli oranlarda dönüş havası kullanılmaktadır. HEPA filtreli sistemlerde enerji tasarrufu amacıyla bir miktar dönüş havası kullanılabilir.

Filtreler :

Bulaşıcı hastalıkların önlenebilmesi için gerekli ek özellikler nedeniyle, hastane ventilasyon sistemlerinde filtrasyon önem kazanır. Uygun filtrasyon teknolojisi kullanılarak, bulaşma kontrolü açısından gerekli görülen yerlere partikülden arındırılmış hava vermek mümkündür.

Korona Virüsünün hızlı yayıldığını dikkate alarak özellikle iklimlendirme ve havalandırma tesisatıyla ilgili önlemlerin yaşamsal öneme sahip olduğunu belirtmek isteriz. Hastaneler, oteller, alışveriş merkezleri, okullar, iş merkezleri, büyük ofisler, uçaklar, trenler gibi genel ve büyük hacimli mahallerin iklimlendirme ve havalandırma tesisatlarında uygun düzenlemeler ve ayrıca bunların bakım ve periyodik muayeneleri tekniğine uygun olarak yapılmalıdır. Virüs yayılmasına karşı havalandırma sisteminde ve binada alınabilecek önlemler:

Havalandırma sistemi başlatılmasını birkaç saat öne ve kapatılmasını birkaç saat ileriye alınmalıdır. En iyi çözüm kriz döneminde sistemi 24/7 çalıştırılmasıdır.

Taze hava miktarını mümkün olduğu kadar artırılması gerekmektedir.

Mümkünse havalandırma cihazları %100 dış hava ile çalıştırılmalıdır.

İhtiyaç kontrollü havalandırmayı (demand Controlled Ventilation) devreden çıkarılmalıdır.

Ayrı havalandırma sistemi olan Fan-coil, VRV gibi (tam sulu veya DX) klima sistemlerinde fan hızını artırarak mümkünse havalandırma miktarını artırılmalıdır.

Tuvalet egzozlarını 24/7 çalıştırılmalı, çevreye göre tuvaletlerde sürekli düşük basınç oluşturulmalıdır.

Besleme ve egzoz havasını %100 ayıran (serpantinli veya levhalı) sabit tip eşanjörlü ısı geri kazanım sistemleri kullanılmaya devam edebilir.

Özet olarak, doğal havalandırmanın yapılamadığı veya yetersiz kaldığı binalarda havalandırma tesisatı sisteminin virüs yayılımını engelleyebilmesi adına çok önem arz ettiği açıkça ortadadır.

Tüm havalandırma sistemlerinin bakımı ve idamesi, enfeksiyon kontrolü açısından büyük önem taşımaktadır. Uygun izleme ve bakımı yapılmayan havalandırma sisteminde aksaklıklar meydana gelir. Gerekli periyodik bakım yapılmadığı takdirde havalandırma sistemleri patojen mikroorganizmalar için bir rezervuar haline gelebilir. Hastaneler, oteller, alışveriş merkezleri, okullar, iş merkezleri, büyük ofisler, uçaklar, trenler gibi genel ve büyük hacimli yapıların içinde oluşturulan her tür özel havalandırma sisteminin bakımı teknik ekip tarafından düzenli olarak yapılmalı, filtreler değiştirilmeli, sıcaklık, nem ve akım kontrolü yapılmalıdır.

Havalandırma tesisatında alınan tedbirlerle korona virüsün yayılma hızını düşürebilir hatta durdurabiliriz. En kısa sürede bugünleri atlatıp huzurlu sağlıklı günlere ulaşmak ümidiyle.”