Yozgat'ın Meşhur Tatlısı Sanılıyor Ama Gerçek Çok Farklı!

Araştırmacı-yazar Hakkı Yurtlu, iki köyün isminin yüzyıllar öncesine uzanan Türkmen geçmişinden geldiğini belirterek, dikkat çeken tarihi bilgileri paylaştı.

Yozgat'ın yer adları üzerine yaptığı araştırmalarla tanınan araştırmacı-yazar Hakkı Yurtlu, kentin tarihine ışık tutan bir çalışmasını daha kamuoyuyla paylaştı. Yurtlu, Akdağmadeni ilçesine bağlı Karahisartatlısı ile Sorgun ilçesine bağlı Sorguntatlısı köylerinin isimlerinin, ilk bakışta bu yerlerin meşhur bir tatlısı olduğu izlenimini verdiğini ancak bunun doğru olmadığını söyledi.

Yurtlu'ya göre, iki köyün adı gastronomiden değil, Yozgat'ın yüzyıllar öncesine uzanan Türkmen geçmişinden geliyor.

Köy isimlerinin kökeni Tatlu Oymağı'na dayanıyor

Araştırmacı Hakkı Yurtlu, bugün de aynı isimlerle varlığını sürdüren Karahisartatlısı ve Sorguntatlısı köylerinin adını, Bozok Türkmenleri içerisinde yer alan Tatlu Oymağı'ndan aldığını ifade etti.

Eski Türkçede "tatlu" kelimesinin "hoşa giden, sevimli, uysal ve hürmetkâr" anlamlarına geldiğini belirten Yurtlu, zamanla bu ifadenin bir Türkmen beyinin etrafında oluşan oymak için kullanılmaya başlandığını kaydetti.

Yüzyıllar boyunca Bozok coğrafyasında yaşadılar

Yurtlu'nun aktardığı bilgilere göre Tatlu Oymağı, 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Tokat, Sivas ve Yozgat hattında konar-göçer yaşam süren Türkmen toplulukları arasında yer aldı.

Özellikle Zile Yörükleri ile Bağırganlı topluluğuna mensup ailelerin Yozgat yöresine yerleşmesiyle birlikte Tat, Tatlu, Karahisartatlısı ve Sorguntatlısı isimleri yerleşim yerlerine verilmeye başlandı.

İsim karışıklığını önlemek için kazaların adı eklendi

Bozok Sancağı sınırları içerisinde aynı adı taşıyan birden fazla yerleşim bulunması nedeniyle zaman içerisinde isimlerin başına bağlı oldukları kazaların adları eklendi.

Bu uygulamayla Karahisar-ı Behramşah Kazası sınırlarında bulunan yerleşim Karahisartatlısı, Sorgun Kazası'ndaki yerleşim ise Sorguntatlısı adını aldı.

Böylece hem yerleşim yerleri birbirinden ayrıldı hem de tarihi isimler korunmuş oldu.

Üçüncü Tatlu köyü artık sadece bir mevkii adı

Araştırmada dikkat çeken bir başka bilgi ise üçüncü Tatlu yerleşimiyle ilgili oldu.

Yurtlu, Tat veya Tatlu adıyla bilinen üçüncü köyün bugünkü Akdağmadeni ilçesine bağlı Yukarı Çulhalı Köyü yakınlarında bulunduğunu, ancak 1900'lü yılların başında köyün lağvedildiğini ve tüzel kişiliğinin kaldırıldığını belirtti.

Günümüzde bu yerleşim yalnızca bir mevkii adı olarak anılıyor.

Yozgat'ın tarihi hafızasını yaşatan isimler

Araştırmacı Hakkı Yurtlu, Karahisartatlısı ve Sorguntatlısı köylerinin isimlerinin sanıldığı gibi herhangi bir tatlı çeşidinden değil, Bozok Türkmenlerinin önemli kollarından biri olan Tatlu Oymağı'ndan geldiğini vurguladı.

Yurtlu'ya göre bu iki köy, yalnızca birer yerleşim yeri değil; Yozgat'ın tarihini, kültürünü ve Türkmen kimliğini günümüze taşıyan önemli toponimik miraslar arasında yer alıyor. İsimleriyle merak uyandıran bu köyler, aslında yüzyıllar öncesinden gelen bir Türkmen geleneğinin izlerini yaşatmaya devam ediyor.