Ukrayna İşgalinin ardından 1 yıl geçti.

Rusya’nın 24 Şubat 2022’de "askeri operasyon" adı altında Ukrayna’ya yönelik başlattığı savaş, 1 yılı geride bıraktı.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’nın üzerinden 1 yıl geçti. Rus kuvvetlerinin geçtiğimiz yıl Ukrayna sınırına yığınak yapmasıyla savaşın ilk sinyalleri verilmişti. Uydu görüntüleri, yıl sonuna kadar tanklar ve askeri teçhizatla birlikte 100 bin Rus askerinin sınırda toplandığını gösterdi. Moskova yönetimi, 21 Şubat 2022’de Ukrayna’nın doğusundaki iki Rus yanlısı ayrılıkçı bölge olan Luhansk ve Donetsk’i “bağımsız devletler” olarak tanıdı ve bölgeye “barışı koruma operasyonları” kapsamında asker gönderdi. 24 Şubat 2022’de ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in emriyle “askeri operasyon” adı altında Ukrayna’ya yönelik saldırılar başladı.

SAVAŞIN İLK GÜNÜ

Rus kara kuvvetleri Ukrayna’ya karşı 4 ana cepheden saldırıya geçti. Kuzeydeki Belarus sınırından ve Rusya’nın kuzeydoğusundan başkent Kiev’e doğru hareket eden Rus kuvvetleri, Donbass bölgesinden Harkov’a, güney cephede Kırım’dan Odessa’ya, kuzeyde Zaporijya’ya, doğuda ise Mariupol’e doğru rota çevirdi. Rus topçuları ve füzelerinin Ukrayna genelinde hedef aldığı çok sayıda noktadan patlama sesleri yükseldi. Kiev sıkıyönetim ilan ederken, Ukrayna’nın kendisini savunacağını duyurdu.

İLK GÜNDE 100 BİN KİŞİ ÜLKEYİ TERK ETTİ

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye başlamasının ardından binlerce Ukraynalı evsiz kaldı. Birleşmiş Milletler (BM) Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) verilerine göre, saldırının başladığı ilk 24 saatte en az 100 bin kişi evlerini terk etti. Ülkesinden kaçmak zorunda kalan çoğunluğunu kadınların, çocukların ve yaşlıların oluşturduğu binlerce Ukraynalı, Polonya-Ukrayna sınırında araç kuyruğu oluşturdu.

MARİUPOL KUŞATMASI

Mariupol, başlangıçta Rusya’nın şiddetli saldırılarına maruz kalırken, aynı zamanda Ukrayna’nın kararlılığının da anlaşıldığı nokta oldu. Liman şehri, Mart ayında Rus kuvvetleri tarafından kuşatıldı. Aralıksız bombardımanın ortasında sivillerin tahliyesi için insani koridorlar oluşturulmasına yönelik başlatılan birçok girişim başarısızlıkla sonuçlandı. Şehir, 9 Mart’ta bir doğum hastanesinin vurulmasıyla ve 16 Mart’ta bin 300’den fazla sivilin sığındığı tiyatro binasına gerçekleştirilen hava saldırısıyla dünya gündeminde uzun süre yerini korurken, savaşın en yoğun çatışmalarından birine sahne oldu.

BUCHA’DA ORTAYA ÇIKAN TOPLU MEZARLAR

Bucha, Rusya’nın başkent Kiev’e doğru ilerlediği stratejik bir konum oldu. Rusya’nın kısa bir süre sonra Bucha’dan çekilmesiyle bölgeye geri dönen halk, korkunç manzarayla karşılaştı. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) araştırmacılarının da savaş suçları iddialarının ardından Bucha’ya gelmesiyle, tüm dünya buradaki katliamı öğrendi. Ekip, işkenceler, infazlar ve tümü savaş suçlarına işaret eden kapsamlı kanıtlar topladı. Bucha’da bulunan yüzlerce toplu mezar, savaşın gerçek yüzünü bir kez daha gözler önüne serdi.

GIDA KRİZİNE ÇÖZÜM: "TAHIL KORİDORU ANLAŞMASI"

Savaş nedeniyle dünyadaki birçok ülkeye ve özellikle Afrika kıtasına sağlanan tahıl miktarında önemli düşüş yaşanmasının ardından aralarında Türkiye’nin de bulunduğu birçok ülke harekete geçti. Türkiye’nin arabuluculuğunda İstanbul’da Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden ihracatına ilişkin 22 Temmuz’da "Tahıl Koridoru Anlaşması" imzalandı. Moskova yönetimi, anlaşma dahilinde olmasına rağmen kendi gıda ürünlerini ve gübresini ihraç edemediğini belirtti. Rusya Dışişleri Bakanlığı 17 Kasım’da yaptığı açıklamada, 18 Kasım’da sona ermesi planlanan anlaşmanın, taraflardan herhangi birinin itirazda bulunmadığı gerekçesiyle 120 gün süreyle uzatıldığını duyurdu.

RUSYA’DA SEFERBERLİK İLAN EDİLDİ

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rus ordusunun Ukrayna’daki askeri operasyonlarına destek amacıyla 21 Eylül’de kısmi seferberlik ilan edildiğini duyurdu. Putin’in açıklamalarının ardından Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu da Rus devlet televizyonu üzerinden kısmi seferberlik şartlarıyla ilgili kamuoyunu bilgilendirdi. Rus ordusuna 300 bin yedek askerin çağırılacağını söyleyen Şoygu, "Büyük bir seferberlik kaynağımız var. Yani orduya hizmet etmiş, savaş tecrübesi edinmiş ve askeri uzman sayısı neredeyse 25 milyona ulaşıyor. Kısmi seferberlik sırasında 300 bin yedek asker Rus ordusuna çağırılacak. Bunlar ordu hakkında hiçbir şey duymamış insanlar değiller. Bunlar, önce askerliğini yapmış olanlar, ikincisi askerlik ihtisas sahibi olanlar ve askerlik tecrübesi olanlar. Seferberlikle askere çağırılanlar cepheye gönderilmeyecek, şu anda sadece askerlik görevini sürdürenler harekat bölgelerine gönderiliyor. Yedek askerler ve askeri öğrenciler silah altına alınmayacak" şeklinde konuştu.

SAVAŞTA VERİLEN KAYIPLAR

Rusya Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, savaşın başlangıcından bu yana Ukrayna’ya ait 387 uçak, 210 helikopter, 3 bin 222 insansız hava aracı (İHA), 405 hava savunma sistemi, 7 bin 994 tank ve diğer zırhlı savaş aracı, çok namlulu roketatar (MLRS) ile donatılmış bin 38 savaş aracı, 4 bin 189 havan topu ve topçu silahı ve 8 bin 501 özel askeri araç imha edildiği belirtildi. Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu son olarak Eylül 2022’de yaptığı açıklamada, 61 bin 207 Ukraynalı askerin öldürüldüğünü duyurdu.

146 BİN 820 RUS ASKERİNİN SAVAŞTA HAYATINI KAYBETTİĞİNİ

Ukrayna Savunma Bakanlığı’ndan Rus ordusunun kayıplarına ilişkin yapılan açıklamada, 3 bin 393 tank, 6 bin 600 zırhlı savaş aracı, 2 bin 363 topçu sistemi, 474 çok namlulu roketatar sistemi, 299 uçak, 287 helikopter, 5 bin 224 yakıt tankı, 18 savaş gemisi ve botu, 2 bin 33 insansız hava aracı (İHA) ve 229 özel ekipmanın imha edildiği aktarıldı. Bakanlık ayrıca, 146 bin 820 Rus askerinin savaşta hayatını kaybettiğini duyurdu. BM İnsan Hakları Ofisi (OHCHR), savaşın başladığı ilk günden bu yana en az 8 bin sivilin hayatını kaybettiğini, yaklaşık 13 bin 300 sivilin de yaralandığını açıkladı.