Sehiv; yanılmak, unutmak veya bilmeyerek bir şeyi terk etmek anlamına gelir. Namazda bir rüknün geciktirilmesi, bir vacibin terk edilmesi ya da yerinin değiştirilmesi durumunda, namazın sonunda yapılan iki secdeye sehiv secdesi denir.
Sehiv Ne Demektir?
Hanefî mezhebine göre sehiv secdesi vaciptir. Diğer mezheplerde ise sünnet olarak değerlendirilir.
Sehiv Secdesi Nasıl Yapılır?
Sehiv secdesinin yapılışı Hanefî mezhebine göre şu şekildedir:
Namazın son oturuşunda yalnızca Tahiyyât okunur.
İki tarafa selam verilir (bazı görüşlere göre yalnız sağ tarafa).
“Allahu ekber” denilerek secdeye gidilir.
Secdede üç defa “Sübhâne Rabbiye’l-a‘lâ” denir.
“Allahu ekber” denilerek oturulur.
Tekrar “Allahu ekber” denilerek ikinci secde yapılır.
Yine üç defa “Sübhâne Rabbiye’l-a‘lâ” denir.
Oturulur, Tahiyyât, Salli-Bârik ve Rabbena duaları okunur.
İki tarafa selam verilerek namaz tamamlanır.
Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre sehiv secdesi selamdan önce yapılır. Mâlikî mezhebinde ise eksiklikte selamdan önce, fazlalıkta selamdan sonra yapılır.
Sehiv Secdesi Hangi Durumlarda Yapılır?
Sehiv secdesi genel olarak şu durumlarda gerekir:
1- Vacibin Terk Edilmesi
İlk oturuşta Tahiyyât’ı okumamak
Fâtiha’dan sonra sure eklememek
Vitir namazında kunutu terk etmek
Bayram tekbirlerini terk etmek
2- Vacibin Yerinin Değiştirilmesi
Gizli okunacak yerde açık okumak
Açık okunacak yerde gizli okumak
3- Namaza Fazlalık Eklemek
Aynı rekâtta iki rükû yapmak
Üç secde yapmak
4- Rekât Sayısında Şüphe
Namazda üç mü dört mü kıldığını hatırlayamayan kişi, kesin bildiği en az rekâtı esas alır ve namaz sonunda sehiv secdesi yapar.
Sehiv Secdesi Namazı Kurtarır mı?
Sehiv secdesi, namazdaki vacip eksikliğini telafi eder. Ancak bir farzın tamamen terk edilmesi durumunda namaz geçerli olmaz. Örneğin bir rükû hiç yapılmamışsa sehiv secdesi yeterli olmaz; namazın yeniden kılınması gerekir.
İmam ve Cemaat İçin Hüküm
İmam yanılırsa hem kendisi hem cemaat için sehiv secdesi gerekir.
Cemaat tek başına yanılırsa ayrıca sehiv secdesi yapmaz.
İmam sehiv secdesi yaparsa cemaat de ona uyar.
Sehiv Secdesinin Dayanağı
Sehiv secdesi, Hz. Peygamber’in uygulamalarına dayanmaktadır. Sahih hadislerde, Resûlullah’ın namazda eksiklik veya fazlalık durumunda iki secde yaptığı rivayet edilmiştir. Bu uygulama, namazdaki eksikliğin telafisi olarak kabul edilmiştir.
Sehiv secdesi, namazda meydana gelen unutma ve yanılmaların telafisi için yapılan önemli bir ibadettir. Vaciplerin terk edilmesi, yerinin değiştirilmesi veya namaza fazlalık eklenmesi durumunda yapılır. Ancak farz bir rüknün tamamen terk edilmesi halinde namazın yeniden kılınması gerekir.
Namazda hata yapıldığında paniğe kapılmadan, sehiv secdesinin hükümlerini bilerek hareket etmek ibadetin sıhhati açısından büyük önem taşır.