Demans 15 Yıl Önce Sinyal Veriyor!

Demansın yalnızca ileri yaşlarda görülen bir hastalık olduğu düşünülse de, bilim insanlarının son araştırması bu algıyı değiştirecek sonuçlar ortaya koydu. Finlandiya'da gerçekleştirilen kapsamlı bir çalışmaya göre, erken başlangıçlı demans, resmi teşhisten yaklaşık 15 yıl önce iş hayatındaki performans kaybı ve gelir düşüşüyle kendini gösterebiliyor. Araştırma, hastalığın fiziksel belirtileri ortaya çıkmadan önce finansal ve mesleki yaşamda önemli değişiklikler yaşanabileceğini gözler önüne serdi.

7 Bin Kişi 12 Yıl Boyunca Takip Edildi

Finlandiya'da yürütülen araştırmada yaklaşık 7 bin kişi uzun yıllar boyunca takip edildi. Bilim insanları, erken başlangıçlı demans tanısı alan bireylerin iş hayatındaki değişimlerini ve ekonomik durumlarını sağlıklı bireylerle karşılaştırdı.

Araştırmanın sonuçlarına göre bilişsel gerileme, resmi tanı konulmadan uzun yıllar önce mesleki başarıyı olumsuz etkilemeye başlıyor. Uzmanlar, bu durumun erken teşhis açısından önemli bir fırsat sunabileceğini belirtiyor.

Erken Başlangıçlı Demans Nedir?

Tıp literatüründe belirtilerin 65 yaşından önce ortaya çıkması "erken başlangıçlı demans" olarak tanımlanıyor.

Tüm demans vakalarının yaklaşık yüzde 5'ini oluşturan bu hastalık; 40'lı yaşların yanı sıra bazı durumlarda 30'lu, hatta daha genç yaşlarda da görülebiliyor.

Uzmanlara göre erken başlangıçlı demansın teşhisi, klasik nörolojik testlerle her zaman kolay olmayabiliyor. Bu nedenle yeni araştırmalar, hastalığın ilk belirtilerini günlük yaşam alışkanlıkları ve iş performansı üzerinden belirlemeye odaklanıyor.

İş Performansındaki Düşüş İlk Uyarı Olabilir

Araştırmaya liderlik eden Nöroloji Uzmanı Dr. Eino Solje, erken başlangıçlı demansın ilk etkilerinin çoğu zaman iş hayatında görüldüğünü ifade etti.

Araştırmaya göre hastalar, teşhis almadan yıllar önce sağlıklı akranlarına kıyasla yıllık ortalama 13 bin 800 dolar daha az gelir elde etmeye başlıyor.

Uzmanlar ayrıca bu süreçte;

• İş performansında belirgin düşüş,
• Sık iş değiştirme,
• Uzayan işsizlik dönemleri,
• Erken emeklilik,
• Üretkenlikte azalma

gibi değişimlerin görülebileceğine dikkat çekiyor.

Bu Belirtiler Göz Ardı Edilmemeli

Demansın erken döneminde yalnızca unutkanlık değil, günlük yaşamı etkileyen farklı belirtiler de ortaya çıkabiliyor.

Uzmanlara göre şu belirtiler yakından takip edilmeli:

• Randevuları sık sık unutmak,
• Daha önce kolayca yapılan işleri yapmakta zorlanmak,
• Konsantrasyon kaybı yaşamak,
• Konuşmaları takip etmekte güçlük çekmek,
• Planlama ve karar verme becerilerinde azalma.

Hastalığın ilerleyen dönemlerinde ise zaman ve mekân algısında bozulma, duygu durum değişiklikleri ve yakın çevreye karşı şüphecilik gibi belirtiler görülebiliyor.

Erken Teşhis Büyük Önem Taşıyor

Günümüzde demansı tamamen ortadan kaldıran kesin bir tedavi bulunmasa da uzmanlar, erken teşhisin hastalığın seyrini önemli ölçüde değiştirebildiğini vurguluyor.

Erken dönemde başlanan tedavi ve destek programları sayesinde bilişsel gerilemenin yavaşlatılabildiği, hastaların sosyal ve mesleki yaşamlarını daha uzun süre sürdürebildiği belirtiliyor.

Araştırmacılar, özellikle genç yaşlarda açıklanamayan iş performansı düşüşü ve bilişsel değişikliklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade ederken, bu tür belirtiler yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden bir nöroloji uzmanına başvurmasının erken tanı açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.