Yozgatlı celeplerin zorlu yaşamı

KOYUN KOYUNA NÖBET

Türkiye'nin her yerinde olduğu gibi Bursa'da da kurulan kurban pazarlarında ilginç görüntüler yaşandı. Ürünlerini satmak için yüzlerce kilometre uzaktan gelen celepler, hayvan pazarında yatıp kalkıyor. Celepler bir dakika bile gözlerini ayırmadıkları hayvanlarıyla koyun koyuna yatıyor.

Bursa'nın dört bir yanına kurulan hayvan pazarlarında farklı kurbanlıklar kadar sahiplerinin yaptığı uygulamalar da dikkat çekiyor. Muş, Erzurum, Kars, Yozgat, Van gibi doğu vilayetlerinde besicilik yapan hayvancılar, elleriyle besledikleri kurbanlıkları satmak için çaba sarf ediyor. Uzun süre emek sarf ettikleri hayvanları satışa koyan besiciler, geceleri ise çalınma riskine karşı ilginç yöntemlere başvuruyor. Kimi kurbanlıklarının bulunduğu kapının önüne attığı yatağa yatarken, kimi ise hayvanların yanı başına kurduğu yatak ile uykusunda bile yalnız bırakmıyor.
Kurban bayramına sayılı günler kala, bekledikleri hareketin yaşanmadığını dile getiren hayvan sahipleri, "Sabaha kadar arkadaşlarla semaver başında bekleyerek hayvanlarımıza göz kulak oluyoruz. Koyunlarını bırakmak istemeyen arkadaşlar da koyunlarıyla birlikte yatıyor. Biz tabi onlara da göz kulak oluyoruz. Zor oluyor. Sabaha kadar biz ayakta duracağız. Daha sonra gece uyuyanlar nöbeti devralacak. Başka bir sıkıntımız yok, şükürler olsun. Tek amacımız istediğimiz rakamlara hayvanlarımızı satıp memlekete dönmek" dediler.
Ahırların başında battaniyeye sarılıp samanların üzerinde yatan celepler, gecenin sessizliğinde arkadaşları tarafından yükselen türkülerle mest oluyor.

KOYUN KOYUNA UYKU

Yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde Adana’da celepler, küçükbaş hayvanları çalınmasın diye nöbet tutup koyun koyuna yatıyorlar. Kimi satıcı cep telefonuyla eşiyle görüşerek uykusunu kaçırırken, kimi de yemek yiyip oyun oynayıp vakit geçiriyor.
Kentin Seyhan ilçesine bağlı Yeşilyurt Mahallesi’nde kurulan kurban pazarı, Türkiye’nin birçok yerinden satıcıyı bu bölgeye getirtti. Erzurum, Kars, Yozgat, Diyarbakır ve Van gibi illerde bir yıl boyunca kurbanlık yetiştiren hayvancılar, Kurban Bayramı’na bir hafta kala tamamen pazarı doldurup yerlerini aldı.
Bir yıl boyunca büyüttükleri hayvanları satmak için pazara gelen hayvancılar, hayvanların başından ayrılamadan bayramın ilk gününe kadar nöbet tutuyorlar. Hayvanları için yaptıkları bölmelerde kurbanlıklarla birlikte uyuyan celepler ahırlarda yemek yiyor ve dinleniyorlar. Ahırlarda yatan celepler piknik tüplerinde yemek ve çaylarını yaparak karınlarını doyuruyorlar.

“Koyunlarımızın çalınmaması için buradayız”
Yozgat’tan 400 koyun getiren Hasan Tetik, “Hayvanların tanesi bin 500 liradan aşağı değil. Mecburen burada yatıp kalkıyoruz. Çalınmaması için buradayız. Bunun da hepsi bizim değil tabi ki. Borç çoğu onlar da ödenecek. Biz başında duruyoruz. Kurban Bayramı’nın sonuna kadar yani hepsini satana kadar buradayız. Yaklaşık 10 gündür buradayız. Toplamda 15-16 gün burada kalmış olacağız” diye konuştu.

“Bir malımız bile çalınsa canımız yanar”
Şanlıurfa’dan 150 koyun getiren Mehmet Tekin isimli celep ise koyunları satıp borçlarını ödemek istediklerini belirterek, “Bayrama kadar burada yatacağız. Burada nöbetimizi bekliyoruz. Amacımız bir koyunumuz bile çalınmasın. Emek bunların hepsi. Bir malımız bile çalınsa canımız yanar. Koyun başına kazancımız belki 100 veya 150 liradır. O da gitmesin elimizden. Şüphelendiğimiz kişiler oldu ama malımıza girmediği için bir şey diyemedik” ifadelerini kullandı.

“Uyumamak için telefonla konuşuyorum”
350 koyunu olan ve uykusu geldiği için telefondan eşiyle konuşarak uykusunu kaçıran Ömer Tetik de 100 koyunu sattığını söyleyerek, “Uyumamak için telefonla konuşuyorum. 2’şer saat arayla arkadaşlarla nöbet tutuyoruz. Sattığımız ve satacağımız malların nöbetini tutuyoruz çünkü onlar bizim emanetimizdir. Uykum kaçsın diye şu an eşimle konuşuyorum, arkadaşlarla sohbet ediyoruz. Sabah da aynı şekilde erkenden kalkıp hayvanlarımızı yemliyoruz. Günümüz böyle geçiyor” dedi.