Türk Mimari Tarzının Anadolu’daki Önemli Örneklerinden Biri ‘’Yozgat Çapanoğlu (Büyük) Camii’’

Türk Mimarisinin önemli örneklerinden biri olan Yozgat Çapanoğlu Büyük Cami şehrin her yerinden görülebilen, ince minaresi, yüksek kasnaklı kubbesi ve köşe kuleleri ile Yozgat’ın sembol yapılarından biridir. Bizde Çamlık Medya ekibi olarak bu eseri Yozgatlı vatandaşa sorarak Cami hakkında bilgilerini sorduk. İşte aldığımız yanıtlar;

Hayri Arslan: Çapanoğlu’nun yaptırdığını biliyoruz zamanında. Tarihini bilmiyorum ama tam olarak.

Ali Osman Şener: Deyimlere göre Çapanoğulları tarafından yapılan bir cami. Camiden daha önce hamamı yapmışlar. Çalışan insanlar temiz iş yapsınlar diye. Ön tarafında tam tarihi yazıyor. Baya eski tarihi bir camidir. Neredeyse 300 400 yıllık bir camidir.

Mahmut Uslu: Çapanoğullarından kalma bir camidir. Kapısında yazıyor bilgisi mevcut 1779 yılında yapılmış bir camidir.

Bahri Koçaker: Çapanoğulları tarafından yapılan bir cami burası. Güzel bir cami devamlı gelip namazımızı kılıyoruz. 1770’li yıllarda yapılmış bir camidir. Hemen hemen bir asra yakın.

Murat Şimşek: Çapanoğlu döneminde yapılmış bir camidir. Çapanoğlunun yakınlarının mezarları buradadır. Bu camiyi yaparken işçiler banyo sıkıntısı yaşandığı için aşağıya bir de Çapanoğlu hamamı yaptırıyor. Eskidir tam olarak ne zaman olduğunu bilmiyoruz

Cuma Canseven: Yüzyılların camisidir. Tam olarak ne zaman yapıldığını da bilmiyorum.

Halil Şengül: Mustafa Bey var o yaptırdı. Bir de kardeşi var onun yaptıran. Caminin içinde büyük bir levha var orada da caminin geçmişi hep anlatılır. 1718 yılında yaptırıldı diye biliyorum.

Ertuğrul Kapusuzoğlu: Çapanoğulları tarafından yapıldı. Mustafa ve kardeşi Süleyman Bey tarafından yapıldı. Ön camiyi Mustafa Bey yaptırdı. Arka camiyi de kardeşi Süleyman Bey yaptırdı. İstanbul’daki camiler ile eş değerde bir zarafette bir camidir. 1776 yılı civarında yapılmış olması lazım.

Çapanoğlu Büyük Cami

Çapanoğlu (Büyük) Camii Osmanlı İmparatorluğu döneminde Avrupa etkisinde ortaya çıkan Türk mimari tarzının Anadolu’daki önemli örneklerinden biridir. Yozgat İstanbulluoğlu mahallesinde olan yapı iki ayrı tarihte inşa edilen iç ve dış cami bölümlerinden oluşmaktadır. İç cami, Çapanoğlu Ahmet Paşa’nın büyük oğlu Mustafa Bey tarafından 1779 yılında; dış cami ise kardeşi Süleyman bey tarafından 1795 yılında yaptırılmıştır. Şehrin her yerinden görülebilen cami, ince minaresi, yüksek kasnaklı kubbesi ve köşe kuleleri ile Yozgat’ın sembol yapılarından biridir.

Cami, ardı ardına sıralanan mekânlarıyla dikkat çekmektedir. İç cami, 1779 yılında, tek kubbeli, üç bölmeli ve iki katlı mahfil, dışarıda da üç bölmeli revak biçiminde yapılmıştır. 1794 yılında bu kısmın önüne, yine üç bölmeli, geniş bir mekân olan “dış cami” eklenmiştir. Fakat ek mekânın büyüklüğü, buranın ikinci bir harem gibi görünmesini sağlamıştır. Dış caminin de önüne daha sonra küçük bir giriş revakı ilave edilmiştir.
Caminin dört tarafı avlu duvarıyla çevrilidir. Avlunun doğu ve batı tarafında bulunan kemerli abidevi kapılara, 1964 yılında, kuzey tarafından üçüncü bir kapı açılmıştır.

Camide yoğun olarak kalem işi süslemeler görülmektedir. İç ve dış caminin harim duvarları, üst duvarları, kemer kavsi ve karınlarında mermer taklidi boyamalar yer almaktadır. Dış caminin ana kubbe içinde ve iç cami kubbesi ve pandantiflerinde kıvrık dallar, yapraklar, çiçek ve meyve tasvirleriyle yapılan süslemeler dikkat çekicidir. Dış camiden asıl harime girişteki yapının ilk taç kapısı, zengin ve görkemli bir kompozisyon oluşturmuştur. Akantus yaprakları, C ve S kıvrımları, deniz kabuğu motifleri mihrap çevresini taçlandırmaktadır. Minber ise renkli damarlı mermerlerden, barok motiflerinin de yer aldığı çeşitli şekillerle bir mücevher gibi süslenmiştir. Rabia Sultan Büyüker