Avrupa Birliği Komisyonu, Ayaş Domatesini Coğrafi İşaret Olarak Tescilledi! Ankara'ya Has Domates Türü Olduğu Doğrulandı

Ayaş domatesi, yerel ekolojik tohum ve fidelerden yetişiyor. İri yapısı, etli dokusu ve donuk pembe-kırmızı rengiyle öne çıkıyor; dış yüzeyinde hafif çıkıntılar mevcut. İkiye ayrıldığında etinde beyaz leke belirginleşiyor, yüksek asitliği hafif tuzlu-limonsu tat katıyor. 1960'lardan beri Ayaş'ta üretilen bu çeşit, çeyiz sandıklarında nesilden nesile aktarılan tohumlarla korunuyor. Kadınlar, tohumları bu gelenekle muhafaza ederek yok oluşu engelliyor.

Tescil Süreci Hızla Tamamlandı

Türk Patent ve Marka Kurumu, 2023'te başlattığı Uluslararası Coğrafi İşaret Seferberliği'nde 12 ürünle AB'ye başvurdu. Ayaş domatesi, en hızlı yayımlanan başvuru olarak Korunan Menşe Adı (PDO) statüsü kazandı. TÜRKPATENT'in doğrudan girişimiyle Kasım 2023'te onaylandı; itiraz süresi dolunca tescil kesinleşti. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "Yerel değerlerimizi dünya sahnesine taşıyoruz" dedi. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ise "Ankara'nın gözbebeği bu ürün, uluslararası tanınırlık kazanacak" ifadesini kullandı.

Üretici Gelirleri Artacak

Tescil, Ayaş domatesinin AB genelinde taklitlerden korunmasını sağlıyor. Ürün, şartnameye uymayan üretimlerde "Ayaş" adını taşıyamayacak. Ayaş Ziraat Odası Başkanı Erdinç Polat Ateş, "Avrupa'da tanınacak, yok oluşu önlenecek" yorumunu yaptı. Üretici Hasan Dikmen, "Narin yapısı satışları sınırlıyordu, artık gelirimiz yükselecek" dedi. Bölge ekonomisine doping etkisi bekleniyor; ihracat artışı ve premium fiyatlandırma gündemde. Denetimler, fide aşamasından hasada kadar titizlikle sürüyor. Bu başarı, Türkiye'nin AB'deki tescilli ürün sayısını 15'e yükseltti. Gaziantep Baklavası, Malatya Kayısısı gibi efsanelerin yanına Ayaş domatesi de katıldı. Gelecek başvurularla sayı hızla artacak.