27 Mayıs: Sizi Buraya Getiren Kuvvet Böyle İstiyor...

Yassıada Mahkemesi’nin Sembol Sözü: "Sizi Buraya Tıkan Kuvvet Böyle İstiyor"

27 Mayıs 1960 darbesi sonrası oluşturulan Yassıada Mahkemeleri, adalet ve hukuk açısından tartışmalı pek çok karara imza atmıştır. Bu mahkemelerin sembolik bir ifadesi haline gelen cümle, Mahkeme Başkanı Salim Başol’un duruşmada söylediği “Sizi buraya tıkan kuvvet böyle istiyor” sözüdür. Bu ifade, Yassıada yargılamalarının adil olmadığı ve güdümlü olduğu yönündeki eleştirileri daha da alevlendirmiştir.

Avukat Abbas Bilgili'nin Değerlendirmesi
Avukat Abbas Bilgili, Yassıada Mahkemeleri ve Salim Başol’un bu meşhur ifadesi hakkında kapsamlı bir değerlendirme yapmıştır. Bilgili, bu sözün hukukun temel ilkelerine aykırı olduğunu ve adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini belirtmektedir. Başol’un bu sözü, mahkemenin tarafsız olmadığına ve yargılamaların siyasi baskılar altında gerçekleştirildiğine dair güçlü bir kanıt olarak görülmektedir.

Mahkeme Zabıtlarındaki İfade
Salim Başol’un “Niçin, sizi alıp Yassıada’ya tıkan kudret böyle istemiş, onu biz bilemeyiz” ifadesi, duruşma zabıtlarında yer almaktadır. Bu ifade, genellikle “Sizi buraya tıkan kuvvet böyle istiyor” şeklinde aktarılmış ve mahkemenin bağımsız olmadığına yönelik eleştirilerin temel dayanağı olmuştur. Mahkeme Başkanı Başol, bu sözün yanlış anlaşıldığını ve aslında iddia makamını kastettiğini belirtmiş olsa da, bu açıklama kamuoyunu tatmin etmemiştir.

Sami Selçuk’un Görüşü
Ülkemizin saygın hukukçularından Sami Selçuk da bu konuda görüş bildirmiş ve Başol’un sözlerini savunarak, yargıcın iddianameye bağlı olarak yargılama yapması gerektiğini vurgulamıştır. Selçuk’a göre, bu ifade, yargıcın davaya kendiliğinden el koyamayacağını ve sadece iddianame kapsamındaki kişileri yargılayabileceğini anlatmaktadır. Ancak, Selçuk da Yassıada Mahkemesi’nin doğal yargıç ilkesine aykırı olduğunu ve mahkemenin yapısal sorunlar barındırdığını kabul etmektedir.

Hukuk ve Eşitlik İlkesi
Mahkemenin DP milletvekillerine yönelik yargılamaları, anayasal suçlamalarla ilgilidir. Ancak, aynı suçlamaların dönemin diğer milletvekillerine yöneltilmemiş olması, yargılamaların eşitlik ilkesine aykırı olduğu eleştirilerine neden olmuştur. Anayasayı ihlal eden yasaları çıkartan milletvekillerinin bir kısmı yargılanırken, diğerlerinin yargılanmaması hukuki bir tutarsızlık olarak değerlendirilmektedir.

Sonuç
Yassıada Mahkemesi Başkanı Salim Başol’un “Niçin, sizi alıp Yassıada’ya tıkan kudret böyle istemiş, onu biz bilemeyiz” sözü, mahkemenin bağımlı ve güdümlü olduğu eleştirilerini doğrular niteliktedir. Bu ifade, hukuk açısından ciddi sorunlar doğurmuş ve yargılamaların meşruiyetini tartışmalı hale getirmiştir. Yargıcın iddianameyle sınırlı olduğunu savunsa da, ceza kanununun yüklediği görevleri yerine getirme zorunluluğu bulunmaktadır.

Avukat Abbas Bilgili’nin değerlendirmesi, Yassıada Mahkemesi’nin ve Salim Başol’un tavrını hukuki açıdan ele alarak, bu süreçte yaşanan hukuksuzluklara dikkat çekmektedir. Bu mahkemeler, Türkiye’de hukuk tarihinin en tartışmalı yargılamaları arasında yer almaktadır.