Sosyal Güvenlik Kurumu, Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında yaptığı açıklamada kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem de işverenler açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu bildirdi. Kurum, sigortasız çalışanların yalnızca emeklilik hakkını değil, birçok temel sosyal güvenceden de mahrum kaldığını vurguladı.
Açıklamada, kayıt dışı çalışmanın uzun vadede emeklilik sürecini doğrudan etkileyebileceği ve bazı durumlarda hak kaybına yol açabileceği ifade edildi.
Kayıt dışı çalışanlar hangi hakları kaybediyor?
SGK tarafından yapılan bilgilendirmeye göre sigortasız çalışan kişiler birçok önemli haktan yararlanamıyor. Bu haklar arasında:
- Emeklilik hakkı
- İş göremezlik ve malullük aylığı
- Ölüm aylığı (hak sahipleri için)
- İşsizlik maaşı
- Sağlık hizmetlerinden yararlanma
- İş kazası ve meslek hastalığı tazminatları
- Kıdem ve ihbar tazminatı
- Yıllık izin ve diğer işçi hakları
yer alıyor.
Emeklilik hakkı neden risk altına giriyor?
Kayıt dışı çalışanların sigorta primleri yatırılmadığı için emeklilik için gerekli prim gün sayısı tamamlanamıyor. Bu durum, emeklilik sürecinin uzamasına veya hak kaybına yol açabiliyor.
Uzmanlar, uzun süre sigortasız çalışan kişilerin ilerleyen yıllarda emeklilik planlarını yeniden yapmak zorunda kaldığını belirtiyor.
Sigorta durumu nasıl kontrol edilir?
Vatandaşlar sigorta durumlarını kolaylıkla sorgulayabiliyor. Bunun için:
- e-Devlet sistemi
- ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi
- SGK il müdürlükleri ve sosyal güvenlik merkezleri
üzerinden bilgi alınabiliyor.
Kayıt dışı çalışma nasıl şikayet edilir?
Sigortasız çalıştırıldığını düşünen vatandaşlar, çeşitli kanallar üzerinden şikâyette bulunabiliyor. Bu kapsamda:
- ALO 170 hattı
- SGK birimleri
- CİMER
aracılığıyla başvuru yapılabiliyor.
Denetimler devam ediyor mu?
SGK, kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında denetimlerin aralıksız sürdüğünü açıkladı. Kurum, saha kontrolleri ve ihbarlar doğrultusunda çok sayıda usulsüzlüğün tespit edildiğini ve gerekli işlemlerin uygulandığını bildirdi.
Uzmanlar, çalışanların hak kaybı yaşamamak için sigortalı olarak çalıştıklarından emin olmaları gerektiğini vurgularken, işverenlerin de yasal yükümlülüklerini yerine getirmesinin önemine dikkat çekiyor.
