Türkiye'nin En Değerli Türbeleri: İstanbul'daki bu Türbeye Dua Etmeden Geçmeyin
İstanbul'un tarihi Eyüpsultan ilçesinde, Haliç kıyısına yakın ve Boyacı Sokağı üzerinde bulunan Sultan Reşad Türbesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun 35. Padişahı V. Mehmed, diğer adıyla Sultan Reşad'ın son dinlenme yeridir. Mimar Kemalleddin Bey'in ulusal mimari anlayışını yansıtan bu eser, 1911-1912 yılları arasında inşa edilmiş ve tarihe tanıklık etmektedir.
Sekiz yüzlü, kesme taş ve mermerden yapılmış bu türbenin kapısı, Haliç'e bakan cümle kapısı ile dikkat çeker. Eskiden granit taştan yapılmış rıhtıma büyük sandallarla ulaşılırken, bu güzel rıhtım ve küçük demir iskele 1986'da yapılan çalışmalar sırasında toprak altında kalmıştır. Türbe bahçesi, demir parmaklıklarla çevrili olup, içerisinde iki küçük havuz bulunmaktadır.
Türbenin özellikleri Nelerdir?
Türbenin her yüzünde iki üst ve bir alt pencere yer almakta, alt pencereler üzerine kapı takı benzeri başlıklar eklenmiştir. Kubbenin eteği, mermer silme fırdolayla çevrilmiştir ve kurşun kaplıdır. Mermer basamaklarla çıkılan kapı, pembe-beyaz mermerden yapılmış kemerli bir yapıya sahiptir. Kapının üzerindeki "Cennâtü adnin müfettihaten lehümül ebvâd" ayeti ve Besmele, hattat Süleyman Efendi'nin imzasını taşımaktadır.
Türbenin içinde Kimler Yatmaktadır
Türbenin içinde üç ahşap sanduka bulunur; ortadaki Sultan Reşad'a aittir. Sandukanın etrafını pirinç şebekeler çevreler ve üzerinde "Yâ-Latif" ve "Yâ-Hâfız" yazıları yer alır. 1919 tarihli bir levha Sultan Reşad'ın hayatı hakkında bilgiler verir.
Sultan Reşad'ın yanı sıra, eşi Kâm-res Başkadınefendi ve bazı torunları da burada son dinlenme yerlerini bulmuştur. Türbe, su sesini ve çocuk seslerini sevdiği bilinen Sultan Reşad'ın bu isteğine uygun bir konumda bulunmakta ve yanında Eyüp Lisesi olarak kullanılan bir okul yer almaktadır.
Bu tarihi anıt türbe, Mimar Kemaleddin Bey'in mirası ve ulusal anlayışın bir yansıması olarak, İstanbul'un kültürel zenginliğine katkıda bulunan önemli bir yapı olarak kabul edilir. Sultan Reşad'ın hayatı ve türbesi, Osmanlı tarihi ve kültürünün anlaşılmasında kıymetli bir rol oynamaktadır.
Eğitimine fazla önem verilmeyen Sultan Reşat, Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz dönemlerinde rahat bir şehzadelik geçirdi. Ancak, Sultan II. Abdülhamid Han'ın hükümeti sırasında, özellikle masonların etkisi ve veliahtlık mücadelesinde baskı altında kaldı.
1909'da, 31 Mart Olayı sonrası tahttan indirilen II. Abdülhamid'in yerine, 65 yaşındaki Veliaht Reşat Efendi, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin desteğiyle tahta çıkarıldı. Saltanat adı olarak "Mehmet" ismi kullanıldı. Padişah olduğunda devlet işlerinde ve siyasette tecrübesizdi ve yumuşak huylu, zayıf iradeli bir kişiliğe sahipti. Bu durum, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin esas yönetici olmasına yol açtı.
Padişahlığının ilk dönemlerinde, idam cezalarına onay verme konusunda yaşanan zorluklar, Sultan Reşat'ın karakterini yansıtan önemli olaylardandır. 1910 ve 1911 yıllarında meydana gelen çeşitli olaylar, dönemin siyasi ve toplumsal durumunu gözler önüne sermektedir.
Trablusgarp Savaşı ve ardından başlayan Balkan Savaşları, Sultan Reşat'ın saltanatının en önemli dönemlerini oluşturur. Bu savaşlar sırasında Osmanlı İmparatorluğu, Balkanlardaki topraklarının çoğunu kaybetti.
Sultan Reşat, 3 Temmuz 1918'de kalp yetmezliğinden vefat etti ve 9 yıl süren saltanatının ardından Eyüp'teki Sultan Reşat Türbesi'nde son dinlenme yerini buldu. Sultan Reşat'ın padişahlığı, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerine denk gelmiş ve bu dönemde yaşanan toplumsal ve siyasi olaylar, İmparatorluğun çöküş sürecinin önemli bir parçası olmuştur.
Kaynak:Haber Merkezi
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.