Nida Tüfekçi, 1 Mart 1929 tarihinde Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesinde dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Akdağmadeni, Yozgat ve Boğazlıyan’da tamamladı. 1950 yılında Ankara Maliye Okulu’ndan mezun oldu ve yaklaşık üç yıl maliyeci olarak görev yaptı. Ancak müziğe olan ilgisi ağır basınca kariyerini tamamen sanat alanına yönlendirdi.
1953 yılında açılan sınavı kazanarak Ankara Radyosu’na girmesi, hayatındaki en önemli dönüm noktası oldu.
“Yurttan Sesler” ve TRT Yılları
Nida Tüfekçi, Ankara Radyosu’nda Muzaffer Sarısözen ile birlikte Yurttan Sesler Topluluğunda çalışmaya başladı. Bu süreç, Türk halk müziğinin kurumsallaşması açısından kritik bir dönem olarak kabul edilir.
Sanat hayatındaki önemli görevleri:
-
Yenimahalle Musiki Cemiyeti’nde eğitmenlik
-
1959’da İstanbul Radyosu’na geçiş
-
1962’de Neriman Tüfekçi ile Yurttan Sesler Kadınlar Topluluğu’nun kurulması
-
TRT Müzik Dairesi Başkan Yardımcılığı
-
TRT Denetleme ve Repertuar Kurulu Başkanlığı
1971–1976 yılları arasında Erzurum Radyosu’nda eğitmen ve denetçi olarak görev yaptı.
Türk Halk Müziğine Büyük Katkı
Nida Tüfekçi’nin en önemli katkılarından biri, Anadolu’nun farklı bölgelerinden derlediği türküler oldu. Yaklaşık 1000 türkü notaya alınarak arşivlere kazandırıldı.
Hazırladığı radyo programları:
-
Ozanlar ve Bölge Sanatçıları
-
Oyunlarımız Türkülerimiz
-
Türkülerin Dili
-
Halk Ozanları Geçiyor
Bu programlar sayesinde Türk halk müziği geniş kitlelere ulaştı.
Akademik Çalışmalar ve Ödüller
1976 yılında TRT’den ayrılan Tüfekçi, Devlet Konservatuvarı Türk Musikisi Bölümü kurucuları arasında yer aldı ve uzun yıllar öğretim üyeliği yaptı. Birçok sanatçının yetişmesine katkı sağladı.
Aldığı önemli ödüller:
-
1985 İhsan Hınçer Türk Folkloruna Hizmet Ödülü
-
1991 Devlet Sanatçısı unvanı
Ayrıca UNESCO’nun Dünya Müziği Tarihi kitabının “Türk Halk Müziği” bölümünü kaleme aldı.
Vefatı ve Mirası
Nida Tüfekçi, 18 Eylül 1993 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti. Türk halk müziği alanında bıraktığı eserler ve yetiştirdiği sanatçılar sayesinde kültür dünyasında kalıcı bir miras bıraktı.
Bugün Nida Tüfekçi, Türk halk müziğinin kurumsallaşmasına en büyük katkıyı sunan isimlerden biri olarak anılıyor.