Türkiye’de milyonlarca çalışan ve emekli, maaş düzenlemelerine ilişkin gelişmeleri yakından takip ederken, SGK Uzmanı Özgür Erdursun emeklilik sistemiyle ilgili dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Dünya Gazetesi’ndeki yazısında mevcut sosyal güvenlik sistemini değerlendiren Erdursun, düşük emekli maaşlarının yalnızca düşük gelirli çalışanları değil, yüksek prim ödeyen kesimleri de etkilediğini ifade etti.
Düşük emekli maaşlarının nedeni ne?
Erdursun’a göre emekli maaşlarındaki düşüşün temel nedeni yalnızca EYT düzenlemesi değil. Uzman isim, özellikle 1 Ekim 2008 tarihinde yapılan sosyal güvenlik sistemi değişikliğinin maaş hesaplamalarında belirleyici olduğunu vurguladı.
Erdursun, mevcut sistemde çalışanların uzun yıllar prim ödemesine rağmen bekledikleri seviyede emekli maaşıyla karşılaşmadığını belirtti.
Asgari ücret örneği neden dikkat çekti?
Açıklamasında e-Devlet üzerinden yapılan emekli maaşı hesaplamalarına dikkat çeken Erdursun, gelir seviyesi artsa bile emekli aylıklarının beklendiği kadar yükselmediğini söyledi.
Uzman isim, asgari ücretin iki ya da iki buçuk katı maaş alan çalışanların sistemde yaklaşık 20 bin TL seviyelerinde emekli maaşı gördüğünü ifade etti.
Bunun yanında asgari ücretin dört, beş hatta altı katı maaş alan çalışanların bile yaklaşık 25 bin TL ile 30 bin TL arasında emekli aylığı hesaplamasıyla karşı karşıya kaldığını belirtti.
Bağ-Kur’lular için tablo nasıl?
Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki Bağ-Kur sigortalıları için durumun daha dikkat çekici olduğunu söyleyen Erdursun, yüksek prim ödemelerine rağmen bağlanan emekli maaşlarının beklentilerin altında kaldığını ifade etti.
Özellikle küçük işletme sahipleri ve esnaf kesiminde bu durumun daha fazla hissedildiği belirtiliyor.
“Sorun sistemsel hale geldi”
Erdursun, mevcut yapının ödenen prim ile bağlanan maaş arasındaki ilişkiyi zayıflattığını savunarak sistemin yapısal sorunlar içerdiğini söyledi.
Uzman isim açıklamasında şu değerlendirmeye yer verdi:
“Çalışanlar daha fazla prim ödeseler bile bunun emekli maaşına güçlü şekilde yansımadığını düşünüyor.”
2008 sonrası çalışanlar için kritik uyarı
Erdursun, özellikle 2008 sonrası yürürlüğe giren sistemde aylık bağlama oranlarının düşmesi, güncelleme katsayılarının değişmesi ve büyümeden emeklilere verilen payın azalmasının maaşları aşağı çektiğini ifade etti.
Bu durumun yalnızca SSK ve Bağ-Kur sigortalılarını değil, 1 Ekim 2008 sonrası göreve başlayan memurları da etkilediğini belirten Erdursun, gelecekte emekli olacak milyonlarca kişinin düşük maaş riskiyle karşı karşıya kalabileceğini söyledi.
Sosyal güvenlik sistemi yeniden değişecek mi?
Emeklilik sistemine ilişkin tartışmalar sürerken, uzmanlar mevcut yapının yeniden ele alınması gerektiğini savunuyor.
Özgür Erdursun, çalışanların ödediği primlerle alacakları emekli maaşı arasındaki bağın güçlendirilmesi gerektiğini belirterek, aksi halde uzun yıllar çalışan milyonlarca kişinin emeklilik döneminde ciddi gelir kaybı yaşamaya devam edeceğini ifade etti.
