Yozgat'ta ev sahibi ve kiracılara önemli uyarı geldi: TÜFE'ye Göre Kira Zammı

Temmuz ayında ev sahipleri ve kiracılar için yeniden TÜFE dönemi başlıyor. Yüzde 25 sınırının kalkmasıyla artık kira artış oranı eskiden olduğu gibi TÜFE'nin on iki aylık ortalama verisine göre hesaplanacak. İşte ev sahipleri ve kiracıların merak ettikleri soruların yanıtları ve detaylar...

1 Temmuz'da Sınır Kalkıyor
Konut kiraları ve yıllık zam oranları, son iki yıldır vatandaşın en büyük sorunlarından biri. Daha önce TÜFE 12 aylık ortalamasına göre belirlenen konut kira zamları; yüksek enflasyon döneminde sabitlenmiş ve kiracıları korumak için iki yıldır yüzde 25 zam sınırı uygulanmıştı. Bu uygulama temmuz ayı itibarıyla sona eriyor. 1 Temmuz'dan itibaren konut kira zammında yeniden 12 aylık TÜFE ortalaması tavan sınır olacak.

Kira Zammı İçin Yeniden TÜFE Dönemi
Haziran ayı enflasyonuyla ortaya çıkacak 12 aylık ortalama, konut kiraları için yeniden zam oranının üst sınırı olacak. Haziran enflasyonu 3 Temmuz'da açıklanacak. Normal koşullarda kira artışlarında baz alınan 12 aylık ortalama veri ile zam yapmaya devam eden iş yerleri için haziranda kira artış oranı yüzde 62.51 seviyesinde gerçekleşmişti.

Piyasa Denge Bulacak
Son dönemde İstanbul'da ortalama kira 20 bin lira, Ankara'da 17 bin lira ve İzmir'de 19 bin lirayı aştı. Uzmanlar yüzde 25 kira zammı sınırının kaldırılmasıyla piyasanın denge bulacağını belirterek, emlak sektörünün pozitif yönde etkileneceğini vurguladı.

Tartışmalar ve Davalar Arttı
Geçen iki yılda konut kiralarındaki yüzde 25 zam sınırı, pek çok tartışma ve anlaşmazlığı da beraberinde getirdi. Emlakçıların ifadelerine göre, düzenleme yüzde 80-85 oranında uygulanamadı. Kiralarda 2023 boyunca zam seviyesi yüzde 300'ü bile aştı. İstanbul genelinde kira ortalaması 19 bin lirayı aştı. Bölgelerinde artan kiralar karşısında ev sahipleri yüzde 25 zammı 'haksız' bir sınır olarak gördü. Bu anlaşmazlıklar ev sahibi ile kiracı arasındaki davaları artırdı. Mahkemelerdeki bu anlaşmazlıkların yükünü gidermek için ev sahibi ile kiracılar arasındaki davalarda 1 Eylül itibarıyla arabulucu zorunlu hale getirildi.

Ev Sahipleri ve Kiracıların Merak Ettikleri
1. Konut kirasında yüzde 25 zam sınırı uygulaması hangi dönemi kapsıyor? 8 Haziran 2022'de başlayan kira tavan sınırı uygulaması 1 Temmuz 2024 itibarıyla sona eriyor.

2. Temmuzda kira zammı nasıl hesaplanacak? Kira sözleşmelerinde yenileme dönemi gelenler, bir önceki ayın TÜFE 12 aylık ortalaması kapsamında yükümlü oldukları zammı yapacak.

3. TÜFE ortalaması üzerinde bir artış talep edilebilir mi? Kira sözleşmelerinde TÜFE 12 aylık ortalamasının üzerinde yazılan artış şartları geçersizdir. Bu noktada temel artış oranı kiracı için TÜFE 12 aylık ortalamasıdır.

4. Temmuz ayı öncesinde kirasına zam yapan tüketicilerin durumu ne olacak? Örnek olarak nisandan nisana yenilenen sözleşme ve yapılan zam için halihazırda yüzde 25 sınırı uygulandı. Ev sahibi yeni bir zam dönemi için nisan 2025'i bekleyecek.

5. 1 Temmuz öncesinde artış yapan kiracılardan 2 Temmuz sonrasında aradaki fark kadar ya da farklı bir zam talep edilmesi mümkün mü? 1 Temmuz öncesinde kira artışını yüzde 25 olarak yapan konut kiracısı 1 Temmuz sonrasında ayrıca ek bir zam veya fark zam artışı yapmayacaktır. Bu kiracılar için bir sonraki yıl beklenecek ve yenileme dönemi geldiğinde TÜFE 12 aylık ortalaması kapsamında artışlarını yapacaklardır.

6. Sözleşmelerde sabit bir kira oranı belirlenebilir mi? Hukukta konut kira zammı için 12 aylık TÜFE ortalaması üst sınırdır. Bunu aşmayan bir oran belirlenmesi mümkündür, ancak bunu aşacak bir talep geçersizdir.

7. Dava süreci devam edenlerin zam uygulaması nasıl olacak? Ev sahipleri ile kiracılar arasında uyuşmazlık davaları ve arabulucu süreçleri devam ediyor. Bu durumdaki kiracılar da zam yapma dönemi geldiğinde mevcut oranı uygulayacak.

8. Ev sahibi hangi koşulda kirayı artırmayı talep edebilir? Ev sahipleri kira sözleşmesi 5. yılını tamamlayana kadar bu oran üzerinde bir artış talep edemez. 5. yıl tamamlandıktan sonra ise kira tespit davası açma hakkı vardır.

9. Kira anlaşmazlıklarını nasıl bir süreç bekliyor? Kira anlaşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurma zorunluluğu 1 Eylül 2023'te başladı. İlamsız icra yoluyla tahliye hariç olmak üzere kira anlaşmazlıklarından kaynaklı tüm ihtilaflar için önce arabulucuya başvurulacak; anlaşma sağlanmazsa dava açılabilecek.

10. İş yeri kiralarında uygulama nasıl olacak? İş yerleri için kirada bir sınır uygulaması yapılmadı. Eskiden olduğu gibi TÜFE ortalamasında kira zammı devam ediyor.