Dehidrasyon Nedir, Belirtileri Neler?

Dehidrasyon daha çok uzun süre sıvı almama, terleme, ateş, kusma ya da ishal durumlarında yaşanır. Bu duruma dehidratasyon da denir. İdrar çıkışını artıran bir ilaç alınması da dehidrasyona neden olabilir. Özellikle sıcak havalarda vücuttan atılan sıvının, alınan sıvıdan fazla olmaması gerekir.

Dehidrasyonun fark edilmesi her zaman kolay olmayabilir. Bunun için düzenli olarak su tüketmek önemlidir. Orta ila şiddetli dehidrasyon vakalarında sıvı almak için hastaneye gitmek ya da destek almak gerekebilir. Tedavi edilmediği takdirde şiddetli dehidrasyon ölümcül tablolar ortaya çıkarabilir.

Dehidrasyon Belirtileri Nelerdir?

Dehidrasyon belirtileri, ağızda kuruluk, sık idrara çıkma, yorgunluk, baş ağrısı, aşırı terleme şeklinde ortaya çıkarak kişilerin etkilenmesine neden olur. Dehidrasyonun dikkate alınması gereken belirtileri şunlardır:

Baş ağrısı, sayıklama ve kafa karışıklığı
Yorgunluk
Baş dönmesi ve halsizlik
Ağız kuruluğu ve kuru öksürük
Yüksek nabız ve düşük tansiyon
İştah kaybı
Kızarmış cilt
Şiş ayaklar ve ödem
Kas krampları
Üşüme ya da fazla ısınma durumu
Kabızlık
Koyu renkli idrar
Kuru dil ve dudaklar
Bebek veya küçük çocuklarda ise dehidrasyon belirtileri şöyledir:

Ağız ve dil kuruluğu
Ağlarken gözyaşı olmaması
Üç saat boyunca bezinin ıslanmaması
Çökük gözler, yanaklar
Kafatasının tepesinde batık yumuşak nokta
Sinirlilik hali

Dehidrasyon Nedenleri Nelerdir?

Her gün terleme, gözyaşı, tükürük, idrar çıkışı ve nefes alma yoluyla vücutta su kaybı yaşanması normaldir. Kaybedilen sıvı genellikle su içerek ve su içeren besinler tüketerek yerine koyulabilir. Çok fazla su kaybedildiğinde veya yeterince içilmediği günlerde dehidrasyon ortaya çıkar. Bunun yanında ishal ve kusma çok fazla su kaybına neden olabilir. Dehidrasyonun en sık görülen nedenleri şunlardır:

Çok sık ve aşırı terlemek
Yüksek ateş
Sık sık idrara çıkmak
İdrar ve böbrek problemleri
Çeşitli nöbetler
Düşük kan hacminden kaynaklanan şok
Dehidrasyon Risk Faktörleri Nelerdir?
Yeterince su içilmediği durumlarda dehidrasyon ortaya çıkarak susuzluk başlar. Ancak bebekler ve çocuklar susadıklarını ifade edemedikleri için daha yüksek risk altında bulunurlar. Özellikle hasta olan çocuklarda yoğunlukla görülebilir. Bu nedenle çocuğun aldığı sıvı miktarını kontrol etmeniz gerekir.

65 yaş ve üzeri yetişkinler de dehidrasyon açısından daha yüksek risk altındadır. Vücutlarında çok fazla su taşıyamadıklarından ve susadıklarını kolay anlamayabilirler. İdrar yolu enfeksiyonu gibi bir enfeksiyona maruz kalanların daha çok sıvı tüketmeleri gerekebilir. Dehidrasyon için risk faktörleri şunlardır:

Çok sıcak ve nemli havalarda yaşamak ya da çalışmak
Yüksek yerlerde yaşamak
Yaşlı yetişkinler, bebekler, çocuklar
Kronik hastalıklarla yaşayan insanlar
Dehidrasyonun Komplikasyonları Nelerdir?
Yetişkinlerde veya çocuklarda ciddi dehidrasyon belirtileri varsa uzman doktora görünmesi gerekir. Şiddetli dehidrasyon ciddi komplikasyonlara yol açarak şu durumlara neden olabilir:

Elektrolit dengesizlikleri
Sıcak çarpması gibi ısıya bağlı hastalıklar
Böbrek taşları ve böbrek yetmezliği dahil böbrek sorunları
Şok, koma
Hidroliz ve dehidrasyon tepkimeleri vücuda su alımının eksi veya fazla olmasına bağlı olarak oluşur. Dehidrasyon tepkimesi, vücuda sıvı alımının az olmasına sonucunda oluşur. Hidroliz ise vücuda sıvı alımının çok fazla olması durumunda gerçekleşir. Vücutta sıvı birikmesi olarak bilinen ödem, hidroliz sonucu oluşan bir sağlık sorunu olarak tanımlanır.

Dehidrasyon Nasıl Teşhis Edilir?

Susadığınızı hissettiğinizde vücudun daha fazla sıvıya ihtiyacı olduğunun göstergesidir. Uzman doktor olası dehidrasyon için semptomlarınıza bakar ve fizik muayenenin ardından teşhiste bulunur. Laboratuvar testleri dehidrasyonu teşhis edebilir. Bu testler şunları içerir:

Elektrolit seviyesini ve böbrek fonksiyonunu kontrol etmek için kan testleri
Dehidrasyonun olası nedenlerini kontrol etmek için idrar testleri

Dehidrasyonun Tedavisi Nasıl Olur?

Dehidrasyon ileri seviyede olmadığı durumlarda su içmek susuzluğun oluşturduğu semptomların ortadan kalkmasını sağlar. Çocuklarda ve bebeklerde dehidrasyon durumunda şu yöntemlerden yararlanabilirsiniz:

2 yaşından küçük çocuklara ishal için reçetesiz ilaç vermeyin
Çocuğunuzu şekersiz sıvılar içmeye teşvik edin
Bebekleri normal şekilde emzirmeye devam edin
Çocuğunuza verilen sıvı ve yiyecek miktarını yavaş yavaş artırın
Çocuğunuza aspirin vermeyin
Çocuğunuzun bol bol dinlenmesine izin verin
Kötüleşen dehidrasyon belirtilerine dikkat edin
Dehidrasyonun hastanede tedavisi ise şu şekilde olabilir:

İntravenöz (IV) veya damar yoluyla verilen sıvılar
Elektrolit dengesizliğinin izlenmesi
Ateş için asetaminofen
Dinlenmek
Dehidrasyonu Önlemenin Yolları Nelerdir?
Günlük sıvı alma miktarını takip ederek dehidrasyonu önlemek mümkündür. Yemekler de dahil olmak üzere gün boyunca su tüketmek önemlidir. Yeterli sıvı alındığından emin olmanın bir yolu idrarı kontrol etmek olacaktır. Berrak, soluk ya da saman rengindeyse sorun olmadığını göstergesidir. Bundan daha koyu ise su içilmesi gerektiğinin işaretidir.

Dehidrasyonu Önlemek İçin Ne Kadar Su İçmek Gerekiyor?

Kişinin ne kadar suya ihtiyacı olduğu kilo, yaş, aktivite seviyesi, çevre iklimi ve diğer faktörlere bağlı olarak değişir. Diyabet, kalp hastalığı, kistik fibroz ve diğer rahatsızlıkları olan kişilerin su içme konusunda daha dikkatli olması gerekir. Standart tavsiye günde sekiz bardak su olsa da doğru miktar için uzman doktorla görüşmek gerekebilir.

Dehidrasyon Hakkında Sık Sorulan Sorular

Dehidrasyon Ne Anlama Gelir?

Dehidrasyon, hastalık, terleme veya en önemlisi yetersiz su tüketimi sonucunda vücutta yeteri kadar suyun bulunmamasıdır. Vücudun işlevini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmesi ve yeterli sıvı miktarına ulaşabilmesi için bol su tüketmek gerekir.

Dehidrasyon Ateşe Neden Olur mu?

Dehidrasyon genellikle ateşe yol açmasa da ateşe neden olan birçok hastalık dehidrasyona da neden olabilir.

Dehidrasyon Yüksek Tansiyonu Tetikler mi?

Dehidrasyon kan basıncını tehlikeli derecede düşmesine neden olabilir. Bu durum olduğunda, vücut bunu düzeltmek için çalışmalara başlar ve bunu yapmak kan basıncının hızla yükselmesine sebep olabilir.

Dehidrasyonda ATP Harcanır mı?

Dehidrasyon tepkimesi yani vücutta sıvının çok azalması durumunda hidrojen ve oksijen elementleri birleşerek su ortaya çıkardıklarından bu birleşim sırasında enerjiye ihtiyaç duyulur yani ATP harcanır.

Dehidrasyon Tehlikeli midir?

Dehidrasyon, vücudun aldığından daha fazla su kaybetmesi durumudur.